Abe de Vries: afvalhandelaar Omrin wrijft nog eens over glazen bol

(tekst: Uitgever Friese Pers Abe de Vries op zijn weblog)

Van Omrin tot Onmin: de leugens op een rij

In de Leeuwarder Courant van zaterdag 4 juli had Omrin, dat in Harlingen een asfabriek wil neerzetten, een paginagrote advertentie als reactie op de kritische uitzending van Zembla een week eerder. �Van Afval tot Zembla. De feiten op een rij�. Vreemd dat een bedrijf met maatschappelijk uiterst omstreden plannen zomaar propagandaruimte kan kopen in de grootste provinciale krant? Och, de Omrin-directie geeft nu eenmaal niet graag interviews aan journalisten, dat is maar lastig. Je loopt kans af te gaan als een gieter, wat de Harlinger wethouder Zomers gebeurde in Zembla… Dan koop je toch gewoon een pagina, ben je van het gedonder af. Reden genoeg, in ieder geval, om hier de in de advertentie gedebiteerde leugens van Omrin nog een keertje kort te memoreren.

�Omrin staat voor een werkwijze waarin duurzame afvalverwerking centraal staat, tegen lage maatschappelijke kosten�

Ja, door afval te verbranden zeker… Dat was nu net een van de belangrijkste punten van Zembla: afval verbranden heeft niets te maken met duurzame afvalverwerking. Duurzame afvalverwerking betekent: afval scheiden en hergebruiken. Cradle to cradle. Afvalverbrandingsovens zijn onnodig milieuvervuilende anachronismen. Investeren in afvalovens betekent niet investeren in duurzame afvalverwerking. Sterker nog, afvalverbrandingsovens bouwen betekent een verdere ontwikkeling van duurzame afvalverwerking economisch onmogelijk maken.

Zuur (of eigenlijk zilt) is bovendien dat de REC in Harlingen energie moet gaan leveren aan zoutboorder Frisia, verantwoordelijk voor tientallen centimeters bodemdaling in Noordwest-Friesland. Een onheilig pact. De REC krijgt 15 procent m��r capaciteit dan nodig, louter om in de energiebehoefte van Frisia te kunnen voorzien. En ja, de levering aan Frisia heeft inderdaad minder CO2-uitstoot tot gevolg (minder gasverbranding, zoals Omrin trots meldt), maar daar staan onder meer de enorme maatschappelijke kosten van bodemdaling in een langere zoutwinningsperiode tegenover (zoals Omrin niet meldt…). Verzilting, teloorgang hoogwaardige akkerbouw, waterstaatproblemen, verwoesting archeologische bodemschatten, enz.

�De REC wordt een van de schoonste ovens!�

De REC in Harlingen zal een simpele droge enkeldoeksfiltering gebruiken met een hoog risico van storingen. Tijdens die storingen kan de REC niet voldoen aan de door de provincie opgelegde uitstootnormen. Verder is van sommige zeer schadelijke stoffen niet bekend, noch onderzocht, of ze volledig verbranden. Omrin weet met andere woorden helemaal niet of de REC een van de schoonste ovens in Nederland wordt. Wrijven over een glazen bol helpt niet. Bovendien heeft milieudeskundige Vollenbroek overtuigend aangetoond (ingezonden brief op Liwwadders.nl) dat de REC voor wat betreft zuivering van een aantal schadelijke stoffen, waaronder zwavel, zeer ver beneden de in Nederland gangbare maat presteert.

�Door de krachtige stuwing waarmee de lucht wordt uitgestoten is de virtuele hoogte meer dan 100 meter�

De virtuele pijp die Omrin ons voorspiegelt wordt met de dag lager. Directeur Doppenberg sprak enkele maanden geleden nog van een pijp van 120 meter hoogte. Blijkbaar heeft iemand hem verteld dat zoiets technisch niet mogelijk is. In ieder geval heeft de Stichting Afvaloven Nee geconstateerd dat Omrin zichzelf het liefst rijk rekent. Zo is het effect van de nabijgelegen windmolens op de uitstootverspreiding van de REC niet gemeten…

�Er wordt geen gevaarlijk afval in de REC verbrand�

Weer die glazen bol… de REC is nog lang niet in bedrijf, maar Omrin weet al te melden wat er niet wordt verbrand. Ze hebben helemaal gelijk natuurlijk, er wordt namelijk nog niets verbrand. Waar we wel iets over kunnen zeggen, is wat reeds bestaande afvalverbrandingsovens verbranden. Radio-actief materiaal bijvoorbeeld… Dat doen ze vooral omdat ze rendementsproblemen hebben. Er is namelijk domweg te weinig afval om alle afvalverbrandingsovens in Nederland goed te kunnen voeden, en de hoeveelheid beschikbaar afval zal nog verder afnemen door toenemende afvalscheiding in de nabije toekomst. Bedrijven met een ingebouwde economische noodzaak om bepaalde minimale hoeveelheden afval te verbranden, hebben een natuurlijke neiging om een loopje te nemen met regelgeving. Een oogje dichtknijpen levert immers al snel geld op. Zulke bedrijven zijn domweg onbetrouwbare partners als het op duurzaamheid aankomt…

�Het transport van het brandbare materiaal gaat bovendien voornamelijk over water, ook duurzaam�

Omrin verzwijgt dat het afval zal moeten importeren uit regio�s ver buiten Friesland, wil de afvalverbrandingsoven kunnen renderen. Deze oven-met-overcapaciteit ten behoeve van zoutwinner Frisia zal niet alleen uit Friesland afkomstig afval verwerken. Omrin moet onder meer dankzij het contract met Frisia op jacht naar afval. Omrin wil afval halen uit bijvoorbeeld Groningen, Noord-Duitsland, Delft, Den Haag en de Veluwe. Omrin is van plan een commerci�le afvalverbrander te bouwen die met duurzaamheid niets te maken heeft. Al dat van ver ge�mporteerde afval moet immers worden getransporteerd. Onnodig gesleep met afval is het resultaat. �In 2011 is de REC in bedrijf en dan kan dat [Friese] afval veel dichter bij huis en veel duurzamer worden verbrand,� pocht Doppenberg in het jongste nummer van zijn bedrijfsblaadje. Klinkklare onzin dus. En ook binnen Friesland is Harlingen een uiterst excentrische locatie voor een afvalverbrander die zegt het afvaltransport te willen minimaliseren.

Is het zo genoeg?

Als ik dus in verband met de REC in Harlingen nog ��n keer het woord �duurzaamheid� hoor, dan trek ik mijn pistool.

http://abedevries.web-log.nl/

+++
(eerder gepubliceerd)

Open brief: wijziging op wijziging bij vergunning afvaloven Omrin

Tekst: ingezonden open brief Stichting Afvaloven Harlingen Nee!

Inleiding

Omrin is van plan om in Harlingen jaarlijks 228.000 ton afval te gaan verbranden in een afvalverbrandingsinstallatie die (1) van een, naar Nederlandse maatstaven, beperkte droge rookgasreiniging gaat worden voorzien, met daarbij (2) afvoer van de rookgassen via een te lage schoorsteen van slechts 44 meter (�halve schoorsteen�).
De installatie zal ook slechts ��n oven bevatten zodat, in geval deze oven in storing is of in onderhoud, de noodzakelijke ventilatielucht van de afvalbunker voor geuroverlast in de omgeving zal kunnen gaan zorgen, vooral ook omdat deze sterk geurende lucht niet via een voldoende hoge schoorsteen wordt afgevoerd maar via roosters in het dak waardoor de verspreiding minimaal is.

Er zijn weinig vergunningprocedures die zo chaotisch zijn verlopen als die van Omrin waarbij telkens weer wijzigingen op wijzigingen op het milieueffectrapport en de aanvraag werden ingebracht door de aanvrager, in dit geval Omrin.

Installatie

De oven heeft meer afval nodig dan Friesland kan aanleveren. De huidige locatie ligt ook niet centraal. Dit leidt tot onnodig veel transportkilometers. Als alleen afval uit Friesland zou worden aangevoerd dan ligt de installatie op de verkeerde plaats. Echter, in de aanvraag en het MER is niet voor niets sprake van aanvoer via de haven. Toch niet alleen van de Waddeneilanden?
Een schoorsteen van slechts 44 m is uniek in Nederland in die zin dat schoorstenen van afvalverbrandingsinstallaties tenminste 70-80 meter hoog zijn om een zo goed mogelijke verspreiding van luchtverontreinigende stoffen te garanderen.

Wel of geen ongezuiverde lozingen via de schoorsteen?

Een cruciaal punt is het aan Omrin toegestane aantal storingsuren van 60 uur per jaar conform de op dit punt zwaar verouderde landelijke regeling in het Besluit Verbranden Afvalstoffen. Uit bijlage 5 bij de aanvraag blijkt dat een systeem van doekfiltering gaat worden gebruikt. Echter, nergens wordt aangegeven of het doekfilter enkel of dubbel (parallel) gaat worden uitgevoerd. Het grote voordeel van twee parallelle doekfilters is dat, als er reparaties moeten gebeuren aan een van de twee doekfilters, het andere filter de rookgasreiniging kan overnemen. Voorwaarde is dan wel dat ieder van de doekfilters voldoende capaciteit moet hebben om de gehele gasstroom te kunnen verwerken. De aanvraag is op dit punt onduidelijk.
In een eerder stadium hebben wij Omrin telefonisch de vraag gesteld hoe de configuratie van het doekfilter zal zijn. Omrin bevestigde naar ons dat er twee parallelle doekfilters zullen worden gebouwd die ieder voldoende capaciteit hebben om de volledige rookgasstroom te kunnen verwerken. Op 15 januari 2009 vroegen wij de vergunningverlener van de provincie telefonisch of er volgens de provincie ��n filter of twee parallelle doekfilters zijn vergund. De provincie stelde dat men ervan uitgaat dat Omrin de rookgasreiniging zal uitrusten met twee parallelle doekfilters. Dit werd door de provincie per email bevestigd. Dit staat echter niet expliciet in de voorschriften noch in de aanvraag.
Onze conclusie is dat als er inderdaad een dubbel filter wordt toegepast het niet nodig zou moeten zijn om 60 uren per jaar storingsemissies conform de verouderde landelijke regeling toe te staan. Wij hebben de provincie hierom schriftelijk verzocht. Echter, de provincie weigerde om een bepaling op te nemen die inhoudt dat geen ongereinigde lozingen zijn toegestaan. De provincie motiveerde dit door zich te verschuilen achter de bovengenoemde verouderde landelijke regeling.

Wij concluderen dat twee parallelle (dubbel uitgevoerde) doekfilters als invulling van best beschikbare technieken moet worden gezien maar dat dit hier niet is voorgeschreven.
Het aantal vergunde storingsuren van 60 is onnodig hoog en zou alleen van toepassing moeten worden verklaard op oudere (> 15 jaar) installaties, niet op nieuwe installaties.

Elk zichzelf respecterende directie van nieuwe(re) afvalverbrandingsinstallaties zal beamen dat het toestaan van 60 uren storingsemissies/jaar leidt tot relatief zeer hoge emissies en niet meer van deze tijd is. Het zou Omrin sieren als ze alsnog een melding bij de provincie in zou dienen dat ze de 60 uur per jaar storingsuren helemaal niet nodig heeft omdat de filters dubbel zijn uitgevoerd zoals Omrin eerder naar ons per telefoon bevestigde.

Emissies tijdens ongestoord bedrijf

De in de vergunning na het eerste jaar opgenomen emissienormen voor ongestoord bedrijf voldoen deels aan de wettelijk eis tot toepassing van best beschikbare technieken. Echter, de norm voor zwaveldioxide is met 10 mg/m3 als jaargemiddelde een factor 5 ruimer dan van andere nieuwe afvalverbrandingsinstallaties als van AVR Rotterdam, HVC Alkmaar. Zelfs oudere afvalverbrandingsinstallaties als van ARN (Nijmegen) en de afvalverbrandingsinstallatie van Amsterdam voldoen aan een zwaveldioxidenorm van 2 mg/m3 als jaargemiddelde.

Het door Omrin opgestelde MER geeft dit ook toe. Dit is het gevolg van de door Omrin toegepaste beperkte rookgasreiniging die de zure componenten als zwaveldioxide en zoutzuur er minder goed uithaalt dan andere in Nederland gebruikelijke technieken.
Verder is het zeer de vraag of de normen in de voorschriften wel haalbaar zijn bij de door Omrin voorgestelde technische lay-out van de rookgasreiniging.

Immers, over het doekfilter moet een heel grote reductiestap worden bereikt waarvan het de vraag is of dat mogelijk is met betrekking tot onder andere stof, reeds bovengenoemde zure componenten als zoutzuur, zwaveldioxide, fluoriden en metalen als kwik, mogelijk ook cadmium en thallium. Mocht straks na het opstarten van de installatie blijken dat de bovengenoemde emissienormen niet haalbaar zijn dan ligt er een groot probleem dat naar alle waarschijnlijkheid dan alleen maar zal kunnen worden opgelost door de emissienormen alsnog te verruimen.
Ter illustratie: bij de afvalverbrandingsinstallatie van Amsterdam gaan de rookgassen eerst door een electrofilter en daarna door een doekenfilter, evenals bij Omrin het geval is. Ook beschikken beide installaties over een DeNOx voor NOx verwijdering.
Echter, daarna houdt het bij Omrin op. Bij de afvalverbrandingsinstallatie in Amsterdam gaan de rookgassen daarna nog door 3 gaswassers waarna pas afvoer naar de schoorsteen volgt.

Uit de in de aanvraag van Omrin opgenomen lay-out van Omrin blijkt dat het bij Omrin gaat om een sterk versimpelde rookgasreiniging ten opzichte van die van Amsterdam, Almaar en Nijmegen, terwijl toch hetzelfde type afval wordt verbrand.

Wij hebben in onze zienswijze en in ons beroepschrift naar de Raad van State onze twijfel geuit over de haalbaarheid van opgenomen normen met de door Omrin voorgestelde rookgasreiniging. Tevens verzochten wij de provincie in onze zienswijze om de haalbaarheid van de in voorschrift opgenomen normen met de door Omrin voorgestelde rookgasreiniging te laten onderzoeken door een onafhankelijke deskundige. Volgens de provincie is dat gebeurd. Echter, wij hebben op dit moment nog geen antwoord ontvangen op ons verzoek van oktober 2008 tot toezending van deze adviezen. De stichting afvaloven: Nee heeft daarom een Duitse expert gevraagd om de haalbaarheid hiervan te onderzoeken. Deze externe deskundige zet vraagtekens bij de haalbaarheid van met name de normen van zure emissies en kwik.
Het feit dat Omrin beroep heeft aangetekend tegen de vergunde normen voor zwaveldioxide en zoutzuur spreekt boekdelen. Omrin vindt deze (volgens ons te ruime) normen niet haalbaar cq onredelijk.

Oproep aan Omrin

Geachte directie, als u denkt een afvalverbrandingsinstallatie met een eerste klas rookgasreiniging (filterinstallatie) te bouwen dan verzoeken wij u om in een offici�le melding naar de provincie te bevestigen dat:
1. De filterinstallatie door Omrin dubbel wordt uitgevoerd zodat ongezuiverde, of onvoldoende gezuiverde, lozingen naar de lucht niet zullen voorkomen.
2. Omrin de provincie zal verzoeken om in afwijking van de verouderde landelijke regeling (Besluit Verbranden Afvalstoffen) in de vergunning een aanvullend voorschrift op te nemen dat het aantal storingsuren van 60 naar 0 wordt teruggebracht.
3. U uw beroep bij de Raad van State tegen de in de vergunning voorgeschreven normen voor zwaveldioxide en zoutzuur intrekt.

MOB/Johan G. Vollenbroek / mobilisation@cs.com

2 juli 2009

Datum: Vrijdag, 3 Juli 2009