Gemeenten begroten 5,8 procent meer lasten voor 2026
(tekst: CBS)
Gemeenten begroten 5,8 procent meer lasten voor 2026
• Gemeenten verwachten opnieuw hogere lasten dan een jaar eerder, maar de toename is minder sterk dan in de afgelopen drie jaar.
• Op alle beleidsterreinen nemen de lasten toe, vooral bij sociale taken.
• De ontvangsten uit gemeentelijke heffingen stijgen relatief het sterkst.
Nederlandse gemeenten hebben dit jaar 84,6 miljard euro aan lasten begroot voor 2026. Dat is 5,8 procent meer dan in de begrotingen voor 2025. Deze toename is kleiner dan in de drie jaren daarvoor. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de gemeentebegrotingen van 2026.
Meestal liggen de begrote baten en de begrote lasten lager dan de gerealiseerde baten en lasten in de jaarrekeningen. Bij de baten is dit verschil meestal groter dan bij de lasten. In 2024, het meest recente jaar waarvoor het CBS jaarrekeningen heeft, gaven de Nederlandse gemeenten samen 80,9 miljard euro uit, terwijl de baten 82,9 miljard euro bedroegen.
Het exploitatiesaldo voor bestemming kwam daarmee uit op 2,0 miljard euro. Het exploitatiesaldo voor bestemming is het saldo van de totale baten en lasten, exclusief de toevoegingen en onttrekkingen aan het eigen vermogen. Het exploitatiesaldo voor bestemming is ook gelijk aan de groei van het eigen vermogen.
Hogere lasten voor alle beleidsterreinen, grootste stijging bij sociale taken
Op alle tien beleidsterreinen nemen de begrote lasten toe ten opzichte van de begroting voor 2025, vooral op het beleidsterrein Sociaal domein overig. Dit zijn onder andere kosten uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), jeugdhulp, maatschappelijk werk, de aanpak van huiselijk geweld en vluchtelingenopvang. De begrote lasten op dit terrein stijgen van 20,5 miljard naar 22,1 miljard euro, een toename van 7,6 procent.
Ook voor inkomensregelingen en participatie nemen de begrote lasten toe, met 6,2 procent tot 14,2 miljard euro. Samen komen de totale begrote sociale uitgaven uit op 36,3 miljard euro, 42,9 procent van alle begrote lasten.
Opbrengsten uit gemeentelijke heffingen nemen meeste toe
Gemeenten begroten voor 2026 in totaal 83,5 miljard euro aan baten, 5,3 procent meer dan in 2025. De inkomsten van gemeenten bestaan uit: gemeentefondsuitkeringen, opbrengsten uit gemeentelijke heffingen en overige baten. Overige baten zijn onder andere specifieke Rijksuitkeringen, huren en pachten, boekwinsten bij de verkoop van aandelen, rente- en dividendopbrengsten en overdrachten van andere overheden dan het Rijk.
Voor 2026 begroten gemeenten 47,0 miljard euro aan baten uit het gemeentefonds, 15,3 miljard aan opbrengsten uit gemeentelijke heffingen en 21,2 miljard euro aan overige baten. De begrote baten uit de heffingsopbrengsten stijgen relatief het sterkst (6,5 procent). De baten uit het gemeentefonds nemen toe met 5,1 procent en de overige baten 5,0 procent.
Meer berichten
- Iedereen Fietst brengt honderden kinderen in beweging
- Judith Nieken wint jubileumeditie Willem Wilmink dichtwedstrijd
- Friese loonstrook blijft vaak een geheim: vier op de tien Friezen weet niets van salaris collega
- Onderzoek Univé: starters onderschatten financiële risico’s bij woningaankoop
- Meer nieuwbouw van woningcorporaties
- Qbuzz blij met mooie cijfers
- KOOKS 20 aan het Zaailand: Not a problem van Wouter Klein Velderman
- AD pleegt politieke karaktermoord via opa-genen
- Gokcultuur onder jongeren: schaamte bemoeilijkt hulpvraag
- Hotels verhogen prijzen na btw-stijging
- Koopwoningen in februari ruim 5 procent duurder dan jaar eerder
- Jan Rotmans: Grootste energiecrisis ooit vanwege oorlog Iran
- Klein coronanieuws en andere zaken – Wonden likken op de vrijdagmarkt – Dames duwen PvdA’er Jelmer Staal uit de raad – Slalommen bij terras Downies en Brownies – snackbar ’t Vliet later open – Praamvaarders in de schoolbanken – brug Snakkerburen plots verdwenen
- 1800 leerlingen ruimen gemeente Leeuwarden op tijdens Himmelwike
- Als iedereen vandaag zo overdreven enthousiast doet ga ik over een uurtje dicht, denk ik
- Tartiflette
- Zwaar verlies voor Leeuwarder college – Winst naar D66, FvD, JA21, VVD, SLIM, PvdD en SP
- Kaasje de Swarte Toer van Doetie Trinks wint platina
- Oplichters op presenteerblaadje aangeboden maar politie doet niks
- Friesland: Meer ontslagen verwacht bij banken – AI duwt werknemers naar ander werk
- Wie de stad letterlijk besmeurt om te vertellen hoe schoon het moet, verliest elke geloofwaardigheid
- Het ‘voor de gek houden van de gemeenteraad’ – en dus van de burger – bereikt een nieuw dieptepunt in Tytsjerksteradiel
- Mensen met een arbeidsbeperking zijn de klos
- Consument verspilt jaarlijks 33 kilo voedsel
- De Avondschool: How to deal with… conflicten
- Bospaddenstoelen afgelopen 15 jaar met een vijfde afgenomen
- 22 creatieve bureaus openen deuren tijdens Open Agency Night
- Jongeren in actie: Geen hotels, maar huizen!
- Morele conflicten politiemensen vragen om erkenning en opvolging
- Lyda Veldstra-Lantinga: zorg voor draagvlak bij de bewoners
- Amsterdamse politici (en niet alleen Amsterdamse) hebben één kernkwaliteit: burgers naar de mond praten
- Harmonie start crowdfunding voor meemaakpodium TOON
- STEM PvLB!!! Lijst 16 – Voor ieder gezin een gratis airfryer
- Uit ons rijke archief – Leden GroenLinks voelen zich door de plaatselijke PvdA meegesleurd in de verwerpelijk geachte achterkamertjespolitiek
- Johan Magré: Het is in dit land gemakkelijker een zorgbureau te openen dan een snackbar
- SP: We willen verzekeringsmaatschappijen Achmea en De Friesland overbodig maken
- Leeuwarder Eelke en Etsje prijs voor Melvin van Eldik
- Mannen hebben vaker risicovolle seks, vrouwen doen vaker soa-test
- Ryan Veeman JA21: Door links beleid zijn we op veel terreinen achterop geraakt – VVD is hier slappe hap
- Voorkom uitputting van ons openbaar bestuur
