Tsja, poeh, nou, nou. Ja, dat is gewoon Crone zijn taak: oliemannetje

De werkzaamheden van een oliemannetje

Een gunstige lening voor een kindercircus, een winterterras voor een horecazaak, advies aan een hoofdredacteur? De Leeuwarder burgemeester Ferd Crone (PvdA) spant zich graag in voor de goede zaak. Crone bemoeit zich met allerlei zaken die volgens hem de stad vooruit helpen. Maar waar de een blij is met zijn hulp, stelt de ander vraagtekens over de bemoeienis van de belangrijkste bestuurder van de Friese hoofdstad.

Bonnetjes

Neem klokkenluider Yoeri Wiersma. Jarenlang hield hij zich bezig met vermeende onregelmatigheden op het Leeuwarder stadhuis. Media werden met een stroom aan mails op de hoogte gehouden van zijn activiteiten. Wiersma wilde alle bonnetjes van bestuurders op tafel. De ene Wob-procedure na de andere volgde om het openbaar bestuur op de knieën te dwingen. Maar nu is het stil rond de Leeuwarder klokkenluider.

Met het ondertekenen van een contract legde de gemeente Leeuwarden Yoeri Wiersma het stilzwijgen op. De opstellers van het contract waren: professor Tak, juridisch-adviseur Wout Heuveling, gemeentelijk senior beleidsmedewerker Oebele Herder en burgemeester Crone. De laatste gaf een klap op het besluit.

De gemeente Leeuwarden was helemaal klaar met Wiersma’s bombardement van verzoeken om bonnetjes die al dan niet onrechtmatig waren ingediend en waardoor de burger op kosten werd gejaagd. Er waren dagen bij dat er maar liefst drie ambtenaren aan het werk waren voor de vragen van burger Wiersma, die aan het begin van de jaren nul enige tijd assistent was van zijn vader Harm (Tweede-Kamerlid Lijst Pim Fortuyn). Zoveel tijd als voor de bonnetjes werd er niet eens uitgetrokken voor vragen vanuit de raad. Griffier Baudewijn Franssen werd om raad gevraagd en na ampel beraad werd een commissie gevormd die dit varkentje zou wassen.

Dat burgemeester Crone aanschoof was al opmerkelijk, maar niet minder opmerkelijk was de aanwezigheid van zijn senior ambtenaar Herder. Wat deed Oebele Herder daar aan tafel? Herder, voormalig directeur van de sociale dienst, is tegenwoordig belast met de uitvoering van het wmo-beleid. Dat is de wet maatschappelijke opvang waar de moeder van Yoeri meerdere malen tevergeefs een beroep op had gedaan. Yoeri stond, zo bleek alras, niet alleen op de bres voor het algemeen belang, maar ook pal voor dat van zijn moeder. Hij vond dat zijn moeder onterecht financiële hulp was onthouden bij de aanpassing van haar woning aan de Harlingerstraatweg in Leeuwarden. Ook zou ze recht hebben op een autootje.

De moeder van Yoeri Wiersma heeft inmiddels een aangepaste woning en rijdt naar verluidt in een autootje. Keurig geregeld en met goedkeuring van burgemeester Ferd Crone. En van Yoeri zelf hebben we in lange tijd niets meer gehoord.

Circus Saranti

Blij verrast was Hans van der Wal, directeur van het nooddruftige Leeuwarder kindercircus Saranti, toen hij hoorde dat burgemeester Ferd Crone de opening van de gerenoveerde oefenplaats aan de Goudenregenstraat wilde openen. ‘Dat vonden we hartstikke leuk. Een burgemeester op bezoek, dat gebeurt niet iedere dag’, aldus Van der Wal. Nog leuker was de inspanning die burgemeester Crone voor het circus in petto had: hulp bij een aantrekkelijke lening van 45.000 euro voor het creatieve gezelschap. ‘We vonden het natuurlijk prachtig dat hij daarmee kwam aanzetten.’ De vraag of Van der Wal zich met zijn circus wilde inzetten voor steun aan het project Culturele Hoofdstad 2018 kon daarna volmondig met ja worden beantwoord.

Winterterras

Ook Baukje de Vries, eigenaar van de Ierse Pub Paddy O’Ryan aan de Tweebaksmarkt was in haar nopjes met de eerste burger van Leeuwarden. De Vries had een winterterras besteld voor haar uitspanning. Het bouwsel was bedoeld om gasten te ontvangen op de stoep voor haar pand van de zojuist gerenoveerde straat. Die straat, zo was de bedoeling, zou zich als een Amsterdamse P.C. Hooftstraat moeten ontwikkelen. Een topstraat, zo gezegd. Daarvoor was alle reden met ondernemers van gerenommeerde zaken als Bulthaup, Tabbers, woonwinkel Slauerhoff, hotel Post Plaza, het Sminia Huis, restaurant Saray, kunsthandel De Vries en niet te vergeten de hoofdzetel van het provinciale bestuur van Friesland.

Daarom stelden de ambtenaren die het winterterras moesten beoordelen dan ook strenge eisen aan het bouwwerk op de stoep. Grote schrik bij De Vries toen haar al bestelde terras werd afgekeurd. Wat nu? Het feest ging niet door! Een strop van om en nabij 10.000 euro dreigde. Maar daar was Ferd Crone. Binnen no time regelde de eerste burger van Leeuwarden een vergunning voor het winterterras. De bezwaren gingen ras van tafel. Iedereen blij, op een paar ambtenaren na die het afgesproken beleid met lede ogen zagen afbrokkelen.

Jacobijnerkerkhof

Dat het ook anders kan met de bemoeienis van de burgemeester van Leeuwarden ondervond Tjerk de Haan. De voormalig provinciaal ambtenaar en eigenaar van een klimschool heeft zich vastgebeten in de leefomgeving rond de Grote Kerk in het hart van de oude Leeuwarder binnenstad. Als bewoner van een appartement van het voormalige Sint Elisabethklooster waakt De Haan over de kwaliteit van de leefomgeving rond de kerk aan het Jacobijnerkerkhof en dat van zijn eigen woongebouw. Zijn verhuurder wees hij al eens op een hulpbehoevende buurvrouw. Het was aan dovemansoren besteed. Gevolg? Appartement in de hens.

Het Jacobijnerkerkhof, ooit gekwalificeerd als een rustgebied met culturele waarde, moet De Haan nu om de haverklap op de barricaden om de gemeente Leeuwarden te herinneren aan het vigerend bestemmingsbeleid dat met voeten wordt getreden. ‘Dat zou eigenlijk niet nodig moeten zijn wanneer er gehandeld werd in overeenstemming met de afspraken die voor dit gebied gelden.’

De Haan wordt door de gemeente beschouwd als een lastpak hors categorie. Hij treedt op wanneer het Fries Natuurmuseum zich ontwikkelt als een partycentrum (‘Dan staan de aggregaten onder ons raam te tetteren. Vrachtwagens rijden af en aan’), wanneer de bezoekers van de Grote Kerk met hun fout geparkeerde auto’s geen eerbied op kunnen brengen voor het Joodse monument op het pleintje tussen kerk en Elisabethklooster en wanneer de Joodse School (dependance Oldenije) tegen alle afspraken in en met gebruikmaking van ‘emotionele argumenten’ dreigt te worden uitgebreid met twee klaslokalen. De Haan was dan ook hogelijk verbaasd, zeg maar onthutst, toen bij hem op 27 maart de telefoon ging en hij de burgemeester aan de lijn had. ‘Ik dacht, wat krijgen we nou? Wat hij zei? Hij vroeg, ik kan het niet anders zeggen, op intimiderende toon, zo heb ik het tenminste ervaren, of ik wilde afzien van mijn acties.’ De Haan was op de vroege morgen (kwart voor tien) te beduusd om de burgemeester van repliek te dienen. ‘Ik moest twee dagen bijkomen van het telefoontje. Daarna heb ik hem een brief gestuurd. Ik dacht: waar bemoeit hij zich mee.’

Europaplein

Dezelfde gedachte kwam ook op bij oud-huisarts Van der Hem, die door de burgemeester werd uitgenodigd om op het stadhuis te verschijnen over de kwestie Europaplein. Van der Hem is lid van de Vereniging Monument Europaplein die zich inzet voor behoud van de monumentale verkeersrotonde met grasveld en fontein op het gelijknamige plein en zich keert tegen aanpassing van het plein in een monstrueus kluwen van verkeersbouwwerken inclusief fiets- en voetgangerstunnels. Van der Hem kwalificeert de acties van de burgemeester als ‘merkwaardig.’ Enige diplomatie is de gepensioneerd huisarts niet vreemd. ‘Hij zat achterovergeleund in zijn stoel ons glazig aan te kijken en zei: wat willen jullie nou? Ik vond dat heel erg vreemd. Eigenlijk ongelooflijk.’ Crone wierp zich op voor het beleid van zijn verkeerswethouder Thea Koster, die ook in de zaak rond de uitbreiding van de Joodse School politiek verantwoordelijk is. Van der Hem: ‘Ik vond het allemaal zeer merkwaardig. Toen hij ons later weer uitnodigde hebben wij gezegd: je komt maar naar ons toe. Dat heeft hij ook gedaan.’

Leeuwarder Courant

Hoofdredacteur Hans Snijder van de Leeuwarder Courant lijkt minder moeite te hebben met de bemoeienis van de burgemeester bij het beleid van zijn krant. Crone belt regelmatig op, zo vertelde hij tegen deze website. ‘Als ik zie dat dat de berichtgeving niet klopt dan bel ik op’, aldus Crone.

Dat moet je nooit doen

‘Dat moet je nooit doen’, zo zegt Hans Spekman voorzitter van de landelijke Partij van de Arbeid. Voor de deur van het WTC Hotel in Leeuwarden draait hij zijn shaggie. ‘Ik zou nooit de krant op bellen. Heel onverstandig.’

Tsja, tsja, tsja

Aan de eettafel van Piet van der Wal (raadslid PAL/GroenLinks; oud-kraker in de Landbuurt en de Torenstraat; organisator van festivals zoals Hippo Rockbeurs; oud-welzijnswerker jongerencentrum Hippopotamus Unlimited; initiatiefnemer The Rolling Stones naar de Froskepôlle – ging niet door) bevestigt hij de ambitie van zijn eerste burger als oliemannetje. ‘Ja, dat is een beetje zijn taak. Ik zie hem overal verschijnen. Dat doet hij niet slecht. De taak van een burgemeester is ook niet eenvoudig. Hij is benoemd door de kroon, maar heeft in feite niet veel macht. Over een bananenschil bij Cambuur kan hij zomaar uitglijden. Als het college dit wil en hij dat, dan gaat het gewoon niet door.’ Van der Wal zegt niet op de hoogte te zijn van de afhandeling van de zaken die hierboven staan beschreven. ‘Of ik dat had moeten weten? Tsja, tsja, tsja. Nou, nou nou. Poeh, poeh.’

cultuur middenstanders zakelijk