Gemeenten vinden tegenspraak belangrijk, maar organiseren lastig

(tekst: A&O fonds Gemeenten)

Gemeenten vinden professionele tegenspraak essentieel voor goed bestuur, maar in de praktijk blijkt het lastig om ook echt te organiseren. Dat blijkt uit het onderzoek Professionele tegenspraak – je moet het maar durven van A&O fonds Gemeenten. “Een tegenspraakcultuur vraagt niet alleen lef van medewerkers, maar vooral om leiders die luisteren,” zegt Jeroen van Gool, directeur van A&O fonds Gemeenten.

Het onderzoek laat zien dat gemeenten het belang van tegenspraak onderschrijven, maar dat een cultuur waarin verschil van mening wordt gewaardeerd nog niet vanzelfsprekend is. “Iedereen zegt tegenspraak belangrijk te vinden, maar wie durft het ook echt te organiseren? Dat vraagt om leiderschap en het vermogen om die spanning toe te laten.”

Drie bepalende factoren

Uit het onderzoek blijkt dat drie factoren bepalend zijn voor een stevige voedingsbodem voor tegenspraak: cultuur, processen en vaardigheden. Vooral de cultuur is vaak doorslaggevend: in organisaties waar veiligheid, vertrouwen en voorbeeldgedrag centraal staan, komt tegenspraak beter tot bloei. “We zijn het er allemaal over eens dat tegenspraak belangrijk is. Maar zodra het spannend wordt, vallen we terug op oude reflexen”, vat een van de deelnemers aan het onderzoek het samen.

Vanuit vakmanschap

Het rapport laat verder zien dat gemeenten vooral zoeken naar manieren om tegenspraak bespreekbaar te maken in de dagelijkse praktijk, niet als project of beleidsthema, maar als onderdeel van vakmanschap en leiderschap.

Onderzoek

A&O fonds Gemeenten onderzocht hoe professionele tegenspraak in gemeenten wordt beleefd en georganiseerd. Er werden hiervoor in zestien gemeenten in totaal 64 gesprekken gevoerd met medewerkers, leidinggevenden en directies. Het onderzoek is een verdiepend onderzoek op basis van de jaarlijkse Personeelsmonitor van A&O fonds Gemeenten, waaruit blijkt dat 61% van de gemeenten nog geen aandacht besteedt aan professionele tegenspraak.

Over A&O fonds Gemeenten

A&O fonds Gemeenten helpt gemeenten bij de ontwikkeling en professionalisering als werkgever en bij de ontwikkeling en groei van medewerkers. Gemeenteambtenaren zijn bij uitstek de verschilmakers die voor positieve impact zorgen en daarmee de samenleving verder brengen. A&O is er voor de verschilmakers.

Download rapport

Het volledige rapport Professionele tegenspraak – je moet het maar durven is vanaf vandaag te downloaden via www.aeno.nl/professionele-tegenspraak-en-leiderschap?=tab2.