Soarch foar Smoarch

Foto: Keimp Pijpstra

(Tekst: Verenigd links)

Op een verantwoorde wijze omgaan met het leefmilieu, waaraan ieder naar vermogen en beste kunnen bijdraagt is bittere noodzaak en vergt inspanning, niet alleen van het individu, maar van de gehele gemeenschap. Het terugdringen van de stroom afgedankte goederen is daarbij een absolute voorwaarde. Kiezen voor de weg van de minste weerstand is onbegaanbaar, een doodlopende weg.

De bijna onbeheersbare stroom afval

Consumeren, in de breedste zin van het woord, is essentieel voor het voortbestaan van onze welvaart en de maatschappij waarin wij leven. In een dergelijke samenleving vindt een ieder op zijn eigen wijze een acceptabele vorm van bestaan welke voldoet aan algemeen aanvaardbare normen. Het is een gegeven dat inherent aan de consumptiemaatschappij er altijd sprake zal zijn van afval, door de onophoudelijke stroom overtollige goederen, die na gebruik ervan door de consument voor haar of hem niet langer van nut zijn: voedselrestanten, verpakkingen, afgedankte goederen, apparatuur, kleding etc. Met z’n allen produceren we heel veel afval, mondiaal 1000 kilo per seconde. Het verwerken van deze stroom ongesorteerd afval, waarbij er veelal sprake is van herbruikbare grondstoffen, leidt tot aanzienlijke kosten en belasting van het milieu.

Duurzaam produceren

Kiezen voor een echte duurzame economie en industrie is van het grootste belang. Preventie moet daarbij een speerpunt zijn, zowel in en bij het productieproces alsook het uiteindelijk (laten) het consumeren, afvalverwerkingsbedrijven, dé ambassadeurs voor preventie, vormen daarbij een belangrijke rol, vervullen een spilfunctie bij de toepassing en introductie van herbruikbare grondstoffen.

Verbranden en afval

In Nederland zijn 14 afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) in bedrijf met een gezamenlijke capaciteit van circa 7.480 kiloton per jaar. Er is daarbij sprake van een aanzienlijke overcapaciteit, met als gevolg lage verbrandingstarieven en import van afval uit omringende landen om de over te laten “draaien”. Deze lage tarieven voor het verbranden van afval nodigen niet uit de herbruikbare grondstoffen uit het ongesorteerde afval te winnen en wordt veelal gekozen voor de weg van de minste weerstand, ongesorteerd verbranden.

Het is nationaal beleid om de hoeveelheid afgedankte goederen, de stroom ongesorteerd afval drastisch terug te dringen. De regering stelt als doel dat inwoners in 2020 nog maar 100 kilogram restafval per persoon produceren. ( nu nog 250 kilogram) en dat dan door middel van scheiding van het afval en er minimaal 75% herbruikbare goederen uit worden gehaald. Het is daarom nu al van het grootste belang om te beoordelen of de huidige stroom afgedankte middelen en goederen geschikt is voor hergebruik. In heel veel gevallen kan het afval, deze stroom goederen, na bewerking opnieuw in het productieproces worden opgenomen en worden hergebruikt. Als tweedehandsje of als onderdeel van een nieuw product.

Niet alle afval geschikt voor hergebruik

Het is een illusie te veronderstellen dat we afval kunnen voorkomen. Helaas verdwijnt veel van het afval nu ongescheiden in afvalovens waar het wordt verbrand. We kunnen deze stroom “voedsel” voor de verbrandingsovens, veelal ongesorteerd afval zoals bedrijfsafval, grof vuil, bouw en sloopafval, drastisch verkleinen door het te sorteren in herbruikbare componenten. Uiteindelijke restanten welke niet geschikt zijn voor hergebruik kunnen worden verbrand in dergelijke afvalverbrandingsinstallaties. Om de uitstoot van bedenkelijke stoffen, vrijkomend bij de verbranding, te voorkomen dient dergelijk  afval te worden verbrand in ovens welke voldoen aan de laatste stand van beschikbare technieken. Uiteraard dient de vrijkomende warmte op efficiënte wijze te worden gebruikt voor opwekken van elektriciteit, als toepassing voor stadsverwarming, industrieel gebruik, in de agrarische sector etc.

Financiering afvalstoffenheffing

Om de lasten voor het “afvalprobleem” eerlijker te verdelen kiest Verenigd Links voor een andere grondslag waarop de afvalstoffenheffing wordt  gebaseerd. Nu betaalt ieder gezin, huishouden, ongeacht de samenstelling, de grootte, een vast bedrag aan afvalstoffenheffing. Uit het oogpunt van rechtvaardigheid en het op gelijkwaardige wijze bijdragen is het veel socialer om de grondslag voor de afvalstoffenheffing te baseren op de waarde van het onroerend goed zoals ook al gebeurt bij het rioolrecht en de waterschapslasten. De sterkste schouders dragen de sterkste lasten!

Jan Hubers 

(Verenigd Links Leeuwarden)

politiek Verenigd Links