Alweer een tijdje geleden baarde een scheidend regiocorrespondent van de Volkskrant enig opzien met een stuk waarvan de teneur luidde: schrijf het noorden maar af. In het stuk figureerden ondermeer de nog immer lege bedrijventerreinen van de Groningse Eemshaven. Destijds aangelegd om bedrijven uit andere delen van het land te kunnen trekken, anno nu is er nog ruimte genoeg. Falend beleid, koppel Noord-Nederland maar los van de rest, dat wordt daar toch niks. Ik kan mij herinneren dat er ooit, misschien zijn ze er nog, potten met geld waren om bedrijven te verleiden zich in Noord-Nederland te vestigen. Als die potten er nog steeds zijn dan zijn ze rijkelijk gevuld. Ook in het verleden hadden sociaal-geografen kunnen vertellen dat bedrijven, net als gewone mensen, zelden over afstanden van meer dan dertig kilometer verhuizen. Friesland kent een paar bedrijven die van ver komen, meestal glastuinbouwbedrijven die niet konden uitbreiden op de plek waar ze zijn begonnen. En waar de beschikbaarheid van personeel geen belemmering voor verhuizing / uitbreiding vormen. Binnen een straal van dertig kilometer van de Eemshaven zijn te weinig kandidaat-verhuizers, niet verbazingwekkend dat de bedrijventerreien aldaar overwegend leeg zijn. Verkeerde beleidsaanname over het vestigingsbeleid van bedrijven.
Toen het afscheidsstuk van de regiocorrespondent in de Volkskrant verscheen was nog niet bekend dat Google zich in de Eemshaven zou vestigen. Onlangs een fraaie foto in de Leeuwarder Courant met het datacenter in opbouw. Het bijschrift maakte melding van het feit dat de bouw zelf tot weinig nieuwe arbeidsplaatsen leidt. Het bouwen van datacenters is specialistenwerk uitgevoerd door bedrijven die daartoe de wereld rondtrekken. Na de bouw kunnen er enkele tientallen technici een baan vinden. Een zoekmachine gebruiken is allesbahalve milieuvriendelijk, datacenters vreten stroom. De Eemshaven is een mooie plek voor Google vanwege een windmolenpark op zee waar men bij de aanleg was vergeten dat je stroom moet bufferen voor het geval de windmolens stroom leveren en er geen afnemers zijn. Google neemt alle stroom af en een eventueel tekort wordt aangevuld met stroom afkomstig van een nabijgelegen gasgestookte elektriciteitscentrale. Er is een paar jaar geleden ook eentje gebouwd die op kolen zou moeten draaien. Voor dergelijke centrales geldt een Europese bijstookverplichting, het hout zou met schepen vanuit Scandinavische landen aangevoerd worden. Financieel kan dat nooit uit, biomassa bestaat uit tientallen procenten water, voor dit soort situaties bestaat een subsidie. Niet te geloven maar waar. De bouw van die twee centrales leidde niet tot veel arbeidsplaatsen want uitgevoerd door mensen uit heel Europa. Als ik mij niet vergis dan bedraagt totnutoe de totale investering in die contreien enkele honderden miljoenen euro’s en resteren straks zo’n honderd structurele arbeidsplaatsen. Echt goed doen ze het daar niet.
Toegegeven, bij de aanleg van de Eemshaven was de digitalisering van vandaag niet te voorzien. Als het datacenter van Google over een tijde klaar is dan resteert een vervelend dingetje: anderen dan Google kunnen met al die data geen geld verdienen. Google maakt veelal gebruik van open source software, die kunnen we ook gebruiken. Opmerkelijk genoeg heb ik in geen enkel beleidsstuk iets gelezen over open source software voor ondermeer Big Data en andere veelbelovende toepassingen als mechatronische systemen. Noord-Nederland hoeft nog niet afgeschreven te worden, noordelijke bestuurders kun je rustig afschrijven want eerder een rem op vooruitgang dan een stimulans.
