Observatorium Politiek Leeuwarden: coalitie begint te kraken

Leeuwarder coalitie begint te kraken

Wethouder Florijn is bezig zijn draai te maken

Van der Molen (CDA) oogt wat frisser, maar moet oppassen zichzelf niet te goed te gaan vinden

�Ieder vogeltje zingt, zoals het gebekt is.� Zegt u dat wel, Van der Wal

Wethouder Koster toonde zich kinderlijk koppig

De langdurige besprekingen van de Leeuwarder gemeenteraad over de begroting 2011 (maandag- en woensdagavond j.l.) moet veel van de plaatselijke politici hebben gevergd. Dat geldt niet minder voor de volgers van de politiek, op de publieke tribune of voor de tv (dankzij het onvolprezen Mercurius).

Op basis van gesprekken met enkele oudgedienden is een voorlopig oordeel over de debatten mogelijk.

Allereerst een enkele impressie over woordvoerders van diverse partijen. De fractieleider Feitsma van de grootste partij, de PvdA, maakt de indruk inhoudelijk een eind op streek te zijn, maar zijn presentatie is slaapverwekkend. Als eerste spreker slaagde hij er helaas in bij velen al meteen de belangstelling te doven.

Fractieleider Van der Molen (CDA) oogt wat frisser, maar moet oppassen zichzelf niet te goed te gaan vinden. Hier dreigt het gevaar van zelfoverschatting, niet passend voor een partij die in zichzelf verscheurd is. De landelijke lijn van het CDA en de locale opvattingen (ingegeven door het verlangen de wethouderszetel te behouden) beginnen nogal uiteen te lopen. Dit zal – naar verwachting – terug komen bij de binnenkort te verwachten herijking van het gemeentelijk armoedebeleid. Het landelijk kopstuk van het CDA Maxime Verhagen pleitte – al weer even terug in de tijd – voor bescheidenheid bij het CDA. Van der Molen moet – althans in dit opzicht – goed naar hem luisteren.

VVD-aanvoerdster De Vries toont zich de zakelijkheid en nuchterheid zelve. Ze moet dat ook niet overdrijven. De mensen zien ook graag passie. Heel goed was daarom haar uithaal naar de kwartiermaker cultuur, en daarmee naar wethouder Diks. Opmerkelijk, dat juist Van der Molen dit meende te moeten pareren. Welk belang speelde daar voor het CDA een rol? De tegenbegroting van de VVD was zinvol. Al was het maar omdat hiermee een zekere lijn in de discussie ontstond. Bij de vloedgolf aan moties en amendementen , die de partijen bij deze gelegenheden over elkaar heen weten te storten, valt het niet altijd mee de aandacht er goed bij te houden.

Enigszins teleurstellend was de bijdrage van Jacobse van de NLP. Zijn betoog over het kleine geluk van de mensen duurde wat te lang. Jacobse kan in debatten scherp formulerend en humoristisch zijn. Het viel nu wat tegen. Hij was overigens to the point, waar hij de gezamenlijke reactie van de coalitiepartijen op de tegenbegroting van de VVD hekelde. Het piranha-gedrag van de coalitie lag er in deze reactie wel dik bovenop. Jacobse memoreerde, dat er ook buiten de coalitiepartijen – in en buiten de raad – nog wel enige denkkracht en creativiteit is te vinden, die voor de stad van belang kan zijn.

En dan Van der Wal van GroenLinks. Stotterend en kuchelend baande hij zich een weg door zijn betoog. Hij slaagde er in om tot drie keer toe zijn verbazing uit te spreken over het feit, dat hij zijn spreektijd nog steeds niet had opgebruikt. Leg jezelf dan wat eerder het zwijgen op, zou je denken.
Des te arroganter klonk zijn opmerking in tweede termijn (woensdagavond), toen hij de partijen , die na de pauze hadden gesproken, betichtte van gebrek aan niveau. �Maar ja�, verzuchtte Van der Wal, �ieder vogeltje zingt, zoals het gebekt is.� Zegt u dat wel, Van der Wal.

Wat de inhoudelijke kant, van de betogen, de moties en de amendementen betreft, laten we hier vooralsnog een beoordeling achterwege. In het algemeen is papier, ook al staan er nog zoveel handtekeningen van fractieleiders en andere raadsleden onder de teksten, geduldig. Het ambtenarenapparaat moet alles uitwerken, en dat kan nog wel even duren. En dan kunnen de omstandigheden al weer aanmerkelijk veranderd zijn, waardoor herbezinning nodig is. En wie zal er precies volgen wat er van terecht komt?

Wel is er reden om op een paar in het oog springende uitlatingen en gebeurtenissen in het debat in te gaan. Gebeurtenissen, die kunnen wijzen op ongenoegen binnen de coalitie.

In de eerste plaats viel op het aanbod van de VVD, om de VVD-lijnen naar en in Den Haag – ook ten behoeve van activiteiten van het college – in te zetten in het belang van de stad. Wethouder Florijn (PvdA) reageerde hierop verrassend positief. Op welke lijn gaat deze wethouder zitten? Enige aandacht trok kortgeleden al zijn betoog in VNG- verband om over de eigen schaduwen heen te stappen, en gezamenlijk passen voorwaarts te maken. Afgezien van het afgezaagde karakter van de formuleringen – kan dit wijzen op politiek opportunisme, dat aan deze wethouder niet vreemd is. In een tv-interview beriep hij zich ook al eens op zijn uitstekende verstandhouding met minister Donner, met wie hij zo goed zaken kan doen. Dit wijst niet op een krachtige frontvorming vanuit de PvdA – voorzover Florijn daar een spreekbuis van is – tegen de pas gevormde regering.

Sommige waarnemers zien Florijn duidelijk opschuiven naar de lijn van toenadering tot de VVD, ook plaatselijk. Deze waarnemers wijzen er op, dat bij de totstandkoming van het college na de gemeenteraadsverkiezingen, binnen de PvdA Leeuwarden de nodige geluiden klonken om deelname van de VVD aan het college na te streven. Dit ten behoeve van een stabiel stadsbestuur, in een moeilijke periode van bezuinigingen en gemeentelijke herindeling.

De aanvaring tussen fractieleider Van der Wal en wethouder Florijn over de inzet van rentebaten voor verbetering van het veiligheidsbeleid, en de wat hooghartige wijze, waarop Florijn daarbij Van der Wal in de hoek zette, is mogelijk een indicatie, dat er meer aan de hand is. In de eerste termijn liet Van der Wal de beantwoording van aan hem gestelde vragen over een aantal financi�le perikelen nog met graagte over aan de wethouder. Aan de afloop van het debatje over de middelen voor veiligheidsbeleid zal Van der Wal vervelende gevoelens hebben overgehouden.

Het optreden van wethouder Diks (GroenLinks), bij de beantwoording van vragen over cultuur (altijd weer Parnas) en milieu (de eigen fractie is tegen de door haar weer ge�ntroduceerde gifspuit) was weinig overtuigend. Veel woorden, maar weinig helderheid. De wethouder doet duidelijk haar best om een daadkrachtige indruk te maken, maar in haar portefeuille overheersen uitstel, verwijzingen naar nog te plegen onderzoek, en misplaatst optimisme. Er zijn al de nodige missers geweest (financiering Filmhuis, achterhouden informatie De Harmonie) . Deze wethouder heeft de steun van eigen partij en coalitiegenoten wel erg hard nodig. Onderdelen van het debat over de begroting 2011 werken speculaties in de hand hoe lang dit nog valt vol te houden.

Een bijrol speelde CDA-wethouder Koster. Zij toonde zich kinderlijke koppig bij de aandrang uit de raad om de stadsbeiaardier niet weg te bezuinigen. Alsof haar prestige op het spel stond, maakte ze melding van uitgebreide besprekingen met de beiaardier, die misschien nog een urencontract krijgt aangeboden. Dan levert het toch nog wat geld op. Waarin een wethouder al niet groot kan zijn. Niet minder stak haar de inkrimping van het budget voor de renovatie van de stadshal. Ter verzachting heet het nu dus een gefaseerde aanpak.

Het begint ook op te vallen, dat de wethouders Koster en Diks keer op keer bezweren toch zo goed te communiceren met de instanties, waarmee ze in de clinch liggen. Deze instanties roepen bij herhaling, ook in het openbaar, dat de communicatie bij tijd en wijle beneden alle peil is. Ze krijgen soms daarvoor zelfs excuses aangeboden. Maar Koster en Diks zeggen nergens van te weten.

Wethouder Deinum (PvdA) houdt zich op de achtergrond. Hij heeft een portefeuille, waar wel veel geld omgaat, maar waar niet wordt bezuinigd. De PvdA heeft bij de onderhandelingen de zaak goed ingeschat. De bezuinigingsterreinen zijn bij de andere partijen ondergebracht. Als er straks ongelukken gebeuren, dan treft dat die partijen. De uitzondering is het armoedebeleid, waar Florijn – ons politieke wonderkind – in de moeilijkheden gaat komen. Het verkiezingsverhaal – handen af van de minima – valt moeilijk vol te houden. Zoals eerder aangegeven, wethouder Florijn is bezig zijn draai te maken.

Voor wie het niet gelooft: de wethouder ontried een motie om de voedselbank opnieuw te subsidi�ren. Daarvoor gebruikte hij een technisch argument. Er was eerder afgesproken, dat bij de voedselbank geen sprake zou zijn van structurele financiering. Van der Molen memoreerde nog even, dat de wethouder bij de uitbaters van de voedselbank de indruk had gewekt, dat het wel goed zou komen. De wethouder ontkende. Van der Molen, en de andere partijen, lieten het passeren.

Gelukkig was er nog de SP, in de persoon van de heer Bisschop. Hij had in een beginstadium van de besprekingen al gemeld, niet gediend te zijn van de benadering van Florijn – Florijn vindt het altijd boeiend, spannend, en ook kansen biedend – waar het gaat om kwesties als armoedebeleid.
Bij de motie over de voedselbank kwam Bisschop nog eens terug: hoe is het in een beschaafd en ontwikkeld land als Nederland toch mogelijk, dat er voedselbanken nodig zijn. En dat er uitgebreid moet worden gediscussieerd over gemeentelijke steun. Bisschop sprak van een beschamende vertoning.

Waarin een kleine partij groot kan zijn.

Observatorium Politiek Leeuwarden
Senior-medewerker Halbertsma