Leren begint met waarnemen. Of de organisatie van Loop Leeuwarden leert door te observeren is (mij) niet bekend. Met het oog op CH2018 heb ik voor de aardigheid Loop Leeuwarden vergeleken met de Marathon van Sneek. Recentelijk voor de derde keer de hele marathon van Sneek gelopen met de halve marathon van Loop Leeuwarden ter voorbereiding. Toevallig heb ik de eerste drie edities van Loop Leeuwarden die destijds de marathon van Leeuwarden heette ook gelopen. Waartoe niet opletten kan leiden: de elfde editie van Loop Leeuwarden eerder dit jaar is niet veel meer dan een dubbele rij dranghekken waartussen de deelnemers mogen starten en finishen. In vergelijking met de Marathon van Sneek stelt het niks voor. Hoe heeft het zover kunnen komen?

Bij de eerste drie edities van Loop Leeuwarden hadden de sponsoren bedongen dat de route langs hun bedrijfspanden zou voeren. Ik ging achtereenvolgens in drie jaar van de 10 km via de halve naar de hele marathon. De hele marathon was twee keer de halve, liep je op zondagmiddag moederziel alleen door de Lange Marktstraat. De rest van de route was ook niet te pruimen, niet verrassend dacht menig loper: dat nooit weer. Daarna was het afgelopen met de hele marathon van Leeuwarden. Niet de beleving van de lopers stond voorop maar die van de bobo’s. Een poging om de hele te redden met een andere route kwam te laat, de organisatie legde een gebrek aan slagvaardigheid aan de dag. Het is omdat de halve marathon van Loop Leeuwarden een leuke voorbereiding is op de hele van Sneek want anders zou ik er niet aan de start verschijnen. Toevallig zag ik in het colofon van het krantje met info voor de deelnemers in Sneek de naam van de voorzitter van de organisatie van Loop Leeuwarden staan. De beste man is verbonden aan (de uitgever van) de Leeuwarder Courant, destijds een van de sponsoren van Loop Leeuwarden. Dat het niet goed gaat met die krant is te wijten aan het onvermogen zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. We weten hoe het is afgelopen met de hele marathon van Leeuwarden.

In tegenstelling tot de eerste drie edities van Loop Leeuwarden staat bij de Marathon van Sneek de beleving van de deelnemers centraal. Weliswaar weinig publiek langs de 42 kilometer rond het Sneekermeer, je naam staat pontificaal op de voorkant van je startnummer te lezen zodat iedereen kan zien hoe je heet. Wildvreemden staan je aan te moedigen alsof je een bekende bent. Een en al muziek bij de finish, je kunt merken dat de organisatie met een bekende hardlopende zanger aan boord over materiedeskundigheid beschikt. Toeristen kunnen net als hardlopers met de voeten stemmen. Wie wil dat de erfenis van het project CH2018 uit iets anders bestaat dan onbetaalde rekeningen moet ervoor zorgen dat er na 2018 voor toeristen wat te beleven is. De mensen die voornemens zijn in en na 2018 wat te organiseren dienen over relevante materiedeskundigheid te beschikken. Het is onvermijdelijk dat een deel van de culturele infrastructuur die verloren is gegaan weer terugkeert. Loop Leeuwarden laat zien wat er gebeurt wanneer je bobo’s belangrijker vindt dan de deelnemers, de Marathon van Sneek demonstreert hoe mooi het kan zijn wanneer je met kennis van zaken de beleving van de deelnemers laat prevaleren. Gaat de organisatie van Culturele Hoofdstad voor de bobo of de deelnemer?