Bewonersinitiatief is niet elitair

(tekst: persbericht van Gezamenlijk persbericht van Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners (LSA) en Kracht in NL)

Maatschappelijk initiatief heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. Vier jaar nadat de koning in de troonrede het woord participatiesamenleving introduceerde, doet het NOS een onderzoek naar de resultaten van deze oproep. Tegelijkertijd komt kenniscentrum Movisie met een analyse op de participatiesamenleving. Bewonersgroepen en maatschappelijk initiatieven, verbonden aan het LSA (Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners) en Kracht in NL/MAEX storen zich aan het beeld dat opgeroepen wordt dat participatie iets elitairs is. Dat doet geen recht aan die vele mensen die de handschoen hebben opgepakt en die samen enorme impact maken in de wijken.

Het LSA en Kracht in NL/MAEX  vieren dat maatschappelijk initiatief een enorme vlucht heeft genomen, zowel in aantal als in impact. Initiatieven hebben de ruimte genomen die de participatiemaatschappij heeft geboden, zij zijn ook de dragers van een nieuwe economie. Veel bewonersgroepen hebben grote stappen gemaakt in de ontwikkeling van hun initiatieven en veel gaten gedicht die vallen door de terugtrekkende overheid. Zo ontstaan er meer en meer BewonersBedrijven, worden buurthuizen in zelfbeheer opengehouden en worden zorginitiatieven en activeringstrajecten opgezet door vrijwilligers.  Veel initiatieven ontwikkelen tot een sociale onderneming. Aan de Maatschappelijke AEX (MAEX) staan inmiddels ruim 1250 initiatieven genoteerd die van waarde zijn voor meer dan 2 miljoen Nederlanders. Per initiatief wordt 50 uur vrijwillige arbeid per week geleverd. Tezamen spelen deze initiatieven een significante rol in onze samenleving.

Participatie is van iedereen

En dit gebeurt door mensen uit alle lagen van de samenleving. Het LSA is van oudsher een vereniging voor bewonersgroepen uit aandachtswijken en heeft veel leden en achterban in deze wijken. Het beeld is niet dat participatie vooral iets voor hoogopgeleiden is. In alle wijken ontstaan initiatieven om de leefbaarheid te verbeteren. Ook Kracht in NL ziet dat de diversiteit van de initiatiefnemers  en sociale ondernemers die aan de MAEX genoteerd zijn groot is. Maar dat niet alleen. Ook de mensen die investeren in die initiatieven (met geld, menskracht (bv alle vrijwilligers) en materialen) en zo een bijdrage leveren, zijn heel divers. Ze staan in de keuken bij het buurthuis, ze helpen mee bij bijeenkomsten in de wijk, ze werken in de buurttuin, zijn sociale (scharrel)ondernemers, of de chauffeurs voor de buurtboodschappendienst. Daarbij richten veel maatschappelijke initiatieven zich juist op de kwetsbaren in onze samenleving, en bestrijden daarmee juist een tweedeling. Wij spreken daarom ook steeds meer van een investeringsmaatschappij,  waarin ieders bijdrage telt en iedereen van waarde is.

Energie en kracht

LSA en Kracht in NL/MAEX zien echter ook dat het voor lager opgeleiden mensen met een beperkt netwerk nog moeilijker is om samen te werken met de overheid dan voor andere initiatiefnemers. Bijvoorbeeld om te voldoen aan alle regels die worden opgelegd. Hoewel er in veel gemeenten gelukkig steeds meer sprake is van ‘lokaal samenspel’, moet de overheid veel meer doen om belemmeringen weg te nemen en initiatief te faciliteren. De participatiesamenleving is geen synoniem voor een passieve overheid. In tegendeel: in de participatiesamenleving heeft de overheid een actieve faciliterende rol. Daarbij is het juist belangrijk dat die maatschappelijke initiatieven als serieuze spelers worden gezien en onder meer mee kunnen doen bij aanbestedingen.

Faciliteer en verbindt met die prachtige initiatieven en geef nog meer ruimte is dan ook ons advies. De energie en de kracht die er is kan dan alleen maar toenemen.