Gepaaide Leeuwarder cultuurinstellingen zetten Parnas aan de kant

Wethouder Diks gestrand met cultuurbeleid.

Gemeenteraad geeft er voorkeur aan essenti�le informatie buiten beschouwing te laten.

�Harje� over wethouder Diks van Pieter de Groot

Een interessant onderdeel van de Leeuwarder Courant op zaterdag is altijd de column �Harje� van Pieter de Groot.

Gisteren beviel het me toch wat minder. Het ging over Parnas, en de aanstaande sluiting van dit instituut. De column is op veel manieren te interpreteren. Als ik het goed begrijp heeft de Groot weinig vertrouwen in de nieuwe oplossing, waarbij legio instellingen een deeltje van de cultuur-educatie gaan doen. De Groot denkt dat de aanpak op deze manier � gelet op ervaringen in het verleden -, via met name onderwijsinstellingen, geen succes zal blijken. Ook niet met een kleine co�rdinerende club daarboven. Deze voorspelling zal zeer vermoedelijk over een jaar of twee uitkomen. Maar tegelijk neemt De Groot het mevrouw Mulder, kunsthistorica, die een Te Gast schreef, en ook eerder al verhelderende analyses leverde, kwalijk dat zij de verantwoordelijkheid voor de operatie legt bij wethouder Diks. De Groot doet, of de bezuinigingstaakstelling op cultuur van de gemeente Leeuwarden uit de lucht is komen vallen, en schetst wethouder Diks bijna als slachtoffer hiervan. Terwijl de Groot toch ook het hele proces heeft kunnen volgen, en blijkens eerdere publicaties ook wel degelijk heeft gevolgd. De wethouder was zelf direct betrokken bij de onderhandelingen over het college-akkoord, en de overeengekomen bezuinigingen. Niet zo lang daarvoor had ze nog � naar aanleiding van externe onderzoeken � aangegeven, dat Leeuwarden op het terrein van cultuur voor een dubbeltje op de eerste rang zat, en dat er nu boter bij de vis moest. Om haar wethouderszetel te redden zijn zij en haar partij, onder aanvoering van fractieleider Van der Wal, akkoord gegaan met de bezuinigingen op cultuur van meer dan een � 1 miljoen. Daarna is er een langdurig en warrig proces geweest van verzwijgen van tekorten bij de Harmonie, inschakeling van bureau BMC (eerst voor de hele cultuursector, maar in de praktijk alleen voor de cultuur-educatie), uit de termijnen laten lopen van oplevering van het onderzoek, haastig belegde vergaderingen, toezending van onvolledige en te late informatie, ruzie met Harmonie, Mercurius, onenigheid binnen de coalitie, ontevredenheid binnen de PvdA-Leeuwarden, geregel achter de schermen door de coalitiepartijen, etc. etc. Wat de rol van de wethouder aangaat was het een lange aaneenschakeling van warrigheid, slordigheid, prietpraat en heel veel gebrek aan regie. Van onnavolgbare breedsprakigheid, of liever zwammerigheid, ook. Er kunnen ook veel hardere termen met betrekking tot het optreden van deze wethouder worden gebruikt. Dat moet hier maar niet, want De Groot kan daar slecht tegen.

Brakenhoff en Jacobse

In de laatste commissievergadering legde bijvoorbeeld raadslid Brakenhoff (SP) de gebreken van deze wethouder nog eens bloot. Mevrouw Diks beweerde enkele malen allerlei informatie al lang aan de raad te hebben toegestuurd. Brakenhoff kon adequaat met citaten aantonen, dat dit niet het geval was. Op andere onderdelen attaqueerde raadslid Jacobse (NLP) de wethouder hardhandig. Het was weinig fraai om gade te slaan hoe de wethouder het zocht in een opzichtig uitlachen van raadslid Jacobse.

Brakenhoff constateerde ook, dat het weinig zin had voor de raad om nog langdurig over het voorstel van b. en w. te spreken. Want de coalitiepartijen hadden alles al bedisseld. Dat was wel zo, maar het blijft natuurlijk voor de raad noodzaak om goed aan de kaak te stellen, wat er allemaal fout gaat. De raad toont zo langzamerhand vermoeidheidverschijnselen. En dat in een cruciale fase van besluitvorming, zoals aanstaande mid-term-review, tekorten Caparis, offensief Culturele Hoofdstad, Europaplein, de beiaardier, Harmoniekwartier (waar blijven toch die voorstellen, dat loopt ook al weer achter op de planning, en ga zo maar door).

Culturele instellingen en PvdA durven niet meer in spiegel te kijken. Groen Links blinkt uit door onzichtbaarheid. Wanneer pakt de eigen partij autocraat Van der Wal eens aan?

Nog even weer Parnas. De race is wel gelopen. En de mislukking van de nieuwe constructie zal niet zo lang op zich laten wachten. De andere instellingen � gepaaid door de wethouder � zetten nu Parnas aan de kant. Dezelfde instellingen, die eerder in de inspraak naar aanleiding van het BMC-rapport vernietigende kritiek hebben geleverd. Je kunt je niet voorstellen, dat deze mensen zichzelf �s avonds nog in de spiegel durven aan te kijken. Dat moet ook gelden voor de PvdA-fractie, die dan wel onder invloed van de standpuntbepaling van de leden poogde tot wijziging van beleid te komen, maar uiteindelijk op onwil van de coalitiepartners Groen-Links en CDA is gestrand. De PvdA had karakter getoond, als zij in december met het eigen standpunt in de raad de open discussie was aangegaan. Waarschijnlijk had ze voor haar standpunt een meerderheid kunnen behalen. Zo niet, dan zou ze openlijk en eerlijk strijdend ten onder zijn gegaan. Dat had vermoedelijk meer geloond, dan de nu gevolgde werkwijze van secreet overleg, schofferen van de niet tot de coalitie-partijen behorende raadsleden en bevestiging van het imago van bekrompenheid op het terrein van cultuur.

De PvdA vroeg in de commissie aan de wethouder of met de nu gekozen constructie de kwaliteit van de cultuureducatie in Leeuwarden voldoende gewaarborgd was. De vraag was niet eens retorisch bedoeld, en de wethouder brak uit in een volstrekt misplaatste lofzang op de instellingen. Instellingen, waaraan je – zo jubelde Diks – niet de vraag behoorde te stellen, of ze voldoende kwaliteit konden leveren. Instellingen die pas in een heel laat stadium gezamenlijk in de operatie zijn betrokken.

De wethouder heeft met vrijwel alle culturele instellingen ruzie. Nogal na�ef vroeg de PvdA onlangs in de raad, in verband met een voorstel ten aanzien van de Harmonie, hoe het toch kwam dat de toon in de brieven tussen gemeente en Harmonie zo onprettig was. De PvdA weet het antwoord natuurlijk ook wel, maar dat zelf zeggen levert problemen binnen de coalitie op. En levert ook moeilijkheden met de wethouder Diks op. Zoals raadslid Jacobse zei: Veel mensen vragen zich af, waarom de burgemeester de Culturele Hoofdstad onder beheer heeft gekregen, en niet de wethouder van cultuur. Jacobse: �Het antwoord zit hier voor ons�. Redelijke harde taal, maar terechte taal. En de wethouder maar lachen. Je zit er zelf bij, anders zou je het niet geloven. Met iedereen ruzie maken, en tegelijk roepen ,,dat iedereen zulk geweldig werk doet. Bij Groen Links geldt dat waarschijnlijk als het summum van politiek vernuft en integriteit.

Ja, raadslid Nicolai, als geweten van Leeuwarden, daarvoor draag jij ook verantwoordelijkheid. Wie is er in de Leeuwarder afdeling, of binnen de Friese, Groen-Linkse partij- geledingen, die ons eens uitlegt hoe dit allemaal kan. Groen Links Leeuwarden mag een voorbeeld nemen aan statenlid Van der Honing, van dezelfde partij, die in de staten in het debat over Culturele Hoofdstad 2018 zowel provincie als gemeente genadeloos op de korrel nam.

Dat is wat anders dan het o zo aardige meisje Hietkamp, dat zich in de gemeenteraad elke keer weer zo tevreden toont met de brieven, die het college haar heeft toegestuurd. Tevreden ja, en ze kan er zich helemaal in vinden, en heel dankbaar voor het vele werk dat de ambtenaren er, naar zij denkt, in hebben gestoken. Mooi, dat raadsleden voor dergelijke belangrijke bijdragen een vergoeding ontvangen. En Piet van der Wal, ook van die club, maar vooral van PAL, die als commissievoorzitter zo intens verveeld en laatdunkend over voorstellen van oppositiepartijen kan opmerken: �Ja, u hebt er natuurlijk het recht toe om dat op de agenda te zetten�. Een dedain, dat deze voormalige activist slecht staat. Kom op, Groen Links Leeuwarden, pak de autocraat Van der Wal toch eens aan.

Brief mevrouw De Keijser.

Gemeenteraad gaat voorbij aan essenti�le informatie.

Minachting van feedback door wethouder en gemeenteraad.

Andermaal terug naar de cultuureducatie. Bij het overleg van de culturele in stellingen in Leeuwarden, door de wethouder gebruikt om Parnas definitief uit het zadel te gooien, is ook betrokken geweest de branchevereniging Kunst-Connectie, gevestigd in Utrecht. Mevrouw Yvonne Keijser van deze organisatie bericht aan wethouder Diks in een brief van 18 januari, naar aanleiding van het overleg: �Tijdens het overleg bleek dat de instellingen een voorkeur hebben voor de eerste variant (kleine organisatie met ondersteunende taak). Tot een echt inhoudelijke uitwisseling van standpunten is het niet gekomen.� Zij noemt in haar brief in het kort vervolgens een hele serie voorwaarden, waaraan moet worden voldaan, om een dergelijke variant tot een succes te maken.

In de discussie in de commissie is met geen woord gesproken over deze brief, en de daarin aangevoerde argumenten Niemand van de locale politici legt er dus de vinger op, dat in het zo geroemde overleg van de instellingen het niet tot een echte inhoudelijke uitwisseling van standpunten is gekomen. Terwijl een goede verstaander uit deze brief kan begrijpen, dat er in Leeuwarden met het nieuwe model niets is gegarandeerd, integendeel. En dat de vraag van de PvdA aangaande de kwaliteit van de cultuur-educatie dus uitermate relevant is. En het antwoord van de wethouder (heb vertrouwen in deze prachtige instellingen, waarmee ik anders altijd ruzie maak) kant noch wal raakt.

Maar dat zal in de definitieve vergadering van 30 januari in de gemeenteraad niet meer aan de orde komen. Iedereen weet, dat er ingebouwde factoren zijn, die de mislukking in hoge mate garanderen. De raadsfracties weten dat ook, maar zijn ten einde raad. Toch zijn ze verantwoordelijk. Als het straks zover is, dan weet de raad zich dat eerst niet meer te herinneren. Liwwadders zal dan � zo nog in leven � bovenstaand verhaal weer naar voren halen, en alle andere discussiebijdragen, die de door de wethouder, en de (meerderheid van) de gemeenteraad bewust zijn geminacht.

Cultuur, cultuureducatie, het is in Leeuwarden allemaal aanwezig, maar de bijdrage van de locale overheid er aan, is beneden elk peil. Als straks de mislukking daar is, zijn de wethouders en raadsleden niet meer thuis.

Pieter de Groot is hierbij uitgenodigd zijn brede visie hierop eens te geven.

Bureau Socrates, w.g. A. de Boer