In twintig jaar: prestatiedruk onder jongeren bijna verdrievoudigd
(tekst: ToetsMij)
Van 16% naar 47% in twintig jaar: prestatiedruk onder jongeren bijna verdrievoudigd
Nieuwe Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 laat zien: schoolstress is geen fase meer, maar een structurele trend
Prestatiedruk onder jongeren is in twintig jaar tijd bijna verdrievoudigd. Waar in 2001 nog 16 procent van de scholieren aangaf veel druk door schoolwerk te ervaren, ligt dat aandeel in 2025 op 47 procent. Bovendien blijkt uit het State of Youth NL – Prestatiedrukrapport 2025 dat inmiddels 61 procent van alle jongeren regelmatig of vaak prestatiedruk ervaart.
Dat blijkt uit de nieuwe Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 van Toets-Mij.nl. Voor het eerst worden cijfers van het NJi, CBS, RIVM, GGD en State of Youth samengebracht in één overzicht dat laat zien hoe de druk zich in de tijd heeft ontwikkeld – en waar die vandaag het hoogst is.
“Dit is geen tijdelijke piek, maar een lijn die al twintig jaar omhooggaat,” zegt Toets-Mij.nl. “Prestatiedruk is een vast onderdeel geworden van opgroeien. Dat vraagt om structurele aandacht, niet om incidentenbeleid.”
Twintig jaar stijgende lijn
De monitor laat een duidelijke trend zien:
2001: 16% van de scholieren ervaart veel druk door schoolwerk
2013: 28%
2017: 35%
2021: 45%
2025: 47%
Na corona is de druk niet gedaald. Integendeel. De Jeugdmonitor 2024 toont dat ook jongvolwassenen nog steeds rond de 55 procent prestatiedruk rapporteren. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 laat zien dat de druk in alle regio’s hoog blijft, zonder tekenen van herstel.
Grote verschillen per regio
De Prestatiedrukmonitor maakt zichtbaar dat de ervaring van druk sterk verschilt per regio. Tussen GGD-regio’s varieert het aandeel jongeren met hoge prestatiedruk van 50 tot ruim 61 procent.
Hoogste prestatiedruk (GGD-regio’s):
Amsterdam – 61,3%
Groningen – 60,6%
Haaglanden – 59,6%
Laagste prestatiedruk:
Zeeland – 50,0%
IJsselland – 50,7%
Twente – 51,3%
In sommige regio’s ervaart dus bijna twee derde van de jongeren structureel druk.
Meisjes en bovenbouwers het meest geraakt
Ook tussen groepen zijn de verschillen groot. 52,2 procent van de meisjes ervaart regelmatig prestatiedruk, tegenover 37,4 procent van de jongens. De druk piekt vooral bij jongeren van 15 tot 17 jaar – de fase waarin toetsweken, profielkeuzes en overgangsjaren samenkomen.
Niet alleen school
Hoewel school de grootste externe bron blijft, blijkt dat jongeren de druk vooral vanuit zichzelf ervaren. Driekwart geeft aan dat zij de prestatiedruk grotendeels zelf opleggen. Daarbovenop komen verwachtingen van school (40%) en ouders (32%). De combinatie van toetsen, toekomstkeuzes, sociale vergelijking en een cultuur waarin “iedereen extra bijles lijkt te hebben”, zorgt ervoor dat jongeren het gevoel krijgen voortdurend tekort te schieten.
Wat jongeren nodig hebben
Uit de onderliggende onderzoeken blijkt opvallende eensgezindheid over wat helpt:
oefenen zonder cijferdruk
minder onvoorspelbare toetsen
duidelijke verwachtingen
ruimte om fouten te maken
meer rust en balans
gesprekken zonder oordeel
“Jongeren vragen niet om lagere eisen, maar om een veiligere manier van leren,” aldus Toets-Mij.nl. “Ze willen weten waar ze staan, zonder dat elk moment voelt als een examen.”
Structureel probleem, structurele aanpak
De Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 maakt duidelijk dat prestatiedruk geen fase is waar jongeren ‘doorheen moeten’, maar een structureel maatschappelijk vraagstuk.
“Als we niets veranderen, wordt dit de norm voor een hele generatie,” zegt Toets-Mij.nl. “Deze cijfers laten zien dat het tijd is om leren anders te organiseren: voorspelbaarder, veiliger en menselijker.”
Over de Prestatiedrukmonitor Nederland 2026
De Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 is ontwikkeld door Toets-Mij.nl en combineert data uit onder meer:
State of Youth NL – Prestatiedrukrapport 2025
Nederlands Jeugdinstituut (NJi)
CBS Jeugdmonitor
RIVM & GGD Gezondheidsmonitor Jeugd
Trimbos / HBSC Scholierenmonitor
De monitor biedt uitsplitsingen naar leeftijd, geslacht, schoolniveau en regio, en vertaalt deze naar inzichten en handvatten voor ouders en scholen.
Meer berichten
- Klein coronanieuws en andere zaken – Oranje Bierhuis (nog niet) verkocht aan Eric Kooistra – 9 lege winkelpanden in winkelcentrum Bilgaard – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen
- Vandaag op 1 mei hebben de Friese Dolle Mina’s standbeelden gekaapt
- Ben Tardy verder als zelfstandig adviseur
- Jitske Kingma: Twintig jaar geleden werd Print on demand nog niet serieus genomen
- Waarom heb jij een een tiny house in je tuin, vraag ik. Puur uit nieuwsgierigheid
- Jongeren gebaat bij minder druk ouders en scholen
- Wacht niet op de volgende Straat van Hormuz
- Eerbetoon aan Jan Donkers op internetstation 40UP Radio
- Werken bij Fenner Dunlop: een technische baan in het hart van Friesland
- 33 procent meer asielaanvragen in eerste kwartaal
- Woningmarkt koelt verder af: vaker prijsverlagingen en minder overbieden
- Helft Nederlanders wil vaker lokaal kiezen, maar betrouwbare vakman vinden blijft lastig
- Analyse: Hoe Dagblad van het Noorden het middelpunt werd van een discussie over transhaat in de journalistiek
- Onderzoekers laten zien dat jongeren uit omgevingen met laaggeletterdheid en financiële krapte talentvolle overlevers zijn
- Europarlement legt regels bescherming honden en katten vast
- Opening watersportseizoen Leeuwarden met gratis activiteiten
- Minimumloon stijgt sneller dan cao-lonen en inflatie
- Op zaterdag 13 juni gebeurt er iets bijzonders in Weidum
- Politiek Café Leeuwarden met Lydia van Santen (GL/PvdA) en Otto van der Galiën (GB058)
- ‘Telefoon in het verkeer: de gevolgen beginnen pas na de boete’
- Verwachte winst oliesector in 2026 bijna $3000 per seconde terwijl energierekening stijgt
- Klinkermix op de Nieuwestad (maar niet in de Sint Jacobsstraat)
- Odido-hack maakt de weg vrij voor het Digital ID en Palantir
- Terwijl je varkens- en hondenstaarten al lang niet meer mag couperen, is het verminken van bomen nog altijd toegestaan
- De jongen die naast hem staat koopt ‘The death of Ivan Ilyich and Other stories’. Jij bent zeker ook geen Italiaan, vraag ik
- Leeuwarden in landelijke top aankoopfraude
- Deelscooters mogen alleen nog parkeren in speciale vakken
- Resultaten Week tegen de Ondermijning: aanhoudingen, drugs en diefstal
- Minder starters op woningmarkt; 25- tot 35-jarigen wonen vaker thuis
- Manifestatie Driemaal Slauerhoff in tuin boekhandel Van der Velde
- Fryske Oersonate fan Erik de Boer nei Oerol
- Theater na de Dam in Leeuwarden: Herdenking van de kleine daad
- Route Wad een Kunst weer van start in Noord-Friesland
- ‘Discriminatie: omstanders, neem je verantwoordelijkheid’
- Bij de lof der paling denkt U misschien aan paling met witlof, of aan paling in het groen, maar dat klopt niet
- PEL organiseert actiebijeenkomst over hoe je huurverhoging kunt weigeren
- Acht minuten dromen met Henk Deinum (een klassieker)
- Vrijwilligers knappen fietsen op voor mensen met kleine beurs
- Overheid ontvangt 15 procent minder inkomsten uit tabaksaccijns – Rokers kopen vaker tabaksproducten in het buitenland
- Veiling uit faillissement Go Sharing: 150 e-scooters en 50 e-bikes onder de hamer
