Fietsveiligheid in de stad: wat leren we van een jaar onderzoek?
(tekst via LinkedIn – Remco Smit Senior adviseur (veilige) Mobiliteit | co-owner DOK
Ongevallencijfers vergelijken? Pas op voor een vertekend beeld
Vorige week ging ik met Leidenaren in gesprek over ons afgeronde onderzoek naar fietsveiligheid. In opdracht van de Rekenkamer Leiden en Leiderdorp. Van data- tot beleids- en maatregelanalyse. Met Geert Kloppenburg bracht ik bovendien uren op de fiets door om de praktijk zelf te ervaren. Hieronder lessen uit het onderzoek die ook voor andere steden toepasbaar zijn:
Waar zijn de grootste fietsrisico’s? Dat beeld ontbreekt
De politieregio Den Haag, waaronder Leiden, registreert circa drie keer zoveel fietsongevallen met letsel als de qua inwonertal en stedelijkheid vergelijkbare politieregio Rotterdam. In Leiden bedraagt de onderregistratiefactor van BRON ten opzichte van MOVE (ambulancedata) 1,18.
Ambities op papier botsen met de ruimte op straat
Er is geen integraal inzicht en prioriteringskader om de meest risicovolle locaties voor fietsers in beeld te brengen en aan te pakken. Ongevalsbronnen, meldingen van inwoners en infrastructurele- & gedragsrisico’s worden daardoor onvoldoende in samenhang gewogen. Versnipperde data bemoeilijken de gemeente bij het efficiënt oppakken van deze opgave. Het is noodzakelijk om hier tijd en kennis voor in te zetten.
Bij stedelijke herinrichting verliest de fietser soms terrein
De beleidsambities op papier zijn al jaren hoog en goed, maar op straat knelt het steeds meer. Leiden is namelijk 1 van de dichtstbevolkte steden met een klein landoppervlak. De ruimte voor fietsinfrastructuur is beperkt (ook in andere oude G40 steden) terwijl deze zeer intensief wordt gebruikt. Dat maakt dat je als gemeente nog dwingender moet kiezen voor het belang van de fietsveiligheid op drukke locaties. In samenhang met punt 4.
Met kleine ingrepen alleen komen we er niet
Ruimtegebrek, de kwaliteit van de openbare ruimte en bereikbaarheidsbelangen voor auto, OV en logistiek leiden tot nadelige compromissen. Denk aan te smalle fietspaden, klinkers in plaats van asfalt en onveilige kruispuntoplossingen.
Stel doelen en monitor het effect
Het verkeersveiliger maken van bestaande knelpunten blijkt in de praktijk beperkt effectief. Op drukke locaties schiet de huidige gereedschapskist aan infrastructurele maatregelen tekort. Ingrijpende keuzes op netwerkniveau zijn nodig om gemotoriseerd verkeer en fietsers te ontvlechten. Pleisters plakken is onvoldoende!
Projectresultaten worden vaak gemonitord op output (aantallen), in plaats van op outcome: het daadwerkelijke effect op de fietsveiligheid. Gerichte KPI’s en begrotingsdoelen helpen!

Meer berichten
- Nieuw jongerenkanaal DRUK brengt betrouwbaar nieuws naar tijdlijn van jongeren
- 13 procent minder asielaanvragen in derde kwartaal dan een jaar eerder
- Er zijn een paar dingen waar ik depressief van word, denk ik als ik de winkeldeur op slot draai; buitensporig jong geluk en dit kloterige herfstweer
- UPDATE De zeehonden kunnen zwemmen. De bestuurders verzuipen
- Kim van Keken: ‘Het zijn dit soort moedige pioniers die de journalistiek bruisend houden’
- ‘Wie polarisatie wil begrijpen, moet voorbij de standpunten kijken’
- Moeten universiteiten zich uitspreken over het klimaat? En over Gaza?
- Meest kritieke materialen komen vooral uit China
- Friese en Groninger media geven en ontvangen, is dat niet mooi?
- Veel bezorgproblemen pakketten – bewoners zoeken oplossingen voor feestmaanden
- Inventaris van Royal De Vries uit Sneek onder de hamer
- Starters in corporatiewoningen zijn steeds vaker statushouders
- Klein coronanieuws en andere zaken – NOK Clinics vult na 15 jaar winkelwand Ruiterskwartier – Geen Maison de Bonneterie – Architect Sijtsma schrikt van vernieuwde Harmonie – In Londen leest men Klaas Kasma – Fietsburgemeester kan meteen aan de slag – Willem Beintema daagt LC voor de rechter – Olievrouw gemeente Martine Wierdsma met pensioen
- Francesco Veenstra: Het interview met Eric van der Burg (in NRC) getuigt van wensdenken, loze beloftes, gebrek aan politieke zelfreflectie
- Appen op de fiets kost straks 180 euro
- Aantal miljonairs stijgt opnieuw, 81 duizend meer dan in 2024
- Nederland ontsnapt voorlopig aan Europese faillissementsgolf
- Mensen met lager inkomen doen minder vaak aan een sport, verschil met hogere inkomens groeit
- Politiek café: kunnen raadsleden en gewone Leeuwarders zaken wezenlijk beïnvloeden?
- Sander Schimmelpenninck: Jort Kelder zou eens los moeten komen van het pluimstrijken en hermelijnvlooien
- ‘Leegstand in verpleeghuizen vraagt om een andere kijk op zorgvastgoed’
- ‘Vrouwen en meiden zijn onveiliger achter hun eigen voordeur dan op straat’
- Theoloog Janneke Stegeman in TOON – Stadsschouwburg
- Nederland voert defensie-uitgaven veel minder snel op dan Europese koplopers
- Flitsboetes in Leeuwarden: 33.892 overtredingen in 8 maanden (toegenomen met 29.525)
- Anna Olteanu zoekt een stageplek – Interieurstudio, stoffering en restauratie
- Blijft gemeente pappen en nathouden rond vliegbasis Leeuwarden? Geert Verf in de aanval over beteugeling rechten burger
- Monnikenwerk. Monnik voor een avond in de Grote Kerk
- Anouk Nammensma: hoe doe je meer ervaring op als je niet de kans krijgt om die ervaring verder uit te breiden?
- Pas als ik ze achterna roep: bedankt voor jullie bezoek, reageren ze.
- Nieuw vast energiecontract 43% duurder; gezin met zonnepanelen betaalt 90 euro per maand extra
- Ruim 2 miljoen flitsboetes in 8 maanden – 39 procent meer boetes voor door rood rijden
- Werkzaamheden Nieuwestad en Ruiterskwartier van start
- Onderzoek hogescholen over politie: Online aanpakken of doormodderen – Politieagent wacht op leiderschap
- Prijsstijging bestaande koopwoningen in Friesland het grootst
- Prijsstijging koopwoningen vlakt in september verder af
- Bijna kwart meer gebruik Wmo dan in 2017, vooral door 75- tot 85-jarigen
- Buster Keaton in boekenpassage De Rode Loper
- Ook de wetenschap moet erkennen: PVV-stemmers zijn met reden boos
- Minder stadionverboden en drie definitief gestaakte wedstrijden



