Hoe zit het in Leeuwarden met de bullshitbanen?

We hadden al banen, deeltijdbanen, vrijwilligersbanen en nu hebben we ook nog bullshitbanen. Met de laatste categorie worden niet nuttige banen bedoeld. In de Volkskrant werd vanmorgen becijferd dat er in ons land 8,6 miljoen banen zijn waarvan 430.000 in de categorie nutteloze banen vallen. Degenen die deze banen uitoefenen hebben zelf aangegeven dat ze nutteloos werk verrichten. De discussie over de bullshitbanen, banen die niets werkelijk produceren, leeft op nu de Amerikaanse antropoloog David Graeber zijn nieuwe boek heeft aangekondigd dat in mei verschijnt. Een hype kan nooit te laat beginnen. De mainstreamkranten zullen er binnenkort bol van staan.

In Leeuwarden spreek ik wel eens een ambtenaar die vindt dat het aantal collega’s met de helft verminderd kan worden. Hij ziet kennelijk veel onzinwerkzaamheden om zich heen. En wat in Leeuwarden een baan precies is, daarover kan onze eigen gemeente tot nu toe geen helderheid verschaffen. Het Rekenkameronderzoek naar het 1000-banenplan – in 2013 door de Leeuwarder PvdA als belangrijkste verkiezingsopdracht gelanceerd – is in een prullenbak beland. Of dit plan succesvol is geweest of niet, we komen het niet te weten. De verantwoordelijke wethouder Henk Deinum worstelde lange tijd met de definitie wat nu onder een baan verstaan moet worden.

Een hele tijd geleden had ik ook een onzinbaan. Nou ja, misschien was het geen onzin wat ik deed, maar ik kon mijn taak in de helft van de tijd vervullen. En dat was niet omdat ik zo snel en handig was. Je werd gewoon geacht om de taak in acht uur te doen. De taak in vier uur verrichten was verboden. Deed je dat toch, dan ging je lummelen en hield je je collega’s van het werk. Hadden we dat destijds een beetje gecoördineerd, dan hadden we in dezelfde tijd lekker gezamenlijk kunnen lummelen. Het viel mij destijds op dat collega’s door de combinatie werk en lummelen veel energie overhielden om naast hun werk andere werkzaamheden te verrichten. Die leverden in sommige gevallen een hoger salaris op dan hun officiële werk. Dat officiële werk werd gedegradeerd tot bijbaan.

Een aspect dat binnen de discussie over betaald werk vaak over het hoofd wordt gezien is het onbetaalde, verplichte overwerk. Ik kan in Leeuwarden zo enkele zaken opnoemen waar dit plaatsvindt. Dat zijn winkels en horecazaken die over een prachtig uithangbord beschikken maar dat dient wel als een façade voor kwalijke praktijken. De hype hierover mis ik.

Andries Veldman