Bedrijven voorzichtiger met personeel aannemen – Aantal werklozen in veel Friese gemeenten vorig jaar toegenomen

(tekst: Cyster)

Aantal werklozen in veel Friese gemeenten vorig jaar toegenomen (vooral in Opsterland en op Vlieland)
 
Leeuwarden, 18 maart 2025
 
Ondanks het hoge aantal vacatures is het aantal werklozen in het gros van de Friese gemeenten vorig jaar toegenomen. Met name Opsterland, Vlieland en de Stellingwerven kenden een forse toename. In Súdwest-Fryslân en Waadhoeke daalde de werkloosheid juist. Dat blijkt uit onderzoek van carrièreplatform cvster.nl op basis van CBS-data.

In de gemeenten Opsterland en Vlieland steeg het aantal werklozen vorig jaar met bijna 7 procent. Ook Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Harlingen kenden een stijging van meer dan 5 procent, terwijl in Súdwest-Fryslân het aantal werklozen juist met bijna 6 procent daalde. Ondanks dat de werkloosheid elders harder toenam, blijft Leeuwarden de Friese gemeente met het hoogste werkloosheidspercentage (4,6 procent). Op Terschelling is de werkloosheid met 3 procent het laagst.

Ooststellingwervers vaakst in de WW, Leeuwardenaren in de bijstand

Werkloos zijn betekent niet automatisch dat men dan een WW-uitkering ontvangt. Op Terschelling geldt dat bijvoorbeeld slechts voor minder dan een kwart van de werkzoekenden. Dat kan erop duiden dat veel werkzoekenden in deze gemeenten te kort hebben gewerkt om voor WW in aanmerking te komen. Of dat ze door eigen keuze werkloos zijn geworden, zoals na vrijwillig ontslag. Ook kan het zijn dat ze eerder als zelfstandige hebben gewerkt en daardoor geen recht op WW hebben. In Ooststellingwerf krijgt bijna de helft van de werkzoekenden WW, het hoogste percentage van alle Friese gemeenten.

Cvster zocht ook uit in welke Friese gemeenten de meeste mensen in de bijstand zitten. Dat is het geval in Leeuwarden, waar 6,1 procent van de 15- tot 75-jarigen een bijstand(gerelateerde) uitkering ontvangt. Ook in Smallingerland en Heerenveen is het percentage mensen in de bijstand relatief hoog, terwijl op Ameland en Terschelling (vrijwel) niemand een beroep hoeft te doen op dit sociale vangnet.

Hoe is dit onderzocht?

Voor dit onderzoek maakte cvster.nl gebruik van verschillende datasets van het CBS. Het CBS onderscheidt onder meer het werkloosheidspercentage (deel van de beroepsbevolking zonder werk) als de totale beroepsbevolking. Omdat in veel gevallen niet alleen het werkloosheidspercentage bleek gestegen, maar ook de totale beroepsbevolking, afgerond op duizendtallen, vermenigvuldigde Cvster de totale beroepsbevolking met het werkloosheidspercentage om een onderbouwde inschatting te kunnen maken van het aantal werklozen per gemeente.

Bedrijven voorzichtiger met personeel aannemen

Het feit dat er vorig jaar meer mensen werkloos zijn geworden klinkt wellicht opmerkelijk, gezien het feit dat veel sectoren juist met grote personeelstekorten kampen. Volgens cvster.nl heeft het enerzijds te maken met een mismatch op de arbeidsmarkt. Niet alle werkzoekenden hebben de vaardigheden of ervaring die werkgevers zoeken. Vooral in de IT, techniek en zorg is de vraag groot, maar daar kunnen veel werklozen niet direct aan de slag.

Aan de andere kant zijn veel bedrijven ook voorzichtiger met het aannemen van (vast) personeel, door de inflatie en rentestijgingen. Daar komt bij dat een deel van de zzp’ers noodgedwongen moet stoppen, door de handhaving van de wet op schijnzelfstandigheid. Een deel van deze zzp’ers komt als werkzoekende op de arbeidsmarkt terecht. En door de grote vraag naar personeel zal een deel van de werkzoekenden ook kieskeuriger zijn voordat hij of zij een nieuwe baan aanneemt.