Andries de Jong: een vliegende vogel vangt altijd wat

Andries de Jong, directeur WTC Expo

�Een vliegende vogel vangt altijd wat�

�Jagen en jakkeren, een vliegende vogel vangt altijd wat. Dat is mijn timemanagement. Vroeger was ik een echte perfectionist, maar inmiddels heb ik geleerd over kleine dingen heen te stappen, dingen waarvan ik nu denk: moeten we d��r al die uren over vergaderen?� Toch wil Andries de Jong, directeur van het WTC Expo in Leeuwarden, overal grip op hebben. �Dus werk ik te veel, ben vaak onrustig en soms eenzaam.� Maar De Jong (1946) moet door, zijn werk is nog niet af. �Nog een jaar of drie, vier. Daarna vertrek ik naar Frankrijk of Spanje.�

Een pensionering in Zuid-Europa zal een cirkel rondmaken. �Men ziet mij regelmatig een fijne sigaar roken, maar als kleine jongen had ik veel last van bronchitis. Het Friese klimaat had daar een ongunstige invloed op en daarom bivakkeerde ik tussen mijn achtste en twaalfde veelvuldig in Frankrijk�, vertelt De Jong, wiens ouders een boerderij hadden in een buurtschap bij Franeker. �Geitenhandel�, het is het eerste woord dat in hem opkomt bij herinneringen aan het boerenleven. De ogen van de ondernemer glimmen. �Daar wist ik altijd een leuk zakcentje mee te verdienen.� De ambities van De Jong lagen echter niet in de handel. �Arts wilde ik worden, maar het liep allemaal anders. Na vervulling van de dienstplicht had ik geen zin meer in studeren, al volgde ik in Rotterdam nog wel anderhalf jaar colleges economie. Daarna had ik ook dat wel bekeken en toen ik een mooie baan kon krijgen bij een leer- en huidenhandel, ben ik meteen daar ingedoken.� In landen als Kenia en Brazili� kocht De Jong huiden in om ze daarna door te sluisen naar Zuid-Europa en Joegoslavi�. �Ik leerde zo het eerste basisprincipe van succesvol handelen, namelijk het innemen van een strategische positie. Eigenlijk moet de handelswaar al zijn verkocht voordat je inkoopt. Als ik in Argentini� 1000 paardenhuiden kocht, dan wist ik zeker dat ik ze direct kwijt kon.�

Na de vellen belandde De Jong in de zuivelexport. �Valuta�s zijn daarin belangrijk. De wisseling van koersen kan funest worden en dus moest je altijd heel scherp zijn. Momenteel is het vooral rond de dollar zo�n warboel dat ik niet zou weten hoe mij in te dekken.� De wereld werd steeds kleiner voor De Jong. Kon hij een paar containers boter verkopen in Libi�, dan ging hij eerst poolshoogte nemen. �Dat is een ander basisprincipe: zoek de klant op, bekijk ter plaatse hoe de vlag erbij hangt, ook letterlijk, want dat zegt veel. Verder leerde ik door handel te drijven in landen als Libi� dat ondernemen altijd risico�s inhoudt. Soms moet je maar zien hoe het afloopt.� Al op het boerenbedrijf van zijn ouders kreeg De Jong mee dat je soms erg afhankelijk bent. �Bij mijn vader was het weer de onzekere factor, een variabele die de planning altijd weer in de war schopte. Maar ik kreeg ook mee dat er altijd oplossingen zijn. En werk.�

Sinterklaaszegeltjes

Nieuwe kansen zien is ook een motto van De Jong. Na de zuivel kwam de eierenexport en daarna de wereld van beurzen, congressen en evenementen. �Ik had al veel van de wereld gezien en wilde terug naar het Noorden. Het medium beurs was volop in beweging en ik besloot in Zuidlaren met de Prins Bernhardhoeve een complex neer te zetten waar ik die kansen kon pakken.� Het was wennen, de kleinburgerlijke moraal. �Jarenlang was ik op mondiaal niveau bezig en nu moest ik in de plaatselijke middenstandsclub ineens discussi�ren over de kleur van de Sinterklaaszegeltjes en wie de Sint wel en niet een hand mocht geven.� Voor zijn onderneming legde hij de lat hoog, te hoog zelfs. �Zo wilde ik de titel World Trade Center binnenhalen en daar was ik ver mee gevorderd, toen de gemeente er een stokje voor stak. De wethouder in kwestie zei: Meewerken aan een WTC? Geen sprake van, dan krijgt de Bernardhoeve te veel macht.� Ondertussen had De Jong in Leeuwarden de Frieslandhal overgenomen, waar begin jaren negentig de grootste veemarkt van West-Europa werd gehouden. Hij richtte er daarom ook een European Agri-Nutri Trade Centre (EATC) op in een nieuwe kantorencomplex. Op 23 november 1996 brandde de Frieslandhal af nadat jongens in het hooi achter de oude veehal met lucifers hadden gespeeld. Het drama bood De Jong geweldige kansen. Hij herbouwde het complex dat hij het Frisian Expo Centre (FEC) doopte, met een Saksen-, Kelten- en Frankenhal. Begin vorig jaar verkocht hij de Bernhardhoeve en fixeerde al zijn aandacht op Leeuwarden, het bedrijf dat intussen officieel de naam WTC Expo draagt en waar al 330 bedrijven lid van zijn. �Ons vak is leven in de brouwerij brengen en dat moet gebeuren door diversificatie, het tegelijkertijd schaken op meerdere borden. Een beurs kun je niet houden in een oude loods. Daarnaast moet je evenementen en concerten inplannen en nadrukkelijk inzetten op het organiseren van congressen. Dat laatste is in het Noorden altijd sterk onderbelicht geweest, maar met een nieuw congrescentrum en de bouw van een hotel zijn we volgend jaar helemaal toegerust op de internationale congresmarkt. Onlangs had ik hier al een stel Amerikanen die interesse hadden in een congres over watertechnologie.�

Groen licht? Rijden!

Naast het Holland Casino, dat enkele jaren geleden in het WTC Expo neerstreek, wordt momenteel het nieuwe hotel uit de grond gestampt. De Jong pakt een boek met bouwtekeningen uit de kast. �Deze plannen had ik in 2000 al klaarliggen. Het Sofitel had ik warm en we konden zo los met bouwen langs de Heliconweg. Toen kwam echter de factor in beeld die het ondernemen zo vaak frustreert: de overheid. Ik kreeg groen licht, maar de bestemmingsplannen moesten eerst aangepast en ook moest ik de gemeentegrond verwerven. Procedures en nog eens procedures, terwijl ik dacht: Groen licht? Rijden!� Crisis rond de vee- en kantorenmarkt zetten uiteindelijk het licht weer op rood en pas dit jaar ging de eerste paal dan eindelijk de grond in. Helemaal tevreden is De Jong echter niet. �Het hotel had qua architectuur meer flamboyant moeten zijn. Ook had het gepositioneerd moeten worden op de as met de Tesselschadestraat. Dat is niet gebeurd door de bemoeienis van de stedenbouwkundigen.� De Jong schudt zijn hoofd. �Al het glas dat ik wilde, kon niet. Het hotel moest in stijl meer aansluiten op die om ons heen.� De directeur wijst naar de overkant. �Het moest dus meer lijken op het gebouw van het CJIB, in mijn ogen de aanblik van een gevangenis uit de jaren vijftig.� De Jong, normaal volhardend in zijn standpunten, deed water bij de wijn. �We moeten door, meer vertraging kunnen we ons niet veroorloven en dus plak ik graniet in plaats van glas tegen de gevels. Het wordt mooi, maar niet perfect.� Eigenlijk dus weer een gemiste kans op een spraakmakend gebouw in Leeuwarden? �In Leeuwarden hoeft niet alles zo geregeld als de emir van Dubai dat doet, maar we hebben hier door de wirwar van regeltjes absoluut weer een kans laten schieten.�

De Gaulle en Churchill

Ondernemerschap kun je leren door het te ervaren en niet door er boekjes over te lezen, vindt De Jong. �Dat geldt voor mij. Als echte individualist ga ik zelf op zoek en probeer ik rationeel een aantal zetten vooruit te denken. Zakelijke gesprekken bereid ik ook altijd strategisch voor. Ik laat me niet overvallen en als ik eenmaal mijn standpunt heb ingenomen, ben ik daar moeilijk van af te brengen. Ik kom dan niet hard over, maar ik ben het wel.� De werkweken van De Jong zijn lang. �Als er bij ons wat te doen is, dan ben ik erbij. Niet dat ik meedein tijdens de concerten, maar ik kijk wel even of alles lekker loopt.� Om �s avonds in zijn bed de onrust te temmen, pakt De Jong regelmatig een biografie. �De levensverhalen van mannen als De Gaulle en Churchill boeien me. Wat bracht hen tot hun daden?� Terwijl de groten uit de wereldgeschiedenis De Jong vergezellen, voelt hij zich toch soms eenzaam. �Mijn partner heeft artritis en zit driekwart van het jaar in Spanje. Ongelukkig ben ik niet, maar inderdaad, eenzaam ben ik soms wel.� De gedachten aan zijn pensioen, het genieten in Zuid-Europa spelen hem regelmatig door het hoofd, maar de volle aandacht gaat toch uit naar de nieuwbouw en het vervolmaken van het WTC Expo. �Daarna zullen mijn taken moeten worden overgenomen door een dagelijks bestuur van een man of drie. Iemand alleen opzadelen met wat ik nu doe, is niet humaan. Er is meer dan werk.�