Eigen Huis: opnieuw stijging bouwleges met ruim 5 procent

Eigen Huis: opnieuw stijging bouwleges met ruim 5% Minister Plasterk moet ingrijpen in gemeentelijke autonomie

De gemiddelde kosten voor een bouwvergunning stijgen in 2013 met ruim 5 procent. Deze stijging volgt op een eerdere stijging van 5 procent in 2012. Ook dit jaar blijkt het prijskaartje van een bouwvergunning voor een particulier sterk te variëren ten opzichte van vorig jaar (stijgingen tot 153% en dalingen tot 51%). Bovendien kunnen de kosten ruim 6 keer zo hoog zijn als in een andere gemeente. Dit blijkt uit het jaarlijkse bouwleges-onderzoek van Vereniging Eigen Huis. Ondanks herhaalde oproepen om de onderlinge verschillen in bouwleges te beperken en de opbouw van de kosten transparant te maken, is er geen vooruitgang zichtbaar. Dit stuit op ergernis en onbegrip bij huiseigenaren. Vereniging Eigen Huis roept minister Plasterk daarom op om in te grijpen en gemeenten te dwingen inzicht te geven in de onderliggende kosten. Bovendien wil de vereniging dat de stijgingen gemaximeerd worden, zodat dit soort excessen niet meer mogelijk zijn.

Tarieven onbestendig, sterke stijgingen en dito dalingen

De vereniging laat ieder jaar door Bouwleges.nl de tarieven voor bouwvergunningen (officieel: de ‘omgevingsvergunning bouwactiviteit’) onderzoeken. Dit jaar is gekeken naar twee categorieën: een verbouwing van 10.000 euro (bijvoorbeeld een dakkapel waarvoor een vergunning verplicht is) en een nieuwbouwwoning met een aanneemsom van 130.000 euro. Gemiddeld is het legestarief in 2013 voor een dakkapel 5,3 % hoger dan vorig jaar, die voor de nieuwbouwwoning is gemiddeld 4,1% duurder. Dat is fors meer dan de inflatie van ongeveer 2,9 %.

Van de 415 onderzochte gemeenten verhoogden 93 gemeenten de kosten van een bouwvergunning met meer dan 5%. Dat het ook anders kan, laten 106 gemeenten zien door de kosten ten opzichte van 2012 niet te verhogen. De uitschieter is dit jaar de gemeente Son en Breugel waar de kosten van een bouwvergunning voor een dakkapel van 10.000 euro met maar liefst 153% zijn gestegen: van 296 euro in 2012 tot 750 euro in 2013. Hiermee is Son en Breugel met stip gestegen tot de op één na duurste gemeente van het land. Terschelling laat de kosten van een vergunning voor een nieuwbouwwoning het sterkst stijgen: het tarief van 2.323 euro in 2012 werd 4.804 euro in 2013. Een stijging dus van bijna 107%.

Sterke dalingen ziet de vereniging ook. Lopik, trok vorig jaar als koploper met 841 euro voor een vergunning voor een dakkapel veel media-aandacht. Dit jaar rekent Lopik 420 euro, een daling van bijna 51%. Hoogeveen, dit jaar met 1.750 euro de goedkoopste gemeente voor een vergunning voor de bouw van een huis van 130.000 euro, bracht voor eenzelfde vergunning in 2012 nog 3.429 euro in rekening, een tariefdaling dus van 49%.

Prijsverschillen zijn groot

De prijsverschillen tussen gemeenten voor eenzelfde vergunning zijn groot. Zo kost een vergunning voor een dakkapel in Leiden 37 euro en in Doetinchem 118 euro, een inwoner van Eindhoven is maar liefst 752 euro kwijt voor de gemeentelijke toestemming om 10.000 euro aan zijn huis te verbouwen. Gemiddeld betaalt een huiseigenaar 343 euro. Ook bij een bouwvergunning voor een huis van 130.000 euro zijn de verschillen groot. In Hoogeveen moet 1.750 euro worden betaald, terwijl ook in deze categorie Eindhoven het duurst is met een tarief van 7.366 euro. Het gemiddelde tarief ligt op 3.513 euro.

Ingrijpen in gemeentelijke autonomie is hard nodig

‘Geen enkele gemeente is uit zichzelf volledig transparant in de opbouw van de kostentoerekening’, concludeerde het Ministerie van Binnenlandse Zaken vorig jaar in het eindrapport transparantie leges omgevingsvergunning. Het gevolg van het ontbreken van transparantie kan zijn dat de rechter de legesverordening van de gemeente onverbindend verklaart en dat betaalde leges terugbetaald moeten worden. Al in 2010 zijn afspraken tussen gemeenten en het Rijk gemaakt over de wenselijkheid van toepassing van het uniforme kostentoerekeningsmodel dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft opgesteld. Anno 2013 moet Vereniging Eigen Huis constateren dat stimulering door de VNG onvoldoende heeft gewerkt. Het aantal gemeenten dat dit VNG-model als basis voor de kostentoerekening gebruikt, is zelfs gedaald van 34% in 2012 naar 29% in 2013.

Oproep Vereniging Eigen Huis

De vereniging roept minister Plasterk op om het gebruik van het kostenmodel van de VNG verplicht te stellen. Alleen als alle gemeenten dit model gebruiken is een goede vergelijking van kosten en prestaties van gemeenten mogelijk. Gemeenteraden kunnen dan namens de burgers de kosteneffectiviteit en prestaties van het gemeentelijke apparaat beoordelen en aan de burgers hun politieke keuzes verantwoorden. Vereniging Eigen Huis wil dat de minister daarnaast een maximum stelt aan het jaarlijkse stijgingspercentage, zodat excessieve en voor de burger onbegrijpelijke verhogingen kunnen worden voorkomen.