Komende jaren 5.300 werknemers Friese industrie met pensioen
(tekst: UWV)
Komende jaren 5.300 werknemers Friese industrie met pensioen
In januari steeg het aantal WW-uitkeringen in Friesland, onder andere vanuit de industrie. De industrie kent vele uitdagingen. Zo hebben veel werkgevers last van onvoldoende vraag vanuit de markt en belemmeren hoge energieprijzen en het overvolle elektriciteitsnetwerk de productie. Dit heeft zijn weerslag op de arbeidsmarkt. Het aantal ontslagmeldingen en WW-uitkeringen neemt toe. Tegelijkertijd kent de industrie nog steeds veel vacatures en een krappe arbeidsmarkt waardoor veel werkgevers moeilijk aan vakmensen kunnen komen. Dat komt onder andere doordat er veel werknemers met pensioen gaan. Maar liefst 5.300 werknemers uit de industrie in Friesland zijn 60 jaar of ouder en verlaten de komende jaren de arbeidsmarkt.
Uitdagingen in een veranderende arbeidsmarkt
De industrie is belangrijk voor Friesland. Zo werken er in de provincie relatief veel werknemers in deze sector. De industrie staat voor grote uitdagingen. Zo heeft de sector te maken met geopolitieke ontwikkelingen zoals de handelstarieven van de Verenigde Staten, afhankelijkheid van (zeldzame) grondstoffen van andere landen en concurrentie uit Azië. De industrie heeft te maken met een terugvallende vraag. In geen enkele andere sector worden zoveel werkgevers belemmerd door onvoldoende vraag als in de industrie. Dit heeft te maken met de economische malaise in Duitsland, gestegen productiekosten in Nederland (vooral door energieprijzen), internationale handelsspanningen en economische onzekerheid. Ook netcongestie, verduurzaming en personeelstekorten zijn uitdagingen voor de industrie.
Toename ontslagmeldingen en WW-uitkeringen
Dat meer werkgevers kampen met onvoldoende vraag, onzekere economische omstandigheden en gestegen productiekosten is terug te zien op de arbeidsmarkt. UWV ziet meer meldingen voor collectief ontslag vanuit de industrie en een toename van mensen met een WW-uitkering afkomstig uit de industrie. In januari 2026 zijn er in Friesland ruim 1.000 mensen met een WW-uitkering uit de industrie afkomstig. Dat zijn er 65 meer dan een jaar geleden en ruim 400 meer dan in 2023. De grootste groep is 55 jaar of ouder. Wat werkgevers vragen sluit vaak niet goed aan bij het aanbod van mensen met een WW-uitkering. Werkgevers uit de industrie vragen in vacatures vooral om beroepen met middelmatig complexe taken, zoals monteurs, operators en machinebedieners. Ook zijn er veel vacatures met complexe gespecialiseerde taken, zoals engineers werktuigbouw, kwaliteitsmanagers en engineers industriële automatisering. Het aanbod van mensen uit de industrie en uitzendkrachten met een industrieberoep die maximaal 6 maanden een WW-uitkering ontvangen bestaat vooral uit beroepen met eenvoudige routinematige taken, zoals productiemedewerkers. Bijna 8% van de mensen uit de sector industrie met een WW-uitkering is ingeschreven als productiemedewerker. Andere veel voorkomende beroepen zijn manager sales & marketing en magazijnmedewerker & orderpicker.
Personeelstekorten in industrie houden aan
Ondanks de afnemende vraag hebben nog steeds veel werkgevers in de industrie moeite om personeel te vinden. In Friesland is de arbeidsmarkt voor technische beroepen dan ook krap. De vacaturemarkt in de Friese industrie bereikte halverwege 2022 een piek met 1.600 openstaande vacatures. Na 2022 nam het aantal openstaande vacatures geleidelijk af naar uiteindelijk 1.100 vacatures aan het eind van 2025. Dat zijn er nog altijd ruim meer dan in 2019 (het laatste jaar voor de coronapandemie). Vacatures ontstaan niet alleen door economische groei, maar ook door vervangingsvraag. Bijvoorbeeld omdat werknemers van baan wisselen, tijdelijk vervangen worden of met pensioen gaan en de arbeidsmarkt verlaten. Voor veel technische beroepen wordt de arbeidsmarkt de komende vijf jaar nog krapper. Dit komt onder andere doordat relatief veel werknemers in de industrie 60 jaar of ouder zijn. In Friesland gaat het om 5.300 werknemers. Dat betekent dat 15% van alle werknemers in de industrie in Friesland 60 jaar of ouder is. Een groot deel van hen gaat de komende jaren met pensioen. Het aantal nieuwe gediplomeerden dat de arbeidsmarkt de komende jaren betreedt is niet voldoende om de mensen die de komende jaren stoppen met werken te vervangen in de industrie. De personeelstekorten zijn dan ook niet vanzelf opgelost.
Oplossingen voor gebrek aan personeel
De industrie vraagt – met een onder druk staande concurrentiepositie en tegelijkertijd een tekort aan vakkrachten – om doordacht industriebeleid. Tegelijk kunnen ook werkgevers zelf kijken welke oplossingen er zijn. Ze kunnen meer nieuw personeel werven door bijvoorbeeld laagdrempelig kennismaken te organiseren via open dagen, een kennismakingsgesprek of een rondleiding. Een andere manier is personeel behouden. Zo is een goede ‘onboarding’ van nieuw personeel belangrijk: een inwerktraject waardoor nieuwe medewerkers zich welkom voelen in hun functie en organisatie. Ook aandacht voor duurzame inzetbaarheid, vitaliteit en gezondheid en leren en ontwikkelen is belangrijk om personeel te behouden. Verder is werk anders organiseren een belangrijke strategie, via arbeidsbesparende technologie, door takenpakketten aan te passen of werk uit te besteden.
Ruben de Gries, arbeidsmarktadviseur bij UWV: ‘De industrie in Friesland staat voor diverse uitdagingen. Aan de ene kant hebben deze bedrijven te maken met hoge (productie) kosten en een afnemende vraag. Aan de andere kant gaan de komende jaren veel medewerkers met pensioen. Hierdoor ontstaan er vacatures die niet meteen in te vullen zijn omdat kandidaten niet aan alle functie-eisen voldoen en de arbeidsmarkt krap is. Het is goed om te zien dat werkgevers in de Friese industrie verder kijken en ook open staan voor kandidaten die niet meteen aan alle vereisten voldoen. Door scholing en het aanpassen van taken krijgen ook die kandidaten de kans op werk in de industrie. De afgelopen jaren pasten 7 op de 10 werkgevers uit de industrie deze strategie toe’
Meer inzichten over de industrie vindt u in de publicatie Industrie in beeld – Uitdagingen in een veranderende arbeidsmarkt.
Meer berichten
- Met het uitgekauwde begrip mienskip kun je vele kanten op (onderzoek)
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
