REACTIES – Tien jaar gerommel bij Stadstoezicht

Al tien jaar lang rommelt het op de afdeling Stadstoezicht van de gemeente Leeuwarden. Het ene incident volgt na het andere. De incidenten zijn etterende zweren met een verlammende uitwerking. Degenen die op zouden moeten treden doen dat niet. Op de afdeling is sprake van een cultuurclash.

Incident

Het jongste incident vond afgelopen maand plaats rond een leidinggevende die waarschijnlijk met behoud van zijn salaris teruggeplaatst is in positie. Dat gebeurt niet zomaar, daar is iets aan vooraf gegaan. De leidinggevende schijnt gedurende een aantal weken onbevoegd op straat gelopen, en gezag uitgeoefend te hebben, terwijl hij hiervoor niet was gekwalificeerd. Hij liep op straat in een uniform met onderscheidingstekens terwijl dit zonder beëdiging niet is toegestaan. Sterker: het is zelfs een misdrijf, aldus een bron binnen Stadstoezicht. Nu zou je kunnen denken: ach, een versierseltje meer of minder. Maar dan kennen we de wet en regelgeving onvoldoende en de hiërarchische wereld van politie en justitie met hun sterren en strepen.

Angst

Dit jongste incident zorgde binnen de gemeentelijke handhaving afdeling voor veel verontwaardiging. De vraag die hierbij gesteld kan worden is: waarom is de betreffende leidinggevende niet door zijn medewerkers op dit zeer foute gedrag aangesproken? Of zou hierin de kern van het probleem verscholen zijn, namelijk angst? Angst om deze leidinggevende aan te spreken, om vervolgens vroeg of laat van dat aanspreken de kwalijke gevolgen te ondervinden? Kortom, het zorgt opnieuw voor een alsmaar sluimerend onderhuids conflict tussen het management en de werkvloer.

Veenbrand

Het nieuwste incident maakt onderdeel uit van een reeks van incidenten op de afdeling. Incidenten van meer en minder ernstige aard die zich in de genoemde periode hebben afgespeeld, en het beste te vergelijken is met een veenbrand die af en toe de kop opsteekt. Ook de ondernemingsraad is jaren geleden al eens door de medewerkers van de afdeling ingeschakeld. Voormalig voorzitter Martin Stol liet destijds beleefd vragen wat er aan de hand was en werd vervolgens met een gepast antwoord afgeserveerd, aldus een bron binnen Stadstoezicht. Ook de burgemeester, als portefeuillehouder openbare orde en veiligheid, en daarmee verantwoordelijk voor Stadstoezicht, is op de hoogte van de al jarenlang voortslepende ongewenste situatie.

Vogels van diverse pluimage

Stadstoezicht herbergt vogels van diverse pluimage. De meeste ambtenaren binnen de dienst zijn BOA’s: Buitengewoon Opsporingsambtenaar. Begin jaren 2000 ontstond het idee om alle handhavers binnen de gemeente Leeuwarden bij elkaar te voegen. Voor een groot deel is deze operatie geslaagd, hoewel de toenmalige parkeer- en milieucontroleurs het destijds een slecht idee vonden om hen bij de politie vandaan te halen. Beide bloedgroepen waren immers sinds jaar en dag organisatorisch bij de politie ondergebracht, en werden door de politie aangestuurd. In het voorjaar van 2005 verhuisden zij samen met de ambtenaren Beheer Openbare Ruimte, de voormalige stadswacht en marktmeesters naar de huidige locatie aan de Groeneweg. De handhavers van bouw- en woningtoezicht hebben zich aan de clustering weten te onttrekken. Sita Brandsma, directeur van de voormalige stadswacht sneuvelde al bij het begin van de operatie. Volgens ingewijden ‘kwam zij op voor haar team’. Een doodzonde wanneer je wilt stijgen in de ambtelijke cultuur.

Een groot deel van de ambtenaren van Stadstoezicht voelt zich vaak geïntimideerd en gemanipuleerd, aldus anonieme bronnen binnen de afdeling. De klachten, mochten die al geuit durven te worden, worden niet gehoord.

Martin Koning en Ton Lelie

Met lede ogen hebben de medewerkers onlangs Martin Koning als teamleider zien vertrekken. Deze bij de politie afkomstige teamleider is in het kader van een overeenkomst tussen politie en gemeente ruim een jaar bij Stadstoezicht gedetacheerd geweest.

De naam Martin Koning doet mij terugdenken aan de kwestie rond de hondeneigenaar Ton Lelie, waarover wij in 2015 uitvoerig hebben bericht. Een kwestie die ook niet bepaald een schoonheidsprijs verdiende als het gaat om het functioneren van de manager van Stadstoezicht. En dat was in die zaak nog zwak uitgedrukt. Zou de kwestie door Ton Lelie bij Justitie aangekaart zijn, dan had niet alleen het management van Stadstoezicht maar ook de gemeente als bestuurlijk orgaan een fikse tik op de vingers door het Openbaar Ministerie tegemoet kunnen zien. Na verluidt is het aan het tactisch optreden van Koning te danken geweest, dat het conflict met een sisser afgelopen is.

Blijkbaar zijn deze feiten en omstandigheden voor de direct betrokkenen: burgemeester en wethouders, de gemeenteraad en politie – de laatste als direct toezichthouder op de BOA’s -, nog niet ernstig genoeg, om een grondig onderzoek in te laten stellen, of wat de gemeenteraad betreft op zijn minst eens vragen te stellen.

Tien jaar geëtter zou de burgemeester van Leeuwarden niet over zijn kant mogen laten gaan.

Andries Veldman

stadstoezicht