Volop zon na dagen van grijs weer in Amsterdamse Oude Kerk

(tekst: ingezonden Peter de Haan)

Magnifique Saskiaherdenking in Amsterdam

In de Oude Kerk van Amsterdam ligt een van de beroemde �dochters� van Leeuwarden begraven: Saskia Uylenburgh, vrouw en muze van Rembrandt.
Een keer per jaar kust een zonnestraal haar grafsteen. Normaal op 9 maart om 9 minuten over half 9, dit keer, vanwege het schrikkeljaar, op 8 maart.

Alsof het zo moest wezen in Saskia�s 400ste geboortejaar scheen vanochtend de zon volop, na dagen van grijs weer. Het magische moment van die kussende zonnestraal gaat jaarlijks gepaard met een plechtigheid.

In dit jubileumjaar zou de bijeenkomst een extra feestelijk maar ook Fries tintje krijgen, zowel inhoudelijk als vanwege het record aantal bezoekers: naast zo�n 200 Amsterdammers waren er ook vele Friezen om utens aanwezig. Enkele dagen geleden werden de reserveringen stopgezet onder het mom: vol is vol.
De bijeenkomst werd opgeluisterd door de burgemeesters Van der Laan (Amsterdam) en Crone (Leeuwarden), die beiden een prima verhaal hielden en het belang van Saskia�s inbreng aangaven voor het kunstenaarschap van Rembrandt. Zij is talloze malen afgebeeld op schilderijen en prenten, haar beeltenis in steeds weer verschillende gedaanten en uitdossingen valt in vele internationale musea te bewonderen. Ze was niet alleen de 17e eeuwse Doutzen Kroes en Rembrandts grote liefde, ze was tegelijk de �manager van de BV Rembrandt�. Ook bracht ze als dochter van een zeer prominente Friese familie fortuin in dat Rembrandt erg goed kon gebruiken. Over het beheer daarvan zijn diverse processen gevoerd tussen het echtpaar en Friese familieleden van Saskia.

Crone en Van der Laan gingen ook in op de vele relaties die er van oudsher bestaan tussen Amsterdam en Frysl�n/Leeuwarden. Vari�rend van tal van vroegere emigranten, zoals Saskia, de vele Friese onderwijzers en politiemensen tot aan Geert Mak in onze tijd aan toe. Crone vroeg zich af of Leeuwarden �klein Amsterdam� is of dat Amsterdam �groot Leeuwarden� is. Ik kan me in beide omschrijvingen trouwens goed vinden.

Een ander hoogtepunt, voorafgaand aan het genoemde magische moment, vormden het optreden en de compositie van fluitsoliste bChantal Brunt uit Driesum, die samen met het jong Nederlands Blazers Ensemble een fantastisch optreden verzorgde dat ook al de handen van iedereen op elkaar kreeg. Van deze getalenteerde Friezin gaat de wereld nog veel vernemen.

Intussen deden de aanwezigen zich tegoed aan het ontbijt dat ook al een Fries tintje had (suikerbrood etc.).
De Saskialezing werd verzorgd door de filosofe Stine Jensen, die op deze Internationale Vrouwendag stilstond bij de persoon van Saskia Uylenburgh, haar eigenzinnige keuzes (als enige van haar familie trouwde zij ver beneden haar stand, in die tijd echts iets bijzonders), bij haar lef om als vrouw zonder begeleiding van een naaste naar Amsterdam (toen een wereldmetropool) te gaan en haalde prachtige citaten aan uit het recent verschenen boek van Chr. Driessen aan waarin het leven Saskia op een heel prettig leesbare en gedocumenteerde manier is beschreven. In de ogen van de 17e eeuw was Saskia een mooie vrouw met rondingen, incl. haar onderkin, die toen erg populair waren.

De Stichting Culturele Herdenkingen in Frysl�n, die dit jaar ook in de eigen provincie uitvoerig wil stilstaan bij Saskia�s 400ste geboortejaar en �Amsterdam� als een opmaat ziet, was bijzonder tevreden over deze coproductie met de organisatie van de Oude Kerk in Amsterdam. Ik hoorde diverse aanwezigen na afloop zeggen dat dit niet alleen de drukst bezochte maar ook de mooiste Saskiaherdenking ooit in de Oude Kerk was. Ik kan hen dat alleen maar nazeggen.

Peter de Haan