‘Tweede Kamer zit te slapen bij handelsverdragen’

(tekst: persbericht van TNI)

JEFTA: Tweede Kamer zit te slapen bij zorgwekkende ontwikkelingen handelsverdragen

De EU en Japan ondertekenen op dit moment in Tokio handelsverdrag JEFTA, tegen de achtergrond van de dreigende handelsoorlog tussen de VS, China en de EU. Qua economische waarde is dit het grootste bilaterale handelsverdrag dat de EU ooit heeft afgesloten, maar de Nederlandse Tweede Kamer heeft verzuimd te debatteren over de mogelijke effecten van dit verdrag. Marieke van Doorn, coördinator van de Coalitie voor Duurzame en Eerlijke Handel[1]  : “Het verdrag is tot stand gekomen op basis van geheime onderhandelingen, met grote inbreng van het bedrijfsleven. Voordat Nederland in de EU Raad van ministers toestemming geeft tot ratificatie, dient de Tweede Kamer het verdrag serieus te onderzoeken wat betreft de effecten op het MKB, klimaatverandering,  voedselveiligheid en de bescherming van burgerrechten. Dat is tot nu toe niet gebeurd. ” [2] Harry Lindelauff, woordvoerder FNV: “Als vakbonden knokken wij overal voor werknemersrechten, zoals meer vaste banen, veilige werkplekken en vakbondsvrijheid. Die rechten komen er in JEFTA bekaaid vanaf.”

Tenslotte Ante Wessels, woordvoerder van Vrijschrift, over dit verdrag: “De Europese Commissie heeft enkele maanden geleden een sterkere waarborg voor de bescherming van persoonsgegevens in handelsverdragen voorgesteld. Deze waarborg is niet in het verdrag met Japan opgenomen.” [3]Met JEFTA en andere handelsverdragen waar deze weken over wordt onderhandeld als EU-Mercosur en CEPA (EU-Indonesië), krijgen de rechten van exporterende bedrijven en multinationale investeerders prioriteit boven de rechten van het Nederlandse lokale midden- en kleinbedrijf, boeren en werknemers, terwijl onze volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer niet mee praten over de effecten van de verdragen. Deze verdragen zijn dan wel ‘EU-only’, de lidstaten hebben de EU gemandateerd om namens hen te onderhandelen, maar dat ontslaat onze volksvertegenwoordigers niet van haar taakstellende en controlerende bevoegdheid op de Nederlandse regering, die hierover besluiten neemt op EU-Raadsniveau.

Ook bij het dreigende EU verdrag met Mercosur (Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay) kijkt de Nederlandse Tweede Kamer niet om naar belangen van Nederlandse burgers en ondernemers uit het MKB, en de familiebedrijven in de landbouw. Coördinator Guus Geurts van de TTIP, CETA en landbouw-coalitie: “Evenals bij TTIP en CETA zal dit verdrag leidden tot oneerlijke concurrentie voor de familiebedrijven in de landbouw en veehouderij. [4] De standaarden voor milieu, voedselveiligheid, identificatie en registratie, arbeid en dierenwelzijn liggen namelijk in de EU een stuk hoger dan in deze landen. Zo werd onlangs de Braziliaanse wetgeving op gebied van het gebruik pesticiden verder afgezwakt. [5]  Door wederzijdse erkenning van standaarden worden deze kwalitatief slechtere producten toch in Europa toegelaten. Met name de extra import van rund-, varkens- en kippenvlees en suiker dreigt zeer nadelig uit te pakken voor Europese boeren, ook omdat de EU al meer dan zelfvoorzienend is in deze producten.[6]  Bovendien dreigen natuurgebieden in Latijns-Amerika te worden vernietigd voor extra plantages suikerriet (ook voor bio-ethanol) en soja (voor genoemde extra vleesexport) bestemd voor de Europese markt. Deze uitbreiding van plantages gaat gepaard met ernstige problemen voor de landrechten van inheemse volkeren en de arbeidsomstandigheden op suikerrietplantages zijn notoir slecht.”Vergelijkbare problemen dreigen door een vrijhandelsverdrag tussen de EU en Indonesië (CEPA), waar afgelopen week in het geheim over werd onderhandeld. Friends of the Earth Europe waarschuwt dat dit verdrag een zware onvoldoende scoort op alle criteria die zij stellen op gebied van eerlijke en duurzame handel. Dat komt volgens Paul de Clerck mede omdat de hoofdstukken over duurzaamheid, arbeids- en mensenrechten niet bindend en handhaafbaar zijn. “De Indonesische regering wil een verbeterde toegang voor palmolie met rampzalige gevolgen voor het klimaat, ecosystemen en getroffen lokale gemeenschappen. Maar ook voor Indonesische bedrijven die op de lokale markt actief zijn pakt dit verdrag slecht uit, omdat overheid haar economie niet langer mag beschermen tegen Europese concurrentie.” [7]

De Coalitie voor Duurzame en Eerlijke Handel deelt niet alleen een gezamenlijke analyse, maar werkt ook samen om te komen tot alternatieven voor het huidige vrijhandels- en investeringsbeleid in de campagne ‘Handel anders!’ die na het reces zal losbarsten. Verder ondersteunen vele leden binnen de coalitie het Europa-brede Alternative Trade Mandate. [8]

Amsterdam, 17 juli 2018