Postma, Rauwerda en Reitsma bieden een waar winkelavontuur waar je geen reclamejongens voor nodig hebt

Ook deze zomer weer enkele prachtige verhalen die we opdiepten uit ons archief; oktober 2018

André Keikes (1957) is journalist, illustrator en beeldend kunstenaar. Hij bracht zijn vroege jeugd door aan de Nieuwestad in Leeuwarden, met opgang aan de Oude Lombardsteeg, boven de vroegere schoenwinkel van Hoogenbosch (later Dolcis en nu een deel van Van Haren). Hij werkte 35 jaar als redacteur van de Leeuwarder Courant.

André’s vader, H(enny) W. Keikes (1926-1985) werkte veertig jaar voor de Leeuwarder Courant, waarvan lange tijd als chef van de stadsredactie. In André’s beleving als kind kende zijn vader vrijwel iedereen in Leeuwarden, getuige de talloze mensen die hij groette op straat. Hij schreef vanaf 1960 tot medio 1972 onder de rubriekstitel ‘Och heden ja!’ wekelijks zijn destijds zeer geliefde krantenartikelen over oud-Leeuwarden, die later ook succesvol waren in boekvorm. Hij publiceerde verder boeken over de jeugd van Margaretha Geertruida Zelle (Mata Hari), de geschiedenis van De Harmonie en het Diaconessenhuis.

Deze verhalen schreef André onder meer op basis van zijn eigen herinneringen aan die tijd, met ‘Och Heden Ja’ in het achterhoofd. Het lag geruime tijd in een la, nadat André’s tweelingbroer Saco, met wie hij samen opgroeide in de beschreven periode, in 2011 plotseling overleed.

—————————————————————————————————

Heropvoering Leeuwarden

Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Winkelavontuur

Wonderlijke specialismen had je, van zakenmensen die wel heel goed in hun vak moeten zijn geweest, want hoe houd je anders je hoofd boven water met het verkopen van uitsluitend rotan meubels en manden, zoals bij De Rieten Wereld. Het bedrijf was sinds 1940 gevestigd op de Nieuwestad 53, niet ver van het toenmalige hoofdpolitiebureau en de brandweerkazerne, waar nu al vele jaren de terrasstoelen buiten staan. Dat riet en rotan in de jaren tot 1949, toen ‘we’ ‘ons Indië’ nog hadden, erg in trek waren is bekend, de vlechtindustrie in Noordwolde produceerde zelfs voor nationale en internationale klanten, maar daarnaast was er nog ruimte voor kleinere spelers.

De Rieten Wereld presenteerde zichzelf ook als ‘rotan meubelen en manden fabriek’, zoals andere winkeliers soms ook eigen ‘fabriekjes’ hadden voor kleinere producten. Strandkorven en manden stonden, mede om ruimte in de winkel te besparen, maar natuurlijk ook als ‘trekker‘ op de kade bij het water. Binnen hing de speciale lucht van de materialen, die verwerkt werden tot onder meer rotan stoeltjes en bankjes of van die charmante tafeltjes met een halfdoorzichtige glasplaat bovenin. Stoffig was het ook wel een beetje, maar juist zulke winkels maakten ‘naar de stad‘ gaan zo boeiend.

IJzerwarenzaak Postma op de Voorstreek, Auke Rauwerda (tot voor kort op de Westerplantage), Reitsma’s beddenspeciaalzaak op de Berlikumermarkt of Bob van Daalen, waar je hout kunt halen, op het Vliet hebben dat nu nog. Ze bieden tot vandaag de dag een waar winkelavontuur, mag je gerust zeggen, waar je geen reclamejongens voor nodig hebt. Bij zulke winkels tref je dan ook geen lawaaiige apparaten op de stoep aan, die lappen bont textiel omhoog blazen.

De hengelsportzaak van Sipke Jansma in de Oude Oosterstraat op de hoek met de Ossekop, was ook zo’n fijne plek van geuren en kleuren en vooral heel veel wonderlijke spullen. Je had er natuurlijk hengels, netten, aan alle kanten van de zaak aan de gevel opgehangen, zoals dat nu gebeurt met reclamevlaggen, maar ook aas, dobbers, haakjes, voor de leek onverklaarbare draden en stokken, kleding voor de sportvisser, laarzen, rietmatten en de complete inrichting voor aquaria. Best veel in een relatief kleine winkel, zodat je gemakkelijk hetzelfde kruip door sluip door-genoegen beleefde, als vele jaren later nog bij Auke Rauwerda. Iets meer richting Tweebaksmarkt had Jan van der Baan een zaak in vergelijkbare producten. En in de Peperstraat, dus ook dichtbij, zat er nog een: Riedhorst, die overigens ook manden maakte. Kon allemaal. Vraag genoeg.

Tegenwoordig is alles efficiënt, je krijgt wat je zoekt voor een lage prijs en als winkelavontuur gewenst is, wordt dat uitbesteed aan onderneminkjes die altijd en overal springkussens neerzetten en je kinderen beschilderen. Bij gebrek aan echte ideeën of belevenissen moeten we het daar mee doen. Misschien moet het snoepje of het plakje worst voor de kinderen maar weer terugkeren, al was het destijds wel slikken als je een nergens aangegeven leeftijd had overschreden en dan opeens niet meer in beeld kwam voor zulke dingen.

Ja, een broodje bij de bakker kon er nog wel eens af. Zoals bij het ventje dat uit verveling met zijn mouwen aan het spelen was en daardoor de indruk wekte misvormde armpjes te hebben, want zijn handen staken inderdaad op de vreemdste plaatsen door de gaten van zijn trui. De bakkerij-juffrouw stopte hem liefdevol en ook wel een beetje bezorgd twee krentenbollen toe, die hij met zijn gezonde handen, die wondersnel weer op de goede plek zaten, enthousiast aanpakte.

Heropvoering Leeuwarden Nieuwestad