Proefsanering Vliegbasis Leeuwarden met gecontroleerde lozing via riool
(tekst: persbericht)
Belangrijke stap in PFAS-aanpak – proefsanering Vliegbasis Leeuwarden met gecontroleerde lozing via riool
De gemeente Leeuwarden heeft Defensie via een maatwerkvoorschrift toestemming gegeven om een beperkte hoeveelheid gezuiverd grondwater op het riool te lozen. In dit water zit nog een minimale hoeveelheid PFAS. Het gaat om een tijdelijke maatregel die een proefsanering op vliegbasis Leeuwarden mogelijk maakt. Met deze stap werken de gemeente, Defensie, Wetterskip Fryslân en GGD Fryslân samen aan de aanpak van de PFAS-vervuiling in het gebied.
De verontreiniging is ontstaan op de voormalige brandweeroefenplaats van de vliegbasis, waar met PFAS-houdend blusschuim is gewerkt. Hierdoor zijn de grond en het grondwater ernstig verontreinigd geraakt, ook buiten het terrein. Omdat het saneren van PFAS nog relatief nieuw is, zijn innovatieve oplossingen nodig waarbij eerst de bron van de verontreiniging wordt weggenomen. De proefsanering draagt daaraan bij.
Verantwoorde en gecontroleerde aanpak
Tijdens de pilot wordt sterk verontreinigd grondwater opgepompt, gezuiverd met koolfilters en tijdelijk opgeslagen. Daarna wordt het gecontroleerd op het riool geloosd. Er blijft dan nog een minimale hoeveelheid PFAS in het water achter. Het zuiveringsproces en de lozing gebeuren onder strikte voorwaarden.
In een eerdere proef in 2025 is 100 m³ grondwater op deze manier behandeld, waarbij meer dan 99% van de PFAS werd verwijderd. De vervolgpilot duurt 16 weken. Hierbij wordt maximaal 2.000 m³ water opgepompt, gezuiverd en geloosd met een hoge zuiveringsgraad.
Een belangrijk doel van de vervolgpilot is om de effectiviteit van de filters te testen en te kijken of de hoge zuiveringsgraad ook bij grotere volumes en over langere tijd haalbaar blijft.
Voor de toekomstige grootschalige sanering van de vliegbasis wordt opnieuw beoordeeld wat de beste lozingsroute is.
Wethouder Evert Stellingwerf, Gemeente Leeuwarden:
“Niets doen is geen optie. Met deze tijdelijke proef zetten we een belangrijke stap vooruit in de aanpak van PFAS-verontreiniging. De minimale en gecontroleerde lozing via het riool brengt het laagst mogelijke risico met zich mee. Op dit moment komt er via het grondwater meer PFAS in de Jelsumer Feart terecht dan de totale resthoeveelheid die tijdens deze proef vrijkomt, dus we voelen de urgentie om stappen te zetten. De pilot helpt ons om oplossingen te ontwikkelen voor een structurele en meer grootschalige PFAS-aanpak.”
Commandant Marcel van Egmond, Defensie/Vliegbasis Leeuwarden:
“Defensie is blij met deze vervolgstap in de PFAS-sanering. Uit een eerdere pilot in 2025 is gebleken dat meer dan 99% van de PFAS uit grondwater kan worden verwijderd. Met de nieuwe pilot onderzoeken we of dit percentage ook wordt gehaald als over een langere periode een grote hoeveelheid water door de zuivering wordt verwerkt. Dit is een belangrijke stap richting een verantwoorde sanering van vliegbasis Leeuwarden.”
Dagelijks bestuurslid Monique Plantinga, Wetterskip Fryslân: “Doorpakken met de proefsanering en vervolgens met de grootschalige sanering is belangrijk. De PFAS-kraan moet dicht. Zolang de vervuiling niet is weggehaald, blijft de PFAS zich vanuit de vervuilde bodem op de vliegbasis verspreiden naar ons watersysteem. Het besluit van de gemeente Leeuwarden om lozing van het maximaal gereinigde grondwater toe te staan maakt voortgang mogelijk.”
Leren voor de toekomst
Voor PFAS-sanering bestaat nog geen standaardoplossing. De pilot is daarom gericht op het opdoen van praktijkervaring en het testen van effectieve methoden. De verwachting is dat de resultaten helpen bij de verdere aanpak van de verontreiniging op vliegbasis Leeuwarden, en ook toepasbaar zijn op andere locaties in Nederland waar vergelijkbare PFAS-problemen spelen.
De gemeente Leeuwarden zet zich naast deze PFAS-aanpak actief in om nieuwe verontreiniging te voorkomen. In samenwerking met een aantal andere Europese steden en regio’s pleit de gemeente voor een breder Europees verbod op PFAS. Ook Wetterskip Fryslân, in samenwerking met de Unie van Waterschappen, zet zich hier actief voor in.
Meer berichten
- Klein coronanieuws en andere zaken – Spannend: krijgen we een complete krant? – Palmen verwijderd van Kelders – Raad borrelt bij Jonker Sikke – Liander zet bedrijven Ruiterskwarier van het stroom – Gluren bij de Buren valt bij The Saint in het water – Besluit over ROL had niet genomen mogen worden – Plantenwand legt het loodje – Rapen gaar nu Fries op site dreigt te verdwijnen
- ‘Omscholing is de échte talentstrategie: wacht niet op Den Haag’
- Consument blijft prijsbewust en zoekt vaker naar manieren om budget te rekken
- Eccoci Qua: Waarom zou je met halfbakken producten genoegen nemen? Dat doen we in Italië ook niet
- Bijna 1,1 miljoen Nederlanders hebben geen DigiD-account of gebruikten deze niet
- Je kunt het nog goed maken, zeg ik. We hebben nog meer boeken van hem
- Een ‘momentje van kwetsbaarheid’: Pro wil geen journalisten over de vloer
- Frysk Bûsboekje – Myn namme stiet op de doar, sei de man, mar fierder bin ik baas, sei de frou
- Ruim 200 kansrijke beroepen in Friesland
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Weer minder oud papier en karton ingezameld
- Ik ben belast met het openen en dichten
- De asielindustrie: Waarom we onze menselijkheid hebben ingeruild voor een verdienmodel
- Wil je je stressniveau verlagen? Gooi dan dit weekend je tuinhandschoenen weg en maak je handen vies
- Tegen pesten en voor de gezondste generatie ooit
- Consumenten schatten de inflatie tot drie keer zo hoog als de feitelijke inflatie
- Senioren willen thuis oud worden, maar de woning werkt niet mee
- Zzp’ers nemen ruim vakantie en houden vaak bewust een lijntje met werk
- Steeds meer reizigers kiezen voor een solo overnachting
- Op reis met Friso Douwstra naar maritiem Hamburg
- Debat Meulenbelt-Lenders: wat is goed feminisme?
- Alle wethouders Jeugd krijgen brief – Ik was geen kind, wethouder. Ik was een dossier. Een nummertje. Een stuk afval
- 76 procent van de mannen kiest een tevreden partner boven eigen smaak
- Economische gevolgen overstromingen in EU: Nederland zeer kwetsbaar
- Creatief Zomerprogramma Solidair Friesland
- De trucs van de supermarkt – Zo word je verleid
- Waarom moet je niet geloven wat in de krant staat?
- Zelfs een groot staatsman als Anne Vondeling had niet kunnen functioneren zonder de onbetaalde zorg van anderen
- Ik moest mijn rol als beginnend boekverkoper inruilen voor die van zanger in een bejaardenbandje
- Wanneer komt het Plan van Aanpak PFAS vliegbasis?
- Van Drie Zwaantjes naar een stervende zwaan – Je verstrekt geen vergunning voor appartementen boven een levend dorpscafé
- Wat heeft migratie dat klimaat niet heeft?
- Nederlanders minder zeker over baan dan drie jaar geleden
- Van digitaal naar analoog: De Speld wil maandelijkse krant lanceren
- Kletsefeart in Stiens – Dit is nou eenmaal geen toeristische streek en het zal dat ook niet worden
- Analoge fotografie populair: Consumenten zoeken beleving, niet alleen perfectie
- Arbeidsmarktdiscriminatie op grond van gewicht: een nog weinig onderzocht probleem
- Respectloos gedrag op straat vaker bij inwoners van steden
- Eigen Huis: Slimme deurbel geeft huiseigenaren vals gevoel van veiligheid tijdens vakantie
- Nederland zakt voor AI-taaltoets
