Sytze Faber waarschuwt Sybrand Buma

(tekst: politicoloog en Ossekopbezoeker Sytze Faber op Facebook)

Egocentrisme en mateloosheid

Na de Tweede Wereldoorlog maakten technologie en welvaart reuzenstappen. Vooral Europa en de Verenigde Staten profiteerden. Bij velen vatte het idee post dat de menselijke natuur mee geëvolueerd was, er ook danig op vooruit was gegaan. Naïviteit troef. Het tegendeel is eerder het geval. Egocentrisme zit hoger te paard dan vroeger. Het innerlijk kompas dat de mens er op wijst medeverantwoordelijk te zijn voor het welzijn van anderen lijkt op de rommelzolder te zijn beland. Eigenbelang is toonaangevend, ook vaak in het christendom.

Bij de inauguratie van president Trump was er een prominente rol voor Paula White en Wayne T. Jackson. Beiden theoloog en beiden steenrijk. Trump heeft hen hoog zitten. Zij verkondigen het welvaartsevangelie van name it, claim it. Rijkdom en welvaart is een beloning van God. Het bewijst dat je geloof oké is. Gevolg: een samenleving waarin medemenselijkheid soft is en het dienen van eigenbelang cool.

De orthodoxe Amerikaanse christen-historicus James Kennedy schreef onlangs in Trouw dat het christendom in de VS ontaard is in mateloos religieus egocentrisme. Mateloosheid is trouwens typerend voor de Verenigde Staten. Enorme verslonzing van de infrastructuur. Gigantische verschillen tussen rijkdom en armoede. Ongebreideld wapenbezit dat jaarlijks tienduizenden doden eist. De vulgariteit, platvloersheid, het racisme en eindeloze getwitter van Trump passen ook in het beeld van ongeremdheid, van mateloosheid.

‘De geschiedenis kan zich herhalen’

Maar goed, mijn punt is dat de tegenwoordige (westerse) mens niet hoogstaander is dan de vooroorlogse. Dus kan de geschiedenis zich herhalen. Wat zich zeventig jaar geleden in Duitsland afspeelde kan in beginsel opnieuw plaatsvinden. Parallellen kunnen leerzaam zijn.

In 1933 kreeg de NSDAP van Adolf Hitler ruim veertig procent van de stemmen. Toch te weinig om Hitler tot rijkskanselier te kunnen benoemen. Ondernemers en christendemocraten (Von Papen) hielpen hem echter een handje. In hun naïviteit dachten ze dat de verantwoordelijkheid van het kanselierschap hem wel zou temmen. Toen was de beer echter pas goed los. De democratie werd in een mum van tijd afgeschaft. De NSDAP (‘Wir sind das Volk’) kreeg het alleenvertoningsrecht. Een uitgekiende propaganda praatte de Duitsers een samenzwering van Joden aan, die uit zouden zijn op de ondergang van de blanke Germanen. Het werd in het (door en door christelijke) Duitsland al gauw als een blijk van vaderlandsliefde gezien om Joden te treiteren en ze uit te roeien. Uiteindelijk werden er zes miljoen vermoord. De Holocaust. Daar was en is de mens toe in staat.

Afgelopen dinsdag was er in Dresden een partijbijeenkomst van de extreemrechtse AfD. De media werden geweerd.

Twee uitzonderingen: het eigen partijblad Compact en Russia Today, een televisiezender die – jawel – op de loonlijst staat van het Kremlin. Spreker Björn Höcke, voormalig CDU-er, doorspekte zijn toespraak met nazi-jargon. Hij riep op om op te houden met het verwerpelijke masochistische herdenken van de Holocaust. Gebrek aan Duits zelfrespect.

‘Wir sind dat Volk’

De bomvolle zaal, veel jongeren, ging uit haar dak. Scandeerde langdurig ‘Wir sind dat Volk’. Merkel kan er nog wel eens een hele klus aan krijgen de AfD bij de verkiezingenin september eronder te houden. Zoals bij ons Rutte Wilders nog maar van het lijf moet zien te houden. Het helpt hem beslist niet – Wilders wel – dat de concurrentie – Buma voorop – er op hamert dat hij (inderdaad) een geloofwaardigheidsprobleem heeft.

Er is maar één koninklijk argument voor Rutte en de anderen om Wilders uit te sluiten van regeermacht: Wilders slaat essentiële pijlers weg onder onze democratische rechtsstaat, de gelijkwaardigheid van mensen, de godsdienstvrijheid, de onafhankelijkheid van de rechtspraak. Al het andere is mateloos egocentrisch Binnenhofs gedoe en gebabbel.

CDA