Kim van Keken: ‘Het zijn dit soort moedige pioniers die de journalistiek bruisend houden’

(tekst: Villamedia)

De laatste column Kim van Keken: ‘Het zijn dit soort moedige pioniers die de journalistiek bruisend houden’

Kim van Keken duidt in haar column iedere week op haar eigen, uitgesproken en onafhankelijke wijze de actuele ontwikkelingen binnen de journalistiek en media, maar ze valt ook machtsstructuren aan en daagt ons journalisten uit tot zelfreflectie. In haar laatste column voor Villamedia ruilt Van Keken haar kritiek op het vak in voor lof voor lokale pioniers die kritische journalistiek terugbrengen.

Steevast zeurend vanaf het balkon, zoals Statler en Waldorf deden in de Muppetshow. Zo voelde ik mij geregeld op deze plek als ik al mijn ergernissen over ons vak uitte. Wie mijn columns van het afgelopen jaar op een rijtje legt denkt al snel: het is niet goed of het deugt niet. Dat is het nadeel van elke week zo’n plekje vullen, of om er maar eens een cliché uit ons vak in te gooien: goed nieuws is vaak geen nieuws.

Maar ik zal toch eens een poging wagen, want het barst in de journalistiek van de mooie initiatieven: internationaal, nationaal, maar ik richt me nu vooral even op lokaal.

Om te beginnen wil ik Woeste Grond in het zonnetje zetten. Dit onderzoeksplatform dat in 2024 is opgericht door de jonge Tilburgse journalist Rens van de Plas werkt ‘aan de beste journalistiek die Brabant ooit gezien heeft’. Kijk, dat heet nou eens ambitie. Op het platform prijkt ook een rode lijst van afgewezen persvragen. De mooiste kwam van De Efteling. De journalist wilde weten hoeveel mensen in 2023 en 2024 een pretparkverbod hadden gekregen. De woordvoerder: ‘We willen dat mensen bij de Efteling niet denken aan parkverboden, maar aan de betoverende omgeving. We kiezen er daarom voor niet mee te werken aan je verzoek.’ Had elk medium maar zo’n rode lijst.

De Edese Vos is ook zo’n mooi initiatief van lokale journalisten die sinds 2023, uit zorgen over het afbrokkelen van de lokale journalistiek, aan het pionieren zijn geslagen. Kritische journalistiek was in Ede, net als in vele andere gemeenten, verdwenen. Toen DPG Media ook nog eens het regiokantoor van De Gelderlander sloot, werd Ede, 123 duizend inwoners groot, helemaal verslagen vanuit Arnhem, twintig kilometer verderop.

Met het nieuwe platform is de kritische journalistiek weer teruggekomen naar Ede en dat is de lokale politiek niet gewend. Burgemeester René Verhulst (CDA) weigert het platform al jaren te woord te staan. Eind vorig jaar diskwalificeerde hij op Trumpiaanse wijze een journalist en het medium tijdens een openbare lezing over integer (!) bestuur.

De Edese inwoners weten het platform wel te waarderen. In drie jaar tijd schreven tienduizend mensen zich in voor de gratis nieuwsbrief.

En dan is er ook nog eens de Lokale Alliantie, waar zowel Woeste Grond als de Edese Vos bij zijn aangesloten. ‘Veel gemeenten in Nederland zijn journalistiek blinde vlekken geworden’, meldt de site. Om dat te veranderen zijn ondernemende journalisten nodig die durven, die niet wachten tot iemand wat organiseert, maar die zélf lokaal aan de slag gaan. Voor die journalisten – of ze al een initiatief hebben of er een willen beginnen – is de Lokale Alliantie de plek om kennis te delen. ‘Een zelfstandig lokaal platform hoeft niet groot te zijn om het verschil te maken’, luidt het enthousiasmerende adagium.

Inmiddels hebben zich al een aantal initiatieven gemeld, zoals Pers uit de Klei uit Almere dat in juni dit jaar is opgericht door Priscilla Rolvers, en Carbon, een collectief dat nog in aanbouw is maar belooft te graven naar verhalen die er echt toe doen in Limburg. Vers Beton, al vijftien jaar een vaste waarde voor de ‘harddenkende’ Rotterdammer, is ook van de partij om de krachten te bundelen via de Lokale Alliantie.

Het zijn dit soort moedige pioniers die de journalistiek bruisend houden en dicht bij de mensen brengen. Dat kan het vertrouwen in ons vak alleen maar goed doen.