Minder koeien, schapen, varkens en geiten

(tekst: CBS)

Melkveestapel iets gekrompen in 2024

Het aantal melkkoeien in Nederland is in 2024 vergeleken met een jaar eerder met 1,9 procent afgenomen tot 1,54 miljoen. Ook het aantal varkens en melkgeiten liep het laatste jaar iets terug. Het aantal schapen daalde met bijna 13 procent. Dit komt door het blauwtongvirus dat sinds september 2023 voorkomt, vooral bij schapen. Dit blijkt uit de meest recente cijfers van de landbouwtelling van het CBS.​

Op 1 april 2024 telde Nederland 3,77 miljoen runderen, 1,9 procent minder dan een jaar eerder. 41 procent van het aantal runderen waren melkkoeien. De gemeenten Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren telden de meeste melkkoeien, namelijk 65 duizend en 34 duizend. Het jongvee voor de melkveehouderij nam het laatste jaar af met 2,5 procent naar 967 duizend.

Vergeleken met 2017 waren er 7,8 procent minder runderen in 2024. In 2017 is het fosfaatreductieplan voor de Nederlandse melkveehouderij in werking getreden. Bedrijven moesten melkvee van de hand doen om de groei van de veestapel te stoppen. Het aantal runderen daalde daarna onder de 4 miljoen. Na een lichte stijging een paar jaar later lijkt deze daling in 2024 weer door te zetten.

Steeds minder melkveebedrijven

In 2024 waren er 13,9 duizend bedrijven met melkvee, 2,6 procent minder dan een jaar eerder. Ten opzichte van 2017 is dat met bijna een kwart (23 procent) afgenomen.

Het gemiddeld aantal melkkoeien per bedrijf steeg naar 111. In 2023 was dit gemiddeld 110 per bedrijf iets lager, in 2017 telde een gemiddeld melkveebedrijf 94 melkkoeien.
De grootste bedrijven waren met gemiddeld 157 melkkoeien per bedrijf gevestigd in Flevoland, gevolgd door de noordelijke provincies Groningen (136), Fryslân (129) en Drenthe (127).

Lichte afname aantal vleeskalveren

Het totaal aantal vleeskalveren daalde in 2024 vergeleken met een jaar eerder met 1,7 procent naar iets meer dan 1 miljoen. Ten opzichte van 2017 is het aantal wel toegenomen met ruim 5 procent.

Bijna de helft van de vleeskalveren is gehuisvest in Gelderland (466 duizend). In zeven jaar tijd nam het aantal vleeskalveren in deze provincie met ruim 8 procent toe. De meeste vleeskalveren zijn te vinden in de gemeenten Ede (125 duizend) en Barneveld (118 duizend).

Omvang varkensstapel weer iets geslonken

De varkensstapel daalde in 2024 vergeleken met een jaar eerder met 2,6 procent naar 10,6 miljoen dieren. Het aantal varkens is mede door de stoppersregeling en de subsidieregeling sanering varkenshouderij (SRV) sinds 2020 afgenomen.

Het aantal bedrijven met varkens daalde met 3,5 procent in vergelijking met 2023, naar bijna 3 duizend. In zeven jaar tijd nam het gemiddeld aantal varkens per bedrijf met 19 procent toe naar 3,4 duizend. Dit komt voornamelijk doordat relatief kleine bedrijven de afgelopen jaren gestopt zijn met het houden van varkens.

Bijna de helft van het aantal varkens is gehuisvest in Noord-Brabant. In deze provincie nam het aantal bedrijven met varkens in zeven jaar tijd met 37 procent af, het aantal varkens daalde met bijna 18 procent minder hard. Land van Cuijk (646 duizend) en Venray (518 duizend) zijn in 2024 de gemeenten met de meeste varkens.

Geitenstapel en schapenstapel gedaald

Het aantal melkgeiten is in 2024 vergeleken met het jaar daarvoor met 3 procent gedaald naar bijna 475 duizend. Vergeleken met zeven jaar eerder is de geitenstapel met 26 procent gegroeid. Meer dan de helft van de melkgeiten was dit jaar in de provincies Noord-Brabant (137 duizend) en Gelderland (118 duizend) te vinden.

In Noord-Brabant nam het aantal melkgeiten in 2024 met ruim 4 procent af ten opzichte van een jaar eerder. In Gelderland nam de melkgeitenstapel met ruim 1 procent toe. Vergeleken met 2017 is er in deze provincies een toename van 17 procent (Noord-Brabant) en 32 procent (Gelderland) van het aantal melkgeiten.

Het aantal schapen is in vergelijking met vorig jaar met bijna 13 procent gedaald tot 732 duizend schapen. Dit komt door het blauwtongvirus dat sinds september 2023 voorkomt, vooral bij schapen. De afname van het aantal schapen was het grootst in Utrecht (ruim 27 procent), Noord-Holland (21 procent) en Flevoland (20 procent).