Vreemd aan het klimaatbeleid is dat het niet doel- maar middelengericht is

Een serie artikelen van dr Pieter Lukkes, emeritus hoogleraar geografie,

over een zelfstandiger optreden van lagere overheden, geldverspilling

en aantasting van onze democratie

VOORZORGSPRINCIPE? DAT DOE JE JEZELF TOCH NIET AAN?

Vreemd aan het klimaatbeleid is dat het niet doel- maar middelengericht is. Neem het Energieakkoord: met hoeveel dagen, maanden of jaren wordt de uitputting van de voorraad fossiele brandstoffen uitgesteld als gevolg van dit akkoord? Wij weten het niet. En het Klimaatakkoord: hoeveel graden minder wordt de aarde als gevolg van dit akkoord opgewarmd? Wij weten het niet. Dit niet weten betekent dat er juist ten aanzien van de meest cruciale zaken geen doelen worden gesteld. Dus concentreert men zich op middelen, die, naar men hoopt, werkzaam zullen zijn. In het bijzonder wordt er veel, zo niet alles, verwacht van een reductie van de CO2-uitstoot. De -vervroegde- sluiting van kolencentrales moet daaraan bijdragen. Die sluiting werd in het journaal van 8 mei 2018 door de minister van EZ aangekondigd. Daarbij werd gesteld dat die centrales ontzettend klimaat- belastend zijn.

Uit de woorden van de minister moet wel worden opgemaakt, dat de sluiting van die twee centrales zoden aan de dijk zet. Dat het dus significant bijdraagt aan de oplossing van het klimaatprobleem, wat dat ook moge zijn. Toch had de minister er goed aan gedaan zijn uitspraak te bewaren voor het kinderprogramma “Kletspraat”. Hij wist natuurlijk -of behoorde te weten- dat het dagblad Trouw (03 december 2015) meldde dat de wereld nog 2444 kolencentrales in petto heeft. Ofwel; per centrale die hier op ons aller kosten wordt gesloten worden er elders 1200 geopend. De minister stelde zich op als koopman in symboolpolitiek.

Over CO2-beperking gaat ook het klimaatakkoord, dat per2030 een reductie van 49% wil. Daaraan moeten diverse sectoren hun bijdrage leveren. Over de grootte van die bijdrage is onderhandeld aan 6 tafels:

4. Gebouwde omgeving,

5. Mobiliteit,

6. Industrie,

7. Elektriciteit,

8. Landbouw en landgebruik, en

9. Klimaatberaad.

In grote lijnen deden dezelfde beraadslagers mee, die ook het Energie-akkoord hebben bedacht in ruime mate aangevuld met zij-instromers. Opvallend is de afwezigheid van wetenschappelijke kennis omtrent het klimaat. En voorts is, net zoals bij het Energieakkoord, de bevolking, die straks de rekening van alles krijgt gepresenteerd, geheel buiten het overleg wordt gehouden. Democratie? Er zijn blijkbaar momenten dat je daar even niet aan toekomt.

Evenmin is het voorzorgsbeginsel toegepast. Het klimaatbeleid gaat over dermate belangrijke zaken dat a) een nul-fouten beleid noodzakelijk is en b) er wordt gegarandeerd dat de door de bevolking te brengen offers een van tevoren afgesproken effect zullen hebben. Omdat aan geen van deze voorwaarden wordt voldaan is een serieuze toepassing van het voorzorgsprincipe zowel noodzakelijk als urgent.

Daar kan toch niemand tegen zijn? Want de hoofdrolspelers in het klimaatoverleg (de milieubeweging zat als spil aan alle 6 de tafels) zijn toch grote voorstanders van dat beginsel? Op basis van dat beginsel wordt op velerlei gebied heftig geremd. Denk aan kernenergie, genetische modificatie en innovatieve voedingsmiddelen.

Het voorgenomen klimaatbeleid heeft repercussies voor de hele bevolking en schreeuwt dus als het ware om toepassing van het voorzorgsprincipe.

Maar ja, met dat beginsel val je een ander lastig, niet jezelf.