Skjinpraatkultuur, heitydei, bringbrommer, pronkprotter of apesturter?

(tekst: Tresoar)

15-2 Prijsuitreiking Nieuwe Friese woorden Alle jaren verdwijnen er in alle talen woorden of ze raken ze in ongebruik. Maar er komen ook weer nieuwe woorden bij. Niet alle woorden worden tenslotte opgenomen in de taal. Het hangt of van de gebruikswaarde. Zo zal “Grexit”, Griekenland uit de euro, het wel niet halen, maar “betaaltelevisie” wel. Het “Instituut voor Nederlandse Lexicologie” houdt voor de Nederlandse taal bij welke nieuwe woorden ontstaan. Bij de Fryske Akademy wordt al vanaf de oprichting in 1938 gewerkt aan woordenboeken. De laatste grote uitgave is het Frysk Hânwurdboek uit 2008 met, daarin veel nieuwe woorden. Maar ook vervolgens zijn er weer een veel nieuwe Nederlandse (Engelse) woorden ontstaan waar nog geen Friese vertaling van is.

Twee jaar geleden is er door de Raad van de Friese Beweging in samenwerking met Tresoar en de Fryske Akademy een wedstrijd uitgeschreven voor nieuwe Friese woorden. Het werd “hipperhapke”, een vertaling van “insectensnack”. Verleden jaar werd “weigerambtenaar” vertaald als “ ferpofamtner”. In samenwerking met Tresoar en de Fryske Akademy schreef de Raad van de Friese Beweging aan de eind van 2012 een nieuwe wedstrijd uit. Het gaat om de vertaling van de volgende nieuwe woorden: aandachtsjunk, anchorwoman, apenstaartgeneratie, baarmoederstaking, bevallingscoach, bezorgbromfiets, bodyscan, braindrain, buitenloopkip, draaideurcrimineel, emptynestsyndroom, etalagegedrag, fietssnelweg, graaibonus, kijkcijferkanon, papadag, sidekick, slodderwetenschap, snuffelstage, sorrycultuur, timemanagement, tuigdorp, woekerpolis, zijdecolleté.

Nominaties bekend Maar liefst 61 personen hebben meegedaan aan de wedstrijd voor de nieuwe Friese woorden, uitgeschreven door de Ried fan de Fryske Beweging, in samenwerking met de Fryske Akademy en Tresoar. De bedoeling was om uit een lijst van 24 Nederlandse woorden die in 2012 in het nieuws waren, een mooie Friese vertaling te maken.

De jury, bestaande uit Truus de Vries, Hendrik Sijens en Wieke de Haan, heeft gekeken naar hoe origineel, intuïtief en praktisch toepasbaar de woorden waren en of het vlot Fries was. Bovendien moest het nieuwe Friese woord zoveel mogelijk de lading dekken.  Uit de inzendingen zijn vijf woorden genomineerd, waarbij het opvallend is dat sommige woorden door meer als één persoon ingestuurd werden. De woorden zijn: skjinpraatkultuer (‘sorrykultuur’), heitydei (‘papadag’), bringbrommer (‘bezorgbromfiets’), pronkprotter (‘aandachtsjunk’) en apesturter (‘apenstaartgeneratie’).

Het winnende woord zal op vrijdag 15 februari om 16:00 uur bekend gemaakt worden in Tresoar. Liedjesschrijver Jurjen van der Meer zal speciaal voor de prijsvraag een lied schrijven over het winnende woord en dat zal hij de middags samen met Hans Wempe zingen. De uitreiking van de prijs, een Samsung Galaxy Tab, zal plaats vinden op vrijdagmiddag 15 februari om 16.00 uur in Tresoar. Wilt u erbij zijn? Dan graag even aanmelden op info@tresoar.nl.

cultuur middenstanders zakelijk