Een bizarre voetbalmiddag – Na de pauze komt een Leeuwarder raadslid binnen

(tekst: reactie mevrouw Boersma)

Geachte Heer de Jong
>
> Vol verbijstering heb ik uw verhaal/frustratie gelezen.
> Ik kan mij werkelijk totaal niet voorstellen, dat dit in mijn cafe is
> gebeurt. Wij hebben ook geen personeel wat weg kruipt voor zulk
> gedrag, of dit gedrag zou accepteren dat is onmogelijk. Wij hebben 2
> generaties Cambuur supporters de jongere generatie en de oudere. Beide
> partijen tonen altijd respect in ons cafe anders is het direct
> uitgang!! Dit weten ze dus zulk gedrag komt nooit voor. Ook weet ik
> dat deze supporters totaal geen verbintenis met de politiek hebben.
> Dus mijn verbazing is zeer groot. Politiek en voetbal heb ik nog nooit
> mee gemaakt. Volgens u zijn ze dus tijdens de wedstrijd van voetbal
> plots over gegaan naar politiek, en volgens u nog verder zelfs naar
> zwarte piet?? Zeer merkwaardig dit. Supporters kunnen luidruchtig zijn
> misschien kwam toen bij u wat irritatie naar boven. Mijn vermoeden wat
> u met uw verhaal bij mij naar boven brengt, is dat u erg gefrustreerd
> bent of was op dat moment. Iets anders kan ik helaas niet uit halen.
> Als er iets in ons cafe zou gebeuren zijn er zelfs altijd gasten die
> dan direct een app zouden sturen. Het spijt me dat u in ons cafe een
> vreemde of vervelende situatie naar eigen zeggen heeft beleefd. Maar
> ik sta er 100 procent achter dat dit nooit geaccepteerd zou worden.
> Dat is dus waarom ik mij niet kan vinden in uw verhaal en blijft het
> onvoorstelbaar. Publicatie zou ik niet op prijs stellen, er is geen
> bewijs voor, er is geen enkele melding van geweest. U staat helemaal
> alleen in uw verhaal, en ik heb ook geen zin om mijn advocaat er op te
> zetten. Voor beide partijen is het beter dat u voortaan een cafe zoekt
> waar u zich wel op uw gemak voelt. Nogmaals zonder bewijs vind ik dit
> beschuldigend en zal ik publicatie niet accepteren. Ik hoop dat u voor
> uw zelf een rustige gemoedstoestand kunt vinden .
> Mvg Boersma

===================================

Een bizarre voetbalmiddag

Naar Henk de Jong en Cambuur kijken in een kroeg met een groot scherm. Cola-beerenburg, gehaktbal, en samen met anderen schreeuwen tegen het scherm en denken dat dat helpt. Dan is het leven goed.

Maar deze middag verloopt anders. Cambuur speelt tegen ADO. Ik zoek een mooi plekje in het café met goed uitzicht op het scherm. Nee, ik noem de naam van het café niet, want het ligt niet aan het café.

Een groep van zes mannen in de kracht van hun leven, de helft met kaal hoofd, zit vooraan bij het scherm. Sommigen in Cambuurshirts. Het is een bepaald type Cambuursupporters. De selectie is niks, het voetbal is niks en Henk de Jong is helemaal niks. Die kan nog niet eens een ei bakken, laat ‘m oprotten. Tussen het voelbalcommentaar door gaat het over die andere sport: neuken.

KANKEREN ALS KARAKTERTREK

Ik dacht dat het achterhaald was, maar deze mannen houden de traditie graag in ere: Leeuwarden is niks en het sal oek nooit wat wudde. Kankeren als karaktertrek.

Dan gaat het scherm op zwart. De verbinding is verbroken. Een van mannen schreeuwt tegen de barkeeper: “Wat nou, hest dyn abonnement niet betaald?” en daarna: “Wilders! Wilders.”En even later: “Centrumpartij, Centrumpartij.”

Hij kent zijn klassiekers.

Dat blijkt ook als hij een nazi-lied inzet: “Die Fahne hoch,” het Horst Wessel Lied. Die zag ik niet aankomen. Bizar. Het is een lied dat de nazi’s zongen toen ze Nederland binnenmarcheerden. Wat kunnen ze prachtig zingen, zeiden de mensen toen nog. Het waren lang niet allemaal fanatieke nazi’s, er liepen ook veel jongens op een dwaalspoor, zoals in elke oorlog. Maar tegenwoordig weten we dat ze vertegenwoordigers waren van een ongekend moorddadig regime.

Voor de jongeren onder ons: Het Horst Wessel Lied is een lied over passie en trouw aan de nazi-idealen. Het is opzwepend om niet te zeggen: opwindend, met een prachtige tweede (mannen) stem. De melodie ligt gemakkelijk in het gehoor. De militaire staccato stijl is angstaanjagend. Het heeft alle elementen van een goed supporterslied. You Never Walk Alone! Wat een slim lied. Geniaal in zijn giftigheid.

Terug naar het café waar het scherm nog op zwart staat.

De zanger besluit het Horst Wessel Lied. Luid. Nou nog de Hitlergroet, denk ik. We kijken elkaar aan. Ik schud mijn hoofd.

Hij is de enige die zingt, ik weet niet of zijn maten weten waar dit over gaat. Maar ze laten hem zijn gang gaan, niemand zegt: “Doe even normaal,” ook de barkeeper niet. Ik denk dat hij zich gedekt weet door zijn kameraden. Ik ben er van overtuigd dat hij dit nooit zou doen als hij alleen in de kroeg zou zijn.

EN NATUURLIJK ZWARTE PIET

Dan volgt er nog een toegift: “Sinterklaas Sinterklaas wie kent hem niet, Sinterklaas Sinterklaas en natuurlijk ZWARTE PIET.” Bij “Zwarte Piet” vallen de anderen luidkeels in.

Ik vraag een stamgast naar het gedrag van de mannen. “Dat doen ze anders nooit,” zegt hij. Is het dan een privé-concert voor mij? Provoceren? Ik heb me regelmatig uitgesproken tegen de PVV en tegen Zwarte Piet. Ik plakte in verkiezingstijd ooit zwarte tape over de ogen van Wilders op de PVV-affiches. Hij was toen verdachte immers. Dat vonden mijn kat en ik een strakke actie. Ik heb daar open over verteld. Weten de mannen wie ik ben?

Na de pauze komt een Leeuwarder raadslid binnen. Een politiek dwaallicht. In het verleden hopte hij van partij naar partij. Hij wordt als vriend door de groep binnengehaald en gaat bij hun zitten. “Zeg me wie uw vrienden zijn,” denk ik.

Als Cambuur dankzij een penalty wint, zingt de groep: “Henk de Jong olé olé olé Henk de Jong olé olé olé.” Zoals de wind waait waait die Fahne.

Ik voel me niet veilig genoeg om het gesprek met de mannen aan te gaan. Er is te veel drank in de man. Jammer, ik had wel even met hun willen praten.

Hoe besmettelijk het Horst Wessel Lied is, merk ik de dagen er na. Regelmatig neurie ik de melodie. Daar baal ik van. Dan bedenk ik dat in veel voetbalstadions tegenwoordig “Bella Ciao” wordt gezongen. Een antifascistisch lied. Elke keer als dat foute lied bij mij oppiept, verdring ik het met “Bella Ciao.” Met als refrein: Henk de Jong Henk de Jong Henk de Jóng Jóng Jóng.

MIJN MENSEN

Veertien dagen later. Cambuur tegen Jong AZ. Het café is in kerstsfeer. Ik hoop een paar woorden te wisselen met een van de mannen. Misschien in de pauze, als we buiten een sigaret roken.

Het bizarre gebeuren zit me dwars, want, bij alle tegenstrijdigheid: het zijn mijn mensen. Mensen uit de arbeidersklasse, waar ik me – als arbeiderszoon – mee verbonden voel. Ik denk dat ik hun nijdigheid begrijp. We leven in een harde maatschappij. De twintig procent rijkste mensen in dit land leeft ruim acht jaar langer dan de twintig procent armste Nederlanders. En ze leven 24 jaar langer in goede gezondheid. Hard werken, lage lonen, stijgende prijzen en nou pakken ze ons onze pleziertjes ook nog af. Roken is niet meer te betalen, vuurwerk bijna verboden. Ik noem het minachting voor de arbeidersklasse.

Of heb ik te veel begrip? Een vriend vindt van wel. Veel te veel. Hij noemt de mannen tuig van de richel met een minderwaardigheidscomplex. Tijdbommen. Agressieve criminelen die Cambuur misbruiken om alle anderen als vijand te beschouwen. Dochst har fierste folle eare oan, Ate. Ik moet om hem lachen.

Waarschijnlijk heeft hij óók gelijk. Maar het zijn twee kanten van dezelfde medaille. De maatschappij is hard voor deze mannen en ze slaan terug. Bij gebrek aan een linkse politicus die voor hun belangen opkomt en hun taal spreekt, kiezen ze voor Wilders. Ze zijn verdwaald, net als die paraderende jonge Duitsers.

Daarom vind ik het mooi om toch het gesprek aan te gaan. Misschien helpt de kerstsfeer. Maar de mannen zijn er niet. Staan ze op de tribune? Dat zou ‘k dan wel weer stoer vinden, want binnen is het warm, maar buiten is het stervenskoud. En het regent. En dan verliest Cambuur ook nog. Jong AZ scoort als ik even naar de wc ben. Sorry mannen, mijn schuld.

Ate de Jong, Mantgum