Woonsymposium – Laat babyboomers erfenis inleveren ten gunste van jongeren

Hoera! Zonder indicatie wonen in een woonzorgcentrum. George de Kam, emeritus hoogleraar volkshuisvesting en grondmarkt, noemde het woonzorgcentrum zonder indicatie vanmiddag als voorbeeld om anders tegen de woonmarkt en woningbehoefte aan te kijken. ‘Het gaat om kwaliteit, niet om aantallen.’ De Kam sprak op het symposium De woningmarkt in Noord Fryslân georganiseerd door makelaars Germeraad in samenwerking met het Fries Sociaal Planbureau in De Skalm in Stiens.

‘Kijk niet naar leeftijd, maar kijk naar kwetsbaarheid’, aldus De Kam, onderzoeker naar het wonen van ouderen. Ook moeten de ouderen zelf meer aan het stuur zitten in plaats van de projectontwikkelaars. De Kam vindt dat de markt als het gaat om zorg de oudere op de verkeerde manier behandelt. De medische sector ziet de oudere als een verdienmodel. ‘Als ik met Joris Slaets (hoogleraar ouderengeneeskunde/UMCG) spreek, dan gaat het over overzorg. Er wordt te veel zorg verleend en veel te veel medicijnen verstrekt.’ En wordt veel te veel voor de oudere gedacht in plaats van naar hem te luisteren. Die groep zou het heft meer in eigen hand moeten nemen. ‘Woonwensen van ouderen moeten beter in kaart worden gebracht. En gemeenten moeten binnen hun organisaties de verschillende afdelingen aansporen om eenduidig beleid te maken.’

Ook voor de klacht van jongeren die in hun eigen dorp willen blijven wonen had De Kam een oplossing. Dat probleem lost zich namelijk vanzelf op. Duizenden woningen komen in de komende vijftien jaren door demografische ontwikkelingen in Friesland beschikbaar. ‘Die mensen gaan gewoon dood.’ Dit grote aanbod en het afnemen van de totale bevolking zal de prijs van de woningen laten zakken. Dat is niet erg voor de babyboomers die toch al van alle voordelen hebben geprofiteerd, aldus De Kam. Hij vroeg zich af waarom de ouderen in die grote dorpswoningen niet nu al hun bezit verkopen aan de jongeren en genoegen nemen met een lagere erfenis. ‘Maar ik zie ze hun woning nog niet verkopen onder de volle prijs.’

De krimp in Friesland zet in alle regio’s door, behalve in Leeuwarden. Toch zal, volgens De Kam en Jelmer Hitzert van het Fries Sociaal Planbureau, de trek naar de dorpen weer kunnen toenemen vanwege bovengenoemde ontwikkeling. Bovendien zitten de jongeren in de dorpen niet echt op een nieuwbouwwoning te wachten. ‘Ze kopen liever een oud huis om op te knappen.’ Tegen de nieuwbouwdrift in het zuiden van Leeuwarden keken verschillende partijen een beetje vreemd aan. CDA-wethouder Nel Haarsma van gemeente De Waadhoeke vond dat deze bouw negatieve effecten elders veroorzaakt. Ze vond de situering van de woningen maar benauwd. Onderzoeker Hitzert constateerde een verschil in wat jongeren zeggen en wat ze doen.

Rein Hagenaars, directeur van Wonen Noordwest Friesland – de oudste corporatie van het land -, vond dat de provincie de regie moet pakken. Hij maakte van de gelegenheid gebruik om zijn pijlen te richten op de overheid die met de verduurzaming van woningen de corporatie plots weer weet te vinden. ‘Ik heb me verbaasd dat we nu als breekijzer mogen dienen.’ De verduurzaming lag ook bij anderen als een steen op de maag. Frits Markus, vakgroepvoorzitter NVM-wonen, liet weten dat we onze borst nat kunnen maken. Hij verwacht dat de overheid onorthodoxe maatregelen zal nemen om de eigenaren van panden te dwingen te verduurzamen. ‘Woningen onder het energielabel C krijgen dan geen hypotheek meer en een andere methode is om de onroerend goedbelasting te verhogen van woningen van achterblijvende woningeigenaren.’ Markus zag een behoorlijk verschil tussen Friesland en de randstad waar woningen als een nieuwe tas worden aangeschaft. ‘Ik zie vrouwen voor de etalage staan die zich afvragen of ze hun man zo gek kunnen krijgen om weer een nieuw huis aan te schaffen.’ Volgens Markus, makelaar in Barendrecht, is het in zijn regio gangbaar om om de twee jaar te verhuizen. Als advies voor Friesland gaf hij mee om de snelle spoorverbinding weer uit de kast te halen. De overheid zou met de vuist op tafel moeten slaan. ‘Als de aardbevingsramp zich in de randstad had voltrokken, dacht u dan echt dat het herstel zo lang zou duren?’