Noorderlicht – An Ocean of Possibilities

(tekst: nieuwsbrief Noorderlicht)

An Ocean of Possibilities

Voor de 21 editie van hun internationaal hoog aangeschreven fotomanifestatie keert Noorderlicht terug naar het recent heropende Fries Museum in Leeuwarden, waar van 31 augustus tot 26 oktober de hoofdtentoonstelling ‘An Ocean of Possibilities’ te zien is. Geproduceerd samen met het Singapore International Photography Festi val (SIP F), reist deze na afloop door naar het ArtScience Museum in Marina Bay Sands, waar het van 31 oktober tot 28 december 2014 onderdeel vormt van het SIPF.

Activisme terug op de agenda

In recente jaren zijn wij getuige geweest van een niet mis te verstane roep om radicale veranderingen, waarvoor velen bereid blijken hun bestaan op het spel te zetten. En overal waar men het erover eens is dat het systeem waarin we leven onrechtvaardig is, of onszelf en het leven met ons in gevaar brengt, rijst de vraag hoe dan verder? Tegelijk heerst er een gevoel dat alles weer mogelijk is, en in de discussies over onze opties op de toekomst keert het politieke – momentaan en euforisch – terug in het dagelijks leven vanwaaruit het zo goed als verdwenen leek.

Als ode aan het werk van de Friese schrijver en dichter Jan Slauerhoff, is het festival ditmaal gewijd aan diegenen die niet in onmacht willen blijven staan bij een gevoel van onvrede met de status quo, maar die zelf actief op zoek gaan naar alternatieven. An Ocean of Possibilities richt de blik op hen die vrijheid wagen te begrijpen als het vermogen om iets nieuws te beginnen, het totaal onverwachte te doen, in een wereld waar in grote lijnen alles zo goed als onwrikbaar vast lijkt te liggen.

De wateren in kaart brengen

An Ocean of Possibilities brengt fotografen bijeen die zijn begonnen deze alternatieven in kaart te brengen. De tentoonstelling zoomt in op grassroots vormen van zelfbestuur, op de Zapatistas uit Mexico die anti-globalisten wereldwijd tot voorbeeld dienen. Er wordt gekeken naar de wetenschap als een oord waar mutaties, interventies en gemanipuleerde vormen van toekomstig leven in wording zijn. Het vindt een klein dorpje in Finland, waar Congolese immigranten aangemoedigd worden zich te vestigen. De blik kruist die van soldaten die stelling nemen tegen de oorlogen die ze vochten, en springt van innovatieve hi-tech start ups in Griekenland naar de ICT labs die op het Afrikaanse continent uit de grond schieten. Het schildert hoe Aziatische stedelingen worden herenigd met de natuur die ze achter moesten laten toen ze migreerden vanaf het platteland.

De opkomst van het niet-spectaculaire

Het beeld dat naar voren komt uit het geselecteerde werk vormt een portret van het niet-spectaculaire, het alledaagse, het niet-heroïsche, in subtiele toetsen geschilderd in plaats van met grote halen – en zo moet het ook in dit geval. Fotografie, doorgaans een hulpmiddel om onze blik te bannen op het spektakel van oorlog, entertainment en politiek, kan ontsnappen uit deze relatie door zelf on-spectaculair te worden, en zo de ban te breken. Niet langer gereduceerd tot toeschouwers, zijn wij dan ook vrij een aandeel in onze geschiedenis op ons te nemen.

Buiten de gebaande paden

Benevens An Ocean of Possibilities vindt een aantal tentoonstellingen plaats buiten de muren van het Fries Museum. Opmerkelijk is het aantal fotografen dat zich in zelf-geïnitieerde projecten richt op het leven ‘off the grid’. Voor dit groeiend fenomeen is een aparte presentatie ingericht, die de verschillende, soms minder rooskleurige aspecten van het leven buiten de gebaande paden verbeeldt. Autarkische afzondering van de status quo is de keerzijde van de massale opstanden ertegen, waarin een groot deel van de bevolking een gooi doet naar een alternatief voor de staat als zodanig. In de publieke ruimte is plaats gemaakt voor een selectie van fotodocumenten ontstaan in het kielzog van deze revolutionaire bewegingen die een spoor zullen trekken in onze toekomstige geschiedenis.