Wethouder Van Gelder geeft raadsleden les in kwadranten

Gemeente Leeuwarden heeft nieuwe goeroe

Uitdagende ‘zoektocht’ naar dilemma’s is nog maar net begonnen

Wethouder Van Gelder geeft raadsleden les in kwadranten

(Van de afdeling research)

Vorige week vond in de raad een onnavolgbare bespreking plaats van een herinrichtingsplan (buitengebied voormalig Boarnsterhim). Wie dit heeft gemist, moet het vooral nog eens opzoeken.

We wisten allemaal al dat de gemeenteraad en burgemeester en wethouders en de ambtenaren het lang niet gemakkelijk hebben. Ze zitten allemaal – ze geven het wellustig toe – voortdurend in een leerproces. Met de nieuwe omgevingswet is hetzelfde aan de hand als met het sociaal domein – verklaart de nieuwe wethouder Van Gelder (PAL/GroenLinks). Niet zo’n handig voorbeeld als je de ervaringen van de afgelopen vier jaar sociaal domein in Leeuwarden overziet. De stad is er armlastig door geworden. De raad kon het niet bijfietsen, maar ging rustig door.

Het ging nu om de nieuwe omgevingswet. Het woord zoektocht viel talloze malen: behalve Van Gelder voegde ook onze ’Macher’ wethouder Deinum (PvdA) zich in dit gelid. De raadsleden beaamden het met graagte. Minder regels , maar meer dilemma’s, zo begrepen we op een bepaald moment. Als dat niet genieten is. Van Gelder sprak in geheimtaal over sedimenten van overheidsrollen. En vooral van kwadranten. En daar kwam de aap uit de mouw.

Burgemeester en wethouders – zeker Van Gelder, bij Deinum hebben we toch onze twijfels; wat spottend hoorden we hoe hij na afloop toen de microfoon nog aanstond iets over een “positieve grondhouding” aan de haag zijner tanden liet ontsnappen – hebben een nieuwe goeroe.

Zijn naam is bestuurskundig bijzonder hoogleraar Martijn van der Steen.

Professor Van der Steen werkt met kwadranten. En Van Gelder legt aan de raadsleden uit – die moeten met de zoektocht nog goeddeels beginnen, zo geeft hij aan – hoe hij in de loop der jaren van de twee linkse kwadranten meer is terecht gekomen in twee rechtse kwadranten. Die kwadranten slaan op ‘overheidsrollen’ die we allemaal weer eens aan het ontdekken zijn. De rollen sluiten elkaar gelukkig niet uit, want dan zou het al te gemakkelijk kiezen zijn. Nee, we zijn allemaal tegelijk bezig met van de ene kwadrant over te schakelen naar de andere, misschien ook wel weer omgekeerd en weer terug, enzovoorts. Alsof je je in een heerlijk modderbad wentelt.

Voor de nieuwsgierige lezer: het gaat om van “resultaten naar randvoorwaarden, van rand- voorwaarden naar resultaten, van binnen naar buiten en van buiten naar binnen”. Begrijp je dat, dan stap je zomaar van de ”presterende overheid, en de rechtmatige overheid” naar de “samenwerkende overheid” en zelfs “de responsieve overheid”.

Wethouder Van Gelder werd niet moe te benadrukken dat het voor de raad in de komende jaren er vooral om gaat voor zichzelf na te gaan wanneer en hoe ze in welke kwadrant zitten.

Raadslid Van der Galiën (LIJST058) deed heel even wat lacherig, maar hield verder zijn fatsoen. Raadslid Klaver van Gemeentebelangen leek ook sceptisch. Even terzijde: heel terecht zette Klaver de voorzitter De Koning van de bijeenkomst op haar plaats. Hij had pas na acht keer de hand opsteken eindelijk de gelegenheid gekregen. Het is bekend: voor De Koning zijn niet alle raadsleden gelijk. Klaver zat voor De Koning even in het verkeerde kwadrant?

Iemand vroeg tenslotte of die professor Van der Steen niet eens zelf – dus zonder het medium Van Gelder – kon uitleggen waar het allemaal om ging. En zowaar: Deinum deelde mee dat Van der Steen door burgemeester en wethouders al voor een bespreking was uitgenodigd. Misschien dat dan de raad er ook wel bij kon zijn. Typisch onze wethouders: eerst alles stilhouden voor de raad en als het dan niet anders kan, dan …. misschien. Ook hier: Van Gelder, in welk kwadrant zat jij hierbij?

Nu is de vraag: kan dat wel in het openbaar of toch liever besloten? Wij zien uit naar de stemming daarover. Of gaan we dat in het presidium (besloten) beslissen?

(op de foto: lekkere gehaktballetjes)