Melkveehouders die meer melk gaan produceren nemen een grote gok

(tekst: weblogger Wietse Elzinga)

Zuivelschool 2.0

Een leuk ingezonden stuk in de Leeuwarder Courant over Zuivelschool 2.0

Als voormalig medewerker van de enige echte zuivelschool lees je zo’n stuk geschreven door een tweetal PvdA-politici natuurlijk met belangstelling. Toch jammer dat de argumentatie van beide heren een beetje rammelt als een stel melkbussen op een karretje. Ooit had zo’n beetje elk dorp van enige omvang een eigen melkfabriek en de daarvoor noodzakelijke directeuren werden opgeleid aan de toenmalige zuivelschool in Bolsward. In mijn tijd heette het de opleiding voor levensmiddelentechnologie en zuiveltechnologie was een van de vele vakken. In verband met schaalvergroting in het hoger onderwijs hield de zuivelschool op te bestaan en werd de opleiding onderdeel van de huidige, in Leeuwarden gevestigde, hogeschool Van Hall Larenstein.

In 2015 komen melkquota en de superheffing te vervallen en menig melkveehouder is van plan eens lekker melk te gaan produceren kennelijk niet (meer) wetend dat die maatregelen ooit zijn ingevoerd om de boeren tegen zichzelf te beschermen voor overproductie en (te) lage melkprijzen. Zuivelcoöperaties zijn verplicht de melk van hun leden te verwerken en investeren derhalve in het uitbreiden van de productiecapaciteit in Leeuwarden en een nieuwe kaasfabriek in Heerenveen, om er een paar te noemen. Leeuwarden wordt de thuisbasis voor de Dairy Campus, conclusie van het provinciale statenlid en het lokale raadslid: er is straks dringend behoefte aan nieuw personeel, een revival van de oude zuivelschool als Zuivelschool 2.0 is gewenst.

Op het eerste gezicht lijkt het een aantrekkelijke redenatie, helaas mist er steevast een element: niemand kan mij vertellen waar de extra zuivelproducten afgezet en geconsumeerd gaan worden. De consumptie van dagverse zuivel in Nederland neemt af, de kaasconsumptie is stabiel, resteert export van langhoudbare zuivelproducten naar verre landen. Die producten hebben een kleine marge, de enige manier om ze lang houdbaar te maken is ondermeer verhitten, suiker toevoegen, etc. Kortom, methoden om de bederf veroorzakende micro-organismen om zeep te helpen. Je kunt amper waarde toevoegen. Wellicht zijn er in arme(re) landen genoeg mensen die deze producten kunnen waarderen, het is een wat armoedige manier om alhier welvarender te worden.

Melkveehouders die meer melk gaan produceren nemen een grote gok. Als door overproductie de melkprijs in elkaar dondert moet er melkvee naar het slachthuis worden gebracht. De melkveehouders die het meeste hebben geïnvesteerd in uitbreiding van productiecapaciteit hebben de hoogste kapitaallasten en als eerste de grootste problemen.

Na het afschaffen van de productiebeperkende maatregelen in 2015 gaan vraag naar en aanbod van melk de prijs bepalen. Sommige melkveehouders zullen ophouden te bestaan tot een nieuw evenwicht wordt bereikt. Geen idee wanneer dat gebeurt, ik heb nog steeds geen scenariostudies voorbij zien komen. De zuivelschool van weleer is niet meer, voor een nieuwe in de vorm van Zuivelschool 2.0 lijkt het mij te vroeg.

cultuur middenstanders zakelijk