Steekje voor steekje in museum Pakhuis Koophandel

Persbericht

Steekje voor Steekje
vroeger en nu

Leeuwarden juli 2011

Van 6 juli tot en met 30 october 2011 is er in museum Pakhuis Koophandel te Leeuwarden een nieuwe tentoonstelling te bezichtigen: �Steekje voor Steekje , vroeger en nu�.

Op deze tentoonstelling zijn diverse oude merklappen ,stoplappen en breilappen te zien, zoals die door de eeuwen heen gemaakt zijn door jonge meisjes als vorm van schoolonderwijs. Tevens zijn er hedendaagse vriendschaplappen te zien , die gemaakt zijn door een groep dames die onderling aan elkaar patronen uit wisselden.

Tevens zal er ook oud naaigerei tentoongesteld worden.

Over de tentoonstelling.

Op de tentoonstelling zijn onder andere antieke merklappen te zien. Een merklap kenmerkt zich door dat er het alpfabet op werd geborduurd. Jonge meisjes werden onderwezen in het maken van letters zodat zij op latere leefdtijd hun linnengoed konden merken. Deze traditie gaat terug tot de 16e eeuw. De oudste bekende merklap dateert van 1572 Men is hier lang mee doorgegaan. Ook toen in 1876 het handwerkonderwijs voor meisjes verplicht werd was het maken van een merklap een onderdeel van het lesprogramma. Toen ontstonden de bekende rode schoollapjes. Deze zijn nog tot aan de tweede wereldoorlog gemaakt. Daarna ging men in het onderwijs over tot het vrije borduren van meer randjes en werden de letters achterwege gelaten. De noodzaak om je linnengoed te voorzien van je initialen was dan ook verdwenen. Thans is er geen handwerkonderwijs meer verplicht voor meisjes. Deze verplichting is in 1973 uit het wetboek gehaald en vervangen voor handenarbeid aan jongens en meisjes

Op de tentoonstelling zijn ook oude stoplappen te bewonderen.In vroeger tijden gingen kledingstukken langer mee dan vandaag aan de dag. Als een kledingstuk slijtage vertoonde dan ging men een dergelijke plek herstellen. Jonge meisjes moesten dan ook goed leren stoppen. Zij oefende dit stoppen op een zogenaamde stoplap. Zij werkten met een gekleurde draad zodat de juffrouw goed kon zien wanneer er iets mis ging . Als zij eenmaal het stoppen onder de knie hadden , werden er wit op wit stoppen geoefend. Aan het eind van de 19e eeuw ging men over tot het aanleren van een andere manier van herstellen van slijtage plekken in textiel. In plaats van grote stoppen werd er een stuk stof met de naaitechniek ingezet. Om dit te leren werd dit gemaakt op een speciaal voor dat doel bestemde lap, de zogenaamde versteldoeken.Op de tentoonstelling liggen een aantal van deze lappen. In het latere handwerk onderwijs werd de versteldoek geen doek meer maar bijvoorbeeld een schortje , waar vaak nadat de leerling deze met veel moeite gemaakt had door de lerares de schaar werd ingezet om te verstellen. Dit tot verdriet van de leerling.

Tot slot worden er ook breilappen tentoongesteld. Een breilap is een oefenlap voor het aanleren van verschillende breisteken. De meeste breilappen zijn gemaakt eind 19e eeuw . Rond 1900 kwam er een einde aan het maken van breilappen. Meestal zijn breilappen niet gedateerd, dus we weten weinig over de geschiedenis van deze lappen.Op de tentoonstelling liggen een aantal van deze lappen en ook hedendaaagse breilappen anno 2011. Breien is terug van weggeweest en staat hede ten dage weer volop in de belangstelling.

Op de tentoonstelling zijn ook hedendaagse vriendslappen te bewonderen. Een groep van 14 dames hebben onderling patronen uitgewisseld en ieder hun eigen lap gemaakt. Een mondriaan op eigen wijze tot een traditionele merklap is hiervan het resultaat geworden. We hebben hier 2 jaar aangewerkt. Het is de moeite van bekijken waard.

Kortom deze tentoonstelling :� Steekje voor steekje,vroeger en nu� geeft een beeld van handwerken zoals men er vroeger mee bezig was �nuttig en nodig� en wat er tot op heden nog mee gedaan wordt,als vrijetijdsbesteding.
Een aanrader voor elke handwerkliefhebster.

Museum Pakhuis Koophandel, �t andere museum.
Het museum bestaat uit een pakhuis ( gebouwd in de 19e eeuw) met gevelsteen �Koophandel�en een woonhuis uit 1872. Het woonhuis is gebouwd in opdracht van de Leeuwarder koopman Hajonides van der Meulen. Een gevelsteen geeft aan dat de eerste steen gelegd is door de zoon op 11 maart 1872. Het pakhuis dankt zijn naam aan de vereniging van buurtschippers �Koophandel�uit de kop van Friesland die dit pakhuis als opslagruimte gebruikten. Nadat de vereniging het gebouw verkocht had is het in handen van verschillende eigenaren geweest. Het museum is thans in bezit van de dhr. en mevr. Geersing-Dominicus. Zij hebben er een museum van verzamelingen van gemaakt. Zo zijn er de vaste exposities te zien onder de titel reizen en rally�s van oldtimers( collectie oldtimers) en kantreis door Europa ( collectie kant en kantkloskussens uit Europa), de geschiedenis van de fotografie( collectie fototoestellen) de ontwikkeling van de radio( collectie raadio�s ) en sinds kort is er ook een groot spoor treinbaan te bezichtigen.