400 biertjes aan de Voorstreek

Biertje? – Foto: Rob Chandler

Biertje?

door Linda Paulusma

Als je de Mitra aan de Voorstreek in Leeuwarden binnenloopt, weet je één ding zeker: hier verkopen ze bier en wel heel veel soorten bier. Je oog valt gelijk op stellingkasten vol bruine flesjes met de meest uiteenlopende kleurrijke etiketten.

Jelle Spijkstra is de eigenaar van de winkel en verkoopt meer dan vierhonderd soorten bier.

Aanvankelijk had hij een passie voor wijn, maar er was bij zijn klanten veel vraag naar speciaalbier.

“In cafés als De Markies kunnen mensen veel verschillende biertjes drinken, net als destijds ook in De Stroohoed, maar ze konden deze speciaalbiertjes nergens zelf kopen.

Daarnaast zijn Henri Bloem en Wielinga al begrippen in Leeuwarden als het om wijn gaat.”

Jelle breidde zijn bierassortiment langzaam uit en ging zelf proeven. Bier was toch wel erg lekker.

Chocolademousse met een Grand Prestige

Maar tijdens het eten drink je toch een lekker wijntje? Volgens Jelle laat een maaltijd zich heel goed combineren met een glas bier, misschien zelfs nog wel beter dan met wijn.

“Bier heeft een veel groter spectrum in smaak. Bier kan bitter zijn, maar ook zoet of een beetje zuur.”

Er zit verschil in smaak van licht of donker bier. Donkerder bier is vaak wat zoeter, maar dit hoeft niet. Doordat de smaken van bier zo divers zijn, zijn ze met vele gerechten goed te combineren.

Bij een dessert als chocolademousse adviseert Jelle een Grand Prestige.

Ook in restaurants zie je steeds meer bier-spijscombinaties op de kaart staan.

Water, graan, hop en gist

Bier is een prachtig product, gemaakt van water, graan, hop en gist.

Door te variëren met verschillende graansoorten, gistsoorten en de hoeveelheid hop kan er eindeloos in smaak gevarieerd worden. Met hop kun je bijvoorbeeld de bitterheid bepalen. Als er Brett-gist wordt gebruikt, smaakt het bier zuurder. Brett, voluit Brettanomyces, ook wel wilde gist genoemd, wordt als een alternatief gist gebruikt en is bij het maken van wijn juist ongewenst.

Ook zijn er bieren waaraan tarwe of mout aan de basisingrediënten wordt toegevoegd.

In veel speciaalbieren zit er gist in de fles, gist dat er bij pils uit wordt gefilterd. Veel mensen denken dat ze dit niet kunnen opdrinken en laten het onder in de fles achter. Maar ook dat gist bepaalt de smaak. “Drink eerst maar een slok zonder dat gist en dan een slok met dat gist er doorheen. Dan proef je dat het bier wat zachter smaakt,” zegt Jelle.

IPA, het bier van de zeevaarders

IPA (Indian Pale Ale) is tegenwoordig een populaire biersoort. Het is een bier dat veel uitgesproken hopsoorten bevat. Hierdoor smaakt het vrij bitter, maar ook bloemig en fruitig.

IPA is ontstaan in de tijd van de zeevaarders die vanuit Engeland naar de Indiase koloniën voeren. Het bier dat ze mee wilden nemen bedierf op zo’n maandenlange reis aan boord. Een zeilschip was bijna vijf maanden onderweg naar India. Door extra hop aan het bier toe te voegen en het alcoholpercentage te verhogen, bleef het bier langer houdbaar.

“Het smaakt goed in combinatie met een stukje carrotcake,” laat Jelle weten.

Ook stout is vrij populair. Het bier is donkerbruin tot zwart van kleur, niet zoet maar bitter en iets branderig van smaak. Bij het brouwen van stout wordt gebruik gemaakt van gebrande of geroosterde mout. Het is soms wat koffie-achtig qua smaak.

Jelle beveelt een Russian imperial aan bij een stuk pure chocolade.

Van licht naar donker

In de winkel heeft hij alle soorten gesorteerd op smaak staan en van licht naar donker. Blond bier en tripel bier is licht van kleur. Dubbel en quadrupel bier is donker.

Er zit best veel verschil in prijs. Bier dat schaarser is, is duurder. Er zijn ook bieren waarin minder water zit en daardoor meer ingrediënten, wat het bier duurder maakt.

De bruine kleur van de glazen flesjes zorgt ervoor dat er niet veel licht bij het bier komt, waardoor het bier beter op smaak blijft en langer goed blijft. Ook zijn er groene bierflesjes. Deze laten echter wel iets meer licht door dan de bruine. Blik is ook een ideale verpakking voor bier. Dan komt er helemaal geen licht bij. Speciaalbier zie je steeds vaker in blikken en dat bier drink je toch uit een glas.

Bier drinken uit een wijnglas

Er zijn vele soorten en maten bierglazen. Vele merken hebben hun eigen glas. Maar wat is nou een geschikt glas om bier uit te drinken?

Op zijn bierproeverijen gebruikt Jelle wijnglazen. “Deze zijn geschikt omdat de bovenkant van het glas wat taps toeloopt. Hierdoor vervluchtigt de geur van het bier niet zo snel. Voor speciaalbier zijn deze glazen ideaal.”

Het proeven gebeurt op volgorde van smaak, van licht naar donker en van licht naar zwaar qua alcoholpercentage.

Een grote slok

Vrouwen zie je minder vaak bier drinken. Dit komt volgens Jelle omdat vrouwen niet goed proeven. “Ze nemen een klein slokje pils, proeven alleen maar het schuim dat extra bitter is en denken dan dat ze het niet lusten. Ze zouden een grote slok moeten nemen om het goed te proeven.”

Rosébier wordt wel meer door vrouwen gedronken dan door mannen. Jelle verkoopt het niet. “De helft is limonade en ze verkopen het voor de dubbele prijs.” Hier staat hij niet achter. Om diezelfde reden ligt er ook geen radler in de winkel.

Lokale brouwers

In zijn winkel staan vele nieuwe soorten bier. “Het standaard spul halen ze maar bij de supermarkt,” zegt Jelle.

Tweeënhalf jaar geleden begon hij in de winkel met ongeveer 150 soorten bier. Inmiddels verkoopt hij wel meer dan 400 soorten. Elke week komt er wel weer een nieuwe soort binnen. Alles proeven lukt hem niet. De slogan van de winkel is: “Drink minder, drink beter” en daar staat hij zelf achter.

Gelukkig heeft hij klanten die dezelfde smaak als hij hebben en graag nieuwe biertjes proberen. Deze kunnen hem hiervan dan verslag doen.

Er komen veel lokale brouwers bij. Nederland heeft inmiddels meer brouwers dan België.

In deze regio heb je bijvoorbeeld ‘De Kroon op Leeuwarden’ en ‘Grutte Pier’ uit Leeuwarden, ‘Kâld Kletske’ uit Burgum, ‘De Beer uit Lemmer’ en ‘it Lulke Wiif’ uit de Wouden en ‘BrouwDOK’ uit Harlingen.

Lokale brouwers die geen eigen brouwerij hebben, kunnen hun bier brouwen in de Admiraals Bierbrouwerij in Aldtsjerk.

“Ik doe het op mijn eigen manier.”

Jelle Spijkstra is sinds tweeënhalf jaar eigenaar van de Mitra.

Hij heeft in het verleden de opleiding detailhandel gevolgd. Zijn stage vervulde hij bij de Mitra in Burgum. Hij had het daar naar zijn zin en bleef als hulpkracht aan het werk.

Vervolgens deed hij de opleiding docent maatschappijleer. Hij zag het best wel zitten om voor de klas te gaan staan.

Toen kwam er een winkel van de Mitra in Kollum vrij waar hij bedrijfsleider kon worden. Die kans heeft hij gegrepen. Na drie jaar ging het wat vervelen en vond Jelle geen uitdaging meer in de dorpswinkel. Het plan was om bedrijfsleider van de winkel aan de Voorstreek te worden, maar de winkelketen ging volgens een franchiseformule werken, wat inhield dat hij eigenaar kon worden en niet bedrijfsleider.

Hij wou nooit eigen baas worden. Hij zag hoe druk zijn vader het altijd had. Die is zelfstandig ondernemer als beroepsvisser en vist op de binnenwateren in Friesland.

Zelfs in september 2013 zag hij het nog niet zitten om ondernemer te worden. Dat zou wel inhouden dat hij zijn baan kwijt zou zijn. Na nog eens goed na te hebben gedacht was de keuze gemaakt om het toch te doen. Hij heeft er geen spijt van en vindt het steeds leuker.

“De rayonmanager komt nog steeds op visite. Voorheen was hij mijn baas en moest ik doen wat hij zei. Nu kan ik zeggen ‘ik doe het op mijn eigen manier’.”

En hij doet het op zijn eigen manier. Met al die soorten speciaalbier zoals het bier van lokale brouwers, maar ook met bijzondere whisky’s en vele soorten rum.

“De eerste jaren zijn zwaar en leveren nog niet veel op. Het is zaaien en nog niet oogsten. Een passie voor drank heb je echt nodig.”

bier