In het Naauw was ook de wonderlijke luxe-artikelenwinkel van de firma Joustra

Foto: A. Keikes

Heropvoering Nieuwestad

Door André Keikes

De tijd staat niet stil en wat geweest is komt nooit meer terug. Het kan gewoon niet, dat is bekend, maar soms zou je best eens willen ingrijpen. Niet een beetje, maar tot in detail.

Met heel veel geld en energie zou het moeten kunnen om de Nieuwestad en de belangrijke winkelstraten daar omheen helemaal terug te bouwen naar het beeld van de late jaren vijftig, vroege jaren zestig. Dat zal nog niet meevallen. Zo heb je de Achmeatoren en het nieuwe Provinsjehûs, die overal bovenuit steken, maar daar gooien we dan wel een doek overheen. De rest moet te doen zijn.

Via crowdfunding, want we leven nu immers wel in de eenentwintigste eeuw, gaan we de benodigde miljoenen binnenslepen, want subsidie zullen we er wel niet voor krijgen. En dan kan het beginnen, het zoeken van de architecten, de bouwvakkers en de acteurs, want alles moet kloppen. In Ivoorkust hebben ze het Vaticaan nagebouwd, in Japan stukken van Amsterdam, dus geen gemor dat dit onmogelijk is. En daarna gaan we met elkaar lekker jaren zestigje spelen.

Foto: HCL

Kinderdingen

Winkels met typische kinderdingen had je natuurlijk ook. Vanzelfsprekend de twee gerenommeerde speelgoedwinkels Ter Horst en Hermans respectievelijk op Over de Kelders en in de St. Jacobsstraat. Maar mogelijk nog interessanter was het oude ‘Speciaal Feestartikelenhuis’ van G. Dijk, vaker ‘fopwinkel’ genoemd, in de Grote Hoogstraat, naast de achteringang van meubelzaak Van Gelder, die een vooringang aan het Naauw had. Maskers, jeukpoeder, scheetkussentjes, roltongen, ashoedjes, neusfluitjes, kortom alle eerste levensbehoeften op dit gebied. Zoals zo veel winkels in die tijd no nonsense verlicht met een zootje tl-buizen. De vrolijkheid moest hier duidelijk van de slingers en fopsnorren komen.

En wat je als kind zo aantrok in de speelgoedwinkels, verschilde natuurlijk per individuutje. Het was nog niet de tijd van de buitenmaatse plastic dingen in nog veel grotere plastic verpakkingen met daarin Amerikaanse monsters die vuurzwaarden en laserpistolen bedienen. Je had bouwplaten, elektrische autootjes, elektrische treintjes, dinky toys, poppen en beestjes, allemaal door lieve verkoopsters aangeprezen.

Vooral die kleutertoon is helemaal verdwenen. Zelfs jonge kinderen krijgen nu op rationele wijze uitgelegd waarom het ene voordeliger is dan het andere, waardoor we per saldo uitkomen bij…. vul maar in. Of kinderen hebben iets gezien op tv of internet en grijpen het zelf wel uit de schappen in het sfeerloze grote winkelcentrum aan de rand van de stad, waar vaders of moeders auto klaar staat om de boel thuis te brengen. Zouden die mallotig grote dozen daar ook in gebruik zijn geraakt om de kleine binnenstadsconcurrent de wind uit de zeilen te nemen. Want daar begint al gauw het grote sjouwen weer. Wie wil dat nog, nu ook het bezorgen, met uitzondering van pizza’s dan, uit de mode is geraakt.

Bij ter Horst waren de juffrouwen zo mogelijk nog aardiger dan bij Hermans, maar het verschil was slechts gradueel en misschien had Ter Horst ook wel net even meer speelgoed dat je aansprak dan dat bij Hermans, waar ze misschien wat ‘technischer’ waren ingesteld.

Binnenstadskinderen leefden hoe dan ook een beetje anders, valt aan te nemen. Ze konden in de eigen buurt etalages kijken zo vaak ze wilden. Zoals naar de metalen klok met opengewerkte messing wijzers achter het etalageraam van juwelier Klaas van Wieren in de Peperstraat. Zo groot als de hele ruit en hij dééd het ook nog. En op zondag was het vrij steppen door het Naauw, waar je lekker vaart kan maken. Dat mocht door de week natuurlijk niet, om over dollen op je fietsje maar te zwijgen. Tegenwoordig fietst iedereen door het Naauw wanneer het zo uitkomt. Mag officieel niet, maar niemand zegt er meer wat van. Al lang blij dat er überhaupt nog een op een klant gelijkend mens voorbij komt.

In het Naauw was ook de wonderlijke luxe-artikelenwinkel van de firma Joustra. Spullen uit den vreemde had je daar, Indonesisch, Chinees, want het was een winkel met een licht oosterse inslag, maar ook vaasjes, kandelaars, lampjes, stoeltjes, kastjes, tinnen en koperen prullaria en wat er al niet voor luxe doorging in die dagen. Kinderen waren niet weg te slaan bij de ‘druipende’ lava-lampen. ‘Nou, nog één keertsje ploep sieën en dan mutte je weer met naar hús’. Waarmee maar weer eens bewezen is dat de iconen van destijds sterk kunnen verschillen per mens.

foto’s: André Keikes

Heropvoering Leeuwarden