Boeren: Associatieovereenkomst is laffe aanval

(tekst: ingezonden)

Associatieovereenkomst EU-Oekraïne: legalisering oneerlijke concurrentie

Op 6 april mogen we naar de stembus om ons oordeel te geven over de associatieovereenkomst tussen de EU en de Oekraïne. De overeenkomst betekent voor Nederlandse en EU boeren vooral een laffe aanval op het “gelijke speelveld”.

Geen afdwingbare afspraken

Op grond van de overeenkomst kan 90% van de Oekraïense landbouwproducten heffingsvrij op de Europese markt komen. Ook voor Nederland zijn er voordelen aan de vermindering van invoerheffingen. Maar de overeenkomst heeft voor boer en consument in de EU belangrijke nadelen.

Zo ontbreken juridische, harde afspraken en een tijdspad  voor het voldoen aan de strengere EU standaarden ten aanzien van voedselkwaliteit, dierenwelzijn enz. Daardoor is het onmogelijk om de Oekraïne aan vermeende  “afspraken” te houden, omdat ze niet afdwingbaar zijn. In zowel artikel 59 als 64 wordt ten aanzien van dierenwelzijn niet verder gegaan dan de opmerking dat er “consensus” moet zijn.

Hormonen, antibiotica

Door de vage afspraken kan de Oekraïne in feite doorgaan met het houden van dieren volgens veel lagere standaards én kosten als in de EU. Want qua huisvesting (stalling van melkvee, kippen in kooien en legbatterijen), identificatie en registratie, dierziektebestrijding, voorzorgsprincipe of medicijnengebruik – hormonen en antibiotica worden op grote schaal gebruikt in de Oekraïne – liggen EU en Oekraïne mijlenver uit elkaar.

Oneerlijke concurrentie

Alle strenge wettelijke EU-eisen en -standaards leveren Europese boeren een veel hogere kostprijs op dan de Oekraïense boeren. Het door beleidsmakers toestaan van producten op onze markt, die niet aan onze hoge standaards voldoen, is concurrentievervalsing.

Herkomst onbekend

Kan een consument deze producten uit “Oekraïne” herkennen en links laten liggen? Nee. Omdat veel van de, volgens EU-regels onreglementair geproduceerde voedingsmiddelen, onherkenbaar worden door het gebruik in bewerkte producten.

Tevens mag ieder product dat binnen de EU-grenzen nog een keer bewerkt wordt (herverpakt of gesneden) als herkomst de naam van het land dragen waar de laatste bewerking is verricht. Inferieure Oekraïense kipfilet die in Nederland wordt herverpakt mag daarna gelabeld worden als “geproduceerd in Nederland”.

Voor kaas geldt hetzelfde: kaas die in plakken wordt gesneden in Nederland, mag daarna “herkomst Nederland” als label dragen. De DDB heeft hier inmiddels Nederlandse beleidsmakers op aangesproken.

De handel kiest over het algemeen voor de goedkoopste optie die legaal te verkrijgen is blijkt uit cijfers van het Oekraïense bureau voor de statistiek: op de dag dat de EU zijn grenzen opende met Oekraïne – halverwege 2014, overstroomde de Europese markt met Oekraïense batterijkippen. In 2015 is volgens een artikel in Volkskrant inmiddels 12.000 ton kippenvlees vanuit de Oekraïne naar Nederland geëxporteerd.

Rabobank en ING: investeren in duurzaam ondernemen?

Grote investeerders in de stroom kippenvlees uit de Oekraïne zijn opvallend genoeg Rabobank en ING. Twee Nederlandse banken die de mond vol hebben over duurzaam en maatschappelijk ondernemen en een hoge graad aan dierenwelzijnseisen opleggen aan hun Nederlandse agrarische klanten, investeerden reeds miljoenen in de Oekraïense kippenfabriek Myronivsky Hliboproduct (MHP). Die in handen is van Yuriy Kosiuk, een Oekraïense multimiljardair. Op 380 duizend hectare land worden jaarlijks door MHP, 332 miljoen kippen geslacht, ingevroren, verpakt en geëxporteerd. (Ter vergelijking: in Nederland worden jaarlijks 465 miljoen kippen geslacht).

Rabobank maakt in de periode 2008-2018, 127,1 miljoen euro over aan MHP, ING investeert 42,8 miljoen. Geld wat overigens niet ten goede komt aan de Oekraïense burgers: terwijl  multinationals  zich verrijken met deze overeenkomst, wordt de Oekraïense plattelandsbevolking er aantoonbaar armer door.

“Window dressing”

De Nederlandse banken verdedigen zich met de opmerking “dat het volgens de nationale regels en wetten wordt geproduceerd”.

Inderdaad, nationale wetten die op geen enkele wijze voldoen aan onze Europese minimale standaards en wetten!

Zoals zo vaak blijkt de belerende houding van banken ten opzichte van hun Nederlandse agrarische klanten slechts een staaltje “window-dressing”. Met maatschappelijk verantwoord of duurzaam ondernemen heeft de werkwijze van Rabobank en ING niets van doen!

Dierenwelzijn geen issue

En terwijl dierenwelzijn voor de Oekraïense minister van Agrarische Zaken Pavlenko

( interview Boerderij -december 2015), geen echt issue is, heeft hij tevens al aangegeven dat men de export van zuivelproducten naar Nederland ook op wil schroeven. Zuivel die bij de productie bij lange na niet voldoet aan de aan de Nederlandse en Europese melkveehouders opgelegde standaards en eisen.

“Nee”?

De DDB concludeert, dat zolang Oekraïne zich niet aan Europese normen en standaarden houdt voor voedselproductie, alle vrije verkeer van deze goederen opgeschort moet worden in het belang van de voedselveiligheid, kwaliteit en het gevaar van imagoschade voor zuivel- en andere landbouwproducten.

Sieta van Keimpema, voorzitter Dutch Dairymen Board

boer