NVM en Vastgoed Belang zien huurwoningmarkt in crisis: politiek moet ingrijpen

(tekst: Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM U.A.)

NVM en Vastgoed Belang zien huurwoningmarkt in crisis: politiek moet ingrijpen

 NVM-makelaars zien dat het aantal beschikbaar gekomen huurwoningen in het laatste kwartaal van 2024 met 34% is gedaald ten opzichte van een jaar eerder. Terwijl de laatste officiële cijfers van het Kadaster aangeven dat er 5.800 voormalige huurwoningen te koop werden aangeboden. Een logisch gevolg van het feit dat veel particuliere verhuurders, aangesloten bij Vastgoed Belang, van hun huurwoningen af willen door een giftige cocktail van maatregelen uit politiek Den Haag. Minister Keijzer (VRO) baseert het huurwoningmarktbeleid op cijfers van het Kadaster, maar die blijken een grote groep kleine verhuurders niet mee te nemen, waardoor het werkelijke aantal uitpondingen bijna tweemaal zo hoog ligt. NVM en Vastgoed Belang roepen de politiek op in te grijpen om voldoende huurwoningen beschikbaar te houden voor modale inkomens.

Situatie ieder kwartaal nijpender

De opeenstapeling van maatregelen tegen verhuurders heeft de huurmarkt hard geraakt. Sinds de aankondiging van de eerste maatregelen daalt het aantal beschikbaar gekomen huurwoningen ieder kwartaal. Zo was het aanbod bij NVM-makelaars in het 4e kwartaal van 2024 6,7% lager dan in het 3e kwartaal, 34% lager ten opzichte van een jaar eerder en zelfs met 51% gereduceerd ten opzichte van het laatste kwartaal van 2022. Ondertussen neemt de uitpondgolf elk kwartaal verder toe. Het Kadaster erkent daarnaast ook nog eens dat hun cijfers een te rooskleurig beeld tonen[1]. Alleen verhuurders met drie of meer woningen worden meegenomen en daarmee negeren ze zo’n 350.000 kleine verhuurders, terwijl juist onder deze groep een enorme kaalslag plaatsvindt. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat er inmiddels gemiddeld meer dan 100 reacties binnenkomen per aangeboden huurwoning. In de Randstad gaat het zelfs dikwijls om honderden reacties, terwijl slechts één gegadigde de gelukkige nieuwe huurder kan worden.

Kabinet focust op betaalbaarheid, maar heeft geen plan om aanbod op peil te houden

Met de per 1 juli 2024 in werking getreden Wet betaalbare huur en door de huurprijsstijging niet langer alleen te koppelen aan de inflatie, maar ook aan de CAO-loonstijging, is gepoogd huurwoningen betaalbaarder te maken. In de praktijk zien we dat daardoor het aanbod in de middenhuur (tot € 1.158) – waarop deze maatregelen van toepassing zijn – in rap tempo afneemt en dat in de vrije huursector (boven de € 1.158) – waarop deze maatregelen niet van toepassing zijn – de huurprijsstijging als gevolg van de extra vraag juist flink toeneemt. Verhuurders in het middensegment worden weggejaagd, terwijl er geen plan is om het aanbod op peil te houden. Modale inkomens die teveel verdienen of te kort op de wachtlijst staan voor een sociale huurwoning en waarvoor de koopmarkt in veel gevallen onbereikbaar is, zijn hier de dupe van. Het is extra wrang dat juíst de groepen waar de regeringspartijen voor zeggen op te komen, zoals leraren, politieagenten en studenten, de dupe zijn van het huidige kabinetsbeleid.

Evaluatie op de lange baan, terwijl er nu actie nodig is

Het kabinet wil jaarlijks 100.000 woningen bijbouwen, maar mist een plan voor het even zo belangrijke behoud van bestaande middenhuurwoningen. Zowel de cijfers van NVM als de uitponddata van het Kadaster tonen aan dat de situatie op de huurwoningmarkt steeds schrijnender wordt. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de eerder voor begin 2025 geplande evaluatie van de Wet betaalbare huur is uitgesteld tot 2027. De minister gaf eerder aan dat 400.000 middenhuurwoningen voor de woningmarkt behouden moeten blijven, anders is urgent overheidsingrijpen nodig. Dat we hard op weg zijn naar deze ondergrens, maken de meest recente cijfers onomstotelijk duidelijk. NVM en Vastgoed Belang roepen het kabinet daarom op om zich bewust te worden van de nijpende situatie en actie te ondernemen om het tij te keren.

Niek Verra, voorzitter Vastgoed Belang: “Minister Keijzer, geef particuliere verhuurders eerlijk en effectief beleid zodat zij hun rol op de woningmarkt kunnen vervullen. Daartoe is het belangrijk dat het woningwaarderingsstelsel wordt aangepast. De cruciale ondergrens van 400.000 middenhuurwoningen komt door de uitpondgolf zeer rap in gevaar. Houd u daarom aan eerdere toezeggingen en voorkom met gerichte beleidsaanpassingen een diepere crisis op de huurwoningmarkt.”

Lana Gerssen, vakgroepvoorzitter NVM Wonen: “De NVM-cijfers tonen aan dat het absoluut de verkeerde kant op gaat op de huurwoningmarkt. En de uitspraken van het Kadaster, dat hun uitponddata onvolledig zijn en de situatie in de praktijk nog veel slechter is, onderstrepen dit. Verhuurders verkopen massaal hun huurwoningen en NVM-makelaars stoppen met hun verhuurmakelaardij, terwijl (potentiële) huurders gedesillusioneerd achterblijven. Niet de betaalbaarheid, maar het aanbod is het grootste probleem in de middenhuur. Ik nodig Kamerleden van harte uit eens een dagje mee te lopen om met eigen ogen te zien welke schrijnende situaties zich in de middenhuur voor doen: van jonge mensen die noodgedwongen bij hun ouders moeten blijven wonen, gescheiden stellen die niet bij elkaar weg kunnen tot studenten die op eigen benen dachten te staan maar plots hun huurwoning worden uitgezet en niet anders kunnen dan terug te keren naar het ouderlijk huis. Want dát zijn de schrijnende gevolgen van alle uitpondingen zonder dat er een noemenswaardig alternatief tegenover staat.”