Cultureel Friesland met vakantie: geen activiteiten rond Vasalis
(tekst: kunsthistoricus Huub Mous op zijn weblog)
Fanfare-corps19 februari 2009
De lucht scheen blinkend door de blaren,
bleek en volmaakt als glas geslepen.
Met vaste manlijke gebaren
werden de horens aangegrepen,
en luidkeels, zonder enig schromen
spoot de muziek tussen de bomen;
heldhaftig, trots. Een onverbloemde
voor elk verstaanbare muziek,
die aan het ademloos publiek
ieder gevoel met name noemde.
En even plots werd dit geklater
gedempt, twee koopren kelen weenden�
– over het donkergroene water
gleden twee smalle witte eenden
geluidloos als een droombeeld voort –
De horens, smekend en gesmoord
Schenen hen dringend iets te vragen,
hen volgend met haast menslijk klagen.
Een warm en onverwacht verdriet,
eerbied voor de gewoonste dingen,
neiging om hardop mee te zingen.
en dan te huilen om dit lied
ontstond in mijn verwend gemoed.
Ik voelde me bedroefd en goed.
M. Vasalis, uit �Parken en woestijnen. s-Gravenhage , 1940
***
Persoonlijk vind ik dit niet het mooiste gedicht van Vasalis, maar ik heb er wel een bijzondere herinnering aan. In november 1965 heb ik het uit mijn hoofd moeten leren in het kader van een declamatie-wedstrijd. Die wedstrijd werd gehouden in het Spinoza-lyceum in Amsterdam en uiteindelijk gewonnen door Martine Bijl. Dit was het verplichte gedicht voor de tweede ronde. In de eerste ronde mochten alle deelnemers een eigen gedicht kiezen uit een daarvoor speciaal samengestelde verzamelbundel.
Ik heb Fanfare-corps uiteindelijk niet hoeven voordragen, want ik viel al na de eerste ronde af. Op zich was ik daar niet rouwig om, want ik vond het een moeilijk gedicht. Vooral de tweede strofe is ingewikkeld met die verspringende zinnen. Wel heel typerend voor Vasalis: het stilstaande beeld in het verglijden van de tijd. Eind dit jaar verschijnt een biografie van Vasalis, geschreven door Maaike Meijer, zo las ik vorige week in de NRC. Dit jaar is het precies een eeuw geleden dat Vasalis geboren werd. Vorige week vrijdag was haar geboortedag.
Overal in het land worden speciale activiteiten georganiseerd: tentoonstellingen, po�zie-avonden, lezingen etc. Alleen in Friesland niet, wonderlijk genoeg. Vasalis – pseudoniem voor Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans – werd in Den Haag geboren maar bracht een deel van haar jeugd door in Harlingen, waar haar grootvader woonde. Haar oeuvre bleef klein, omdat ze gekweld werd door overmatige zelfkritiek, maar ook omdat ze in beslag genomen werd door haar werk als kinderpsychiater en de zorg voor haar zieke moeder. Ze woonde lange tijd in het Groningse Haren, waar ze tien jaar geleden overleed. Ze was ondermeer bevriend met Gerard Reve en had nauw contact met hem tijdens en na zijn opname in het psychiatrisch ziekenhuis in Assen in augustus 1966. Overigens zijn lang niet alle po�zie-activiteiten rond het eeuwfeest van Vasalis even geslaagd te noemen. Zo vond ik op YouTube een muzikale versie van het gedicht Fanfare-corps, dat niet alleen volledig onverstaanbaar is, maar ook de essentie van het gedicht – het verstilde nu-moment in het voorbijgaan – volledig verkracht. Po�zie is po�zie en dat moet vooral zo blijven.
Meer berichten
- Pittig billboard bij Schiphol: Een lul verdient meer (over loonkloof)
- Jongere generaties meestal rijker dan hun voorgangers
- FNP: afval in stad en dorpen loopt uit de hand
- Met het uitgekauwde begrip mienskip kun je vele kanten op (onderzoek)
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur (update: erg veel flauwe grappen)
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
