Lezing Oerol verstoord door horecahork Zandzeebar Terschelling

(column Peter de Haan in het Stadsblad Liwwadders)

Horecahorken

Op 8 oktober 1994 trad de bekende schrijver Willem Frederik Hermans op bij de feestelijke opening van De Harmonie in Leeuwarden. Bekend was dat Hermans na zijn boek Onder Professoren, waarin hij de draak had gestoken met het universitaire milieu in Groningen, in die stad nooit meer een poot wilde neerzetten. Des te leuker vond hij het om op de uitnodiging van Leeuwarden in te gaan. Her-mans schiep er behagen in om anderen een hak te zetten. Waarschijnlijk was het een idee van de creatieve Harmoniedirecteur Gerard Tonen om in Groningen een affiche te verspreiden met de tekst dat W.F. Hermans w�l in Leeuwarden wilde optreden. Dat waren nog eens tijden.

Overigens reageerde de Dienst Kunst en Cultuur van Groningen alert op dat affiche met een groot zwart-wit affiche met de tekst: ‘En waar had W.F. Hermans het in Leeuwarden de hele tijd over? Juist. Groningen’. Je kunt dit kinderachtig noemen, maar ook een vorm van citymarketing voordat het begrip werd uitgevonden.

Recentelijk zagen we iets soortgelijks waarop Leeuwarden zich kon profileren. Op het Oldehoofsterkerkhof van Leeuwarden werd een groot projectiescherm opgehangen voor de voetbalwedstrijd Nederland-Uruguay, het organiseren van zo�n volksfeest bleek in Groningen niet mogelijk. De Volkskrant kopte dan ook dat de Stadjers nu naar Leeuwarden moesten om zo�n groot voetbalfestijn mee te maken. Vanuit de gemeenteraad in Groningen werd daartoe zelfs opgeroepen. Zonder dat dit keer een prikkelend affiche vanuit Leeuwarden nodig was sprongen de landelijke media hier uit zichzelf al op. Beter kun je het niet hebben.

Natuurlijk werd er in de horeca hier en daar wel over gemopperd maar de caf�s met voetbalschermen hebben tijdens de WK geweldige zaken gedaan, dus niemand hoeft medelijden met hen te hebben. Het megascherm trok ook weer extra mensen naar Leeuwarden, dus de gehele horeca heeft daar uiteindelijk van geprofileerd. Nu ik het toch over de horeca heb: Andries Veldman pleit nogal eens voor de betere gehaktbal of knakworst. Zelf heb ik er de vorige keer op gewezen dat Leeuwarden vergeleken met andere grotere steden hoog scoort qua aantal restaurants (de stad neemt de 7e plaats in) maar dat de stad qua culinaire kwaliteit onder het landelijk gemiddelde zit. Mogelijk heeft dit te maken met het feit dat het besteedbare inkomen per inwoner hier lager is dan in veel andere steden en daarmee het aantal duurdere restaurants. Maar ongeacht de prijs moet de horeca veel oog hebben voor kwaliteit, zowel van het geleverde product als van de ontvangst en de bediening. Een glimlach kost immers niets.

Wat mij betreft zouden er jaarlijks mystery guests moeten komen die de horeca op dit punt kritisch toetsen. Dit is een prachtig project voor de hogere hotelschool die Leeuwarden rijk is. Het houden van zulke �audits� is nuttig voor de studenten maar zeker ook voor de betrokken restaurants en caf�s zelf.

Hoe het niet moet, heb ik zelf meegemaakt in een strandtent bij Formerum op Terschelling met de fraaie naam Zandzeebar. Daar waren we met een gezelschap dat zich druk maakt om het �merk� Friesland. Op het terras zou iemand een lezing houden over het �merk Oerol�, we vroegen of de muziek wat zachter kon. Ook al waren er geen andere mensen, het werd bot geweigerd. Vervolgens bestelden we een drankje. Al die drankjes werden op tafel gekwakt, iedereen moest zijn eigen drankje maar zien op te zoeken. Het begon winderig te worden. We wilden binnen gaan eten maar ons werd verzocht om dat buiten te doen. Daarmee namen we natuurlijk geen genoegen: er was binnen namelijk plaats genoeg. Vervolgens werd het voorgerecht en hoofdgerecht tegelijk op onze tafel ge-kwakt. Toen een gast daar iets van zei (�ik vind het vervelend dat mijn hoofdgerecht nu koud wordt�) kreeg ze van de bediening ongelooflijk de wind van voren. Wie ze wel niet dacht dat ze was. We zaten totaal verbijsterd de reactie van het etablissement aan te horen. Even later kwam de beheerder bij ons aan tafel om te zeggen dat hij het niet pikte dat we zo met zijn personeel om gin-gen. In plaats van eerst even te vragen wat er eigenlijk aan de hand was ging hij er nog eens overheen met ronduit denigrerende opmerkingen aan ons adres. Ik heb toen het begrip �horeca-horken� bedacht. Ja, die kom je soms tegen, zelfs in een vak waar het bij uitstek draait om service en dienstbaarheid. Gelukkig valt dat verschijnsel in Leeuwarden mee, maar op Terschelling heb ik al vaker gemerkt dat horecazaken met min of meer een monopoliepositie (zoals die Zandzeebar) iets uitstralen van �wij lopen toch wel binnen, de gasten zijn een hinderlijke onderbreking van onze tijd�.

Ik stuurde de eigenaar na terugkomst in Leeuwarden even een keurige mail waarin ik de gang van zaken nog eens op een rijtje zette in de hoop dat dat een andere persoon zou zijn dan de beheerder. Dat laatste bleek niet het geval. Ik kreeg van deze persoon een antwoord waar de honden geen brood van lusten (hij vond beantwoording eigenlijk �zonde van de tijd�), hij nam niets van zijn gedrag terug, sterker, hij vroeg in de mail �was jij nou de man met bril of die wat muf ruikende hippie met lang grijs haar?� Ik was de man met bril maar duidelijk werd dat het antwoord de vleesgeworden klantonvriendelijkheid is. In die Zandzeebar zal ik nooit meer een poot zetten. Net zomin als Hermans dat ooit nog in Groningen zou doen��

Peter de Haan