Meest kritieke materialen komen vooral uit China

(tekst: CBS)

Meest kritieke materialen komen vooral uit China

– Meer dan dertig materialen zijn volgens de EU kritiek vanwege hun grote economisch belang en risico op verstoringen in de levering.
– Van de acht meest kritieke materialen is Nederland voor zeven sterk afhankelijk van China.
– Een hoge gecombineerde score van economisch belang, leveringsrisico en verwachte toekomstige vraag maakt gallium het meest kritieke materiaal voor Nederland.

Van de acht meest kritieke materialen voor de Nederlandse economie worden zeven materialen vooral verwerkt in China voordat ze in materiaal- of productvorm in Nederland aankomen. Gallium is het meest kritieke materiaal. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuw onderzoek.

Voor alle kritieke materialen op de officiële EU-lijst is gekeken naar het economische belang voor Nederland, het leveringsrisico en de verwachte groei van de vraag. Van de acht materialen met de hoogste gecombineerde score is Nederland voor zeven materialen sterk afhankelijk van China: gallium, zeldzame aardmetalen, germanium, grafiet, lithium, kobalt en silicium metaal.

Deze materialen zijn onder andere cruciaal voor de halfgeleiderindustrie, defensie en de energietransitie, terwijl de import ervan geopolitiek kwetsbaar is. De vraag naar deze materialen groeit doordat er meer behoefte is aan geavanceerde mobiliteit, computerkracht, en energie- en defensiesystemen.

Voor de zeven genoemde materialen vindt minimaal 74 procent van de mondiale verwerking in China plaats. Gallium komt met 99 procent het vaakst uit China, gevolgd door grafiet met 94 procent en zeldzame aardmetalen met 84 procent. Alleen bij niobium speelt China vrijwel geen rol en is Nederland juist afhankelijk van Brazilië.

Gallium meest kritieke materiaal voor Nederlandse economie

Van de genoemde materialen heeft gallium de grootste kritikaliteit. In de eerste plaats kent gallium een groot leveringsrisico, omdat China bijna de gehele wereldproductie controleert en dit metaal inzet als geopolitiek drukmiddel via strikte exportbeperkingen.

In de tweede plaats is het van groot belang voor de Nederlandse economie omdat het de basis vormt voor de microchips en hightech van grote bedrijven.

In de derde plaats groeit de vraag naar gallium explosief, omdat de overstap naar AI, elektrische auto’s en snellere netwerken chips vereist die veel krachtiger en energiezuiniger zijn dan de huidige siliconenchips.

De andere materialen hebben een wat lagere gecombineerde score, vanwege een relatief lager leveringsrisico (zoals lithium), economisch belang (zoals germanium) of verwachte vraaggroei (zoals niobium).

Groot deel Nederlandse import bevat kritieke materialen

Hoewel sommige van de kritieke materialen vrij onbekende namen hebben, zijn ze veelgevraagd door hun specifieke en unieke eigenschappen en toepassingen.
In 2025 importeerde Nederland voor 17,2 miljard euro aan kritieke materialen en voor 123,9 miljard euro aan producten met kritieke materialen van buiten de EU. Bijna een derde van de invoerwaarde van buiten de EU bevat kritieke materialen. De onderstaande figuur geeft een overzicht van hoe alle kritieke materialen scoren op economisch belang, leveringsrisico en toekomstige vraag.