Klacht over onafhankelijkheid Tumba neergelegd bij NMa

(tekst: Socversity Leeuwarden)

Centrum T�mba en het antidiscriminatie kartel

Hoe subsidies kritiekloos worden verstrekt aan een groep zelfbenoemde antidiscriminatie-uitverkorenen

Op 13 maart 2012 heeft Socversity BV een klacht over Centrum T�mba en de Landelijke Brancheorganisatie Antidiscriminatiebureaus (LBA) ingediend bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).

Hieronder gaan we in op de achtergronden van deze klacht.

MededingingIn het kader van het thema diversiteit & gelijke behandeling biedt Socversity BV al geruime tijd ondersteuning aan mensen die een klacht hebben over discriminatie.

Op grond van de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen ontvangt iedere gemeente een bedrag van � 0,372 per inwoner uit het Gemeentefonds voor het instandhouden van een antidiscriminatievoorziening. Daarbij gelden twee wettelijke taken: de bijstand bij discriminatieklachten en de registratie van discriminatieklachten (monitoring).
Dit bedrag is niet geoormerkt; gemeenten mogen het ook op een andere manier besteden.

De Friese gemeenten hebben het uitvoeren van deze diensten uitbesteed aan het Discriminatiemeldpunt van Centrum T�mba uit Leeuwarden.

Socversity BV is van mening dat zij op dit gebied meer kwaliteit kan bieden dan Centrum T�mba en heeft daarom een subsidieaanvraag voor het uitvoeren van deze diensten ingediend bij de Friese gemeenten. Socversity BV heeft hierbij aangeboden de twee wettelijke taken uit te voeren voor een bedrag van � 0,19 per inwoner per jaar. Gemeenten zouden dus ruim � 0,18 per inwoner per jaar overhouden om aan andere zaken te besteden.

Een substantieel deel van de Friese gemeenten wees onze aanvraag af vanwege het feit dat Socversity BV niet is aangesloten bij de Landelijke Brancheorganisatie Antidiscriminatiebureaus (LBA).

Hierop heeft Socversity BV het lidmaatschap van de LBA aangevraagd, in de volle overtuiging te voldoen aan eventuele kwaliteitseisen.

Per kerende post kwam het antwoord van de LBA (waarvan Centrum T�mba uit Leeuwarden overigens het secretariaat voert). Er bleken geen kwaliteitseisen te zijn. Wel is het zo dat per regio slechts ��n aanbieder van de diensten wordt toegelaten tot de LBA.

Uiteraard hebben we nog gebruik gemaakt van de beroepsmogelijkheid die de statuten van de LBA biedt, maar aangezien deze beroepsmogelijkheid bestaat uit een beroep op de algemene ledenvergadering stond de uitkomst bij voorbaat vast. Socversity BV werd niet toegelaten als lid van de LBA.

Er is dus sprake van een samenwerkingsverband met een mededingingsbeperkende werking. Wij denken dat dit de facto kartel op de uitvoering van de twee wettelijke taken een negatieve uitwerking heeft op in ieder geval de bijstand bij discriminatieklachten. Bij een centrale samenwerkingsvorm van monitoring kunnen we ons wel voordelen voorstellen, maar dit is ook prima te organiseren als er sprake is van verschillende aanbieders.

Kwaliteit en objectiviteitWij denken dat juist waar het de onafhankelijkheid en objectiviteit betreft, vraagtekens gezet kunnen worden bij traditionele aanbieders van diensten zoals genoemd in de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen. We zullen dat hieronder nader toelichten.

Vooropgesteld: iedere persoon of organisatie heeft het recht politiek actief te zijn en zich te uiten over politieke aangelegenheden. Echter, indien een organisatie gefinancierd wordt met overheidssubsidies om taken uit te voeren waarin onafhankelijkheid en objectiviteit vereist zijn, past ons inziens terughoudendheid bij politieke uitingen.

Historisch gezien hebben de traditionele ADB�s (antidiscriminatiebureaus) zich gepositioneerd als activistisch links in het politieke spectrum. En passant wordt hiermee het item anti-discriminatie ook als exclusief links thema geannexeerd. Antidiscriminatie behoort echter niet per definitie tot ��n bepaalde kant van het politieke spectrum; het is een kwestie van universele mensenrechten.

De profilering van de traditionele ADB�s blijkt onder andere uit campagnes tegen de partij van Pim Fortuyn en de PVV van Geert Wilders. Partijen die niet zijn verboden, gewoon meedoen aan verkiezingen en vertegenwoordigd zijn in gemeenteraden, provinciale staten en parlement. Zie ook Liwwadders d.d. 27-1-2009 en 5-2-2009.

Veel gemeenten laten de wettelijke taken die voortvloeien uit de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen uitvoeren door traditionele ADB�s of organisaties die hieruit voort zijn gekomen. Deze organisaties ontvangen hiervoor subsidie van de betreffende gemeenten.
Er wordt door de opvolgers van de traditionele ADB�s met gemeenschapsgeld politiek campagne gevoerd tegen genoemde rechterkant van het politieke spectrum. Ons inziens is dit volstrekt strijdig met hetgeen de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen wil zien bij een antidiscriminatievoorziening.

De ADB�s zouden zich, indien zij twijfels hebben over bepaalde politieke partijen, moeten beperken tot het juridisch toetsen of deze partijen zich schuldig maken aan het juridische begrip discriminatie. Als dit niet het geval is, zouden de ADB�s deze partijen moeten behandelen zoals iedere andere politieke partij.
D�t is waar de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen budget uit het Gemeentefonds voor beschikbaar stelt. Niet om politieke campagnes te voeren.

Juridisch niveau

Het gebrek aan onafhankelijkheid en objectiviteit heeft ook directe gevolgen voor het juridische niveau van de bijstand bij discriminatiezaken. Doordat ADB�s vanuit hun achtergrond volledig oprecht bezig zijn met �vechten voor de goede zaak� dreigt een bepaalde vooringenomenheid waardoor het voor medewerkers lastig zal zijn een zaak objectief te beoordelen en cli�nten op de juiste wijze bij te staan.

Dit is vanuit hun achtergrond wellicht begrijpelijk, het is echter niet waarvoor de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen geld uit het Gemeentefonds beschikbaar stelt.

Doordat prioriteit wordt gegeven aan gedrevenheid en oprechte �betrokkenheid bij – en inzet voor – de goede zaak� bij medewerkers boven juridische kennis, is het juridisch niveau vaak twijfelachtig.

Bij verschillende ADB�s (o.a. Centrum T�mba in Leeuwarden) komt het voor dat geen universitair opgeleide juristen meer in dienst zijn. Dit terwijl de beschikbare budgetten daar toch voldoende ruimte voor bieden. In de Leeuwarder Courant stond op 22-5-2010 de onderstaande ingezonden brief van, naar het zich laat aanzien, een insider over de financi�n van Centrum T�mba.

Zaken worden behandeld door goedwillende en oprechte medewerkers die echter slechts een aantal trainingen en cursussen hebben gevolgd met betrekking tot antidiscriminatiewetgeving. Door deze beperkte juridische bagage is het voor deze mensen niet mogelijk het bredere juridische beeld te overzien als zij te maken krijgen met een discriminatieklacht.

Conclusie

Middels de Landelijke Brancheorganisatie Antidiscriminatiebureaus is de markt van antidiscriminatievoorzieningen onderling verdeeld onder groeperingen met een zeer duidelijke politieke achtergrond. Dit is uitdrukkelijk niet de bedoeling van de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen. Gemeenten sluiten hun ogen hiervoor en selecteren niet op de de vereisten zoals genoemd in de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen of de prijs-kwaliteit-verhouding. Hierdoor is onvoldoende sprake van objectiviteit en daardoor bestaan tevens grote risico’s met betrekking tot de geleverde kwaliteit. Een kaste van vrijgestelden wordt riant beloond zonder dat hier prestaties tegenover staan die deze ruime beloning rechtvaardigen.

In het bijzonder in de huidige tijd van economische crisis en bezuinigingen zouden gemeenten kritischer moeten kijken naar de diensten die zij inkopen en naar de prijs-kwaliteit-verhouding hiervan.