Fier: Moeder als pleger van seksueel geweld bij jongens

Foto: Simon van der Woude

(tekst: Fier)

Moeder als pleger van seksueel geweld bij jongens

Uit het vandaag verschenen onderzoek ‘Jongensslachtoffers op Chat met Fier’ van Fier blijkt dat 381 jongens en mannen over een periode van drie jaar contact hebben gezocht met Chat met Fier. Opvallend is dat 48 jongens een moederfiguur aanwijzen als pleger als het gaat om seksueel misbruik. Het gaat hierbij om de biologische, stief- of pleegmoeder.

‘Dit is zorgelijk’, aldus Johannes Dijksta, projectmanager Chat met Fier. ‘In verhouding tot meisjes en vrouwen die slachtoffer worden van misbruik, is er nog maar beperkt aandacht voor jongens, laat staan voor de moeder als pleger.’ Een beeld dat ondersteund wordt door Iva Bicanic, directeur-bestuurder van het Centrum Seksueel Geweld. ‘Dit onderzoek heeft daarom grote waarde, omdat seksueel misbruik van jongens nog steeds taboe is en omgeven is met misverstanden. In het bijzonder geldt dit voor jongens die door een moederfiguur worden misbruikt.’

Taboes, schaamte en angst voor stigma’s

Uit het onderzoek blijkt dat van alle jongens die op de chat komen, ongeveer de helft voor het eerst praten over wat zij meegemaakt hebben. Daarbij gaat het in een kwart van de gevallen om jongens waarbij het seksueel geweld langer dan vijf jaar geleden zich heeft voorgedaan. Dit toont aan dat deze groep hoge drempels ervaart om hulp te zoeken, zoals taboes en stigma’s over hun slachtofferschap, die bovenop de gevoelens van angst, schuld en schaamte komen.

‘De focus binnen zowel de media als de samenleving blijft te veel op meisjes en vrouwen gericht als slachtoffer. Dat is niet alleen pijnlijk voor mannelijke slachtoffers, maar heeft ook verdergaande implicaties’, aldus Iva Bicanic. ‘Door niet onder ogen te willen zien dat jongens ook misbruikt worden, bieden we als maatschappij geen ruimte voor jongens en mannen om deze ervaringen te delen met anderen en te verwerken. Als we het onderwerp seksueel misbruik echt willen aanpakken, moeten we afrekenen met taboes. Als behandelaar van kinderen kom ik het in de praktijk amper tegen, terwijl volwassen slachtoffers laten weten wat er met hen is gebeurd als jongetje. Dat geeft wel aan wat een maatschappelijk probleem dit is. Dit onderzoek is daarbij van grote dienst omdat het licht schijnt op de omvang en impact van seksueel misbruik bij jongens.’

Online anonieme hulpverlening werkt drempelverlagend

‘Het onderzoek laat zien dat anonieme online hulpverlening deze slachtoffers een veilige plek biedt om hun verhaal te doen’, aldus Johannes Dijkstra. ‘Het is daarom belangrijk om binnen de aanpak van seksueel geweld en seksuele uitbuiting in te zetten op deze vorm van hulpverlening, zodat jongensslachtoffers de hulp en bescherming krijgen waar zij recht op hebben.’ Meer onderzoek is ook nodig om te bepalen hoe jongens die seksueel geweld meemaken, nog beter te bereiken en te bedienen, zodat zij de hulp en bescherming krijgen die zij nodig hebben. Op de korte én lange termijn.

Actieplan seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld

Jongensslachtoffers blijken lastig te bereiken. Door de taboes die zij ervaren en het verborgen karakter waarin het geweld zich afspeelt, blijven jongens uit beeld bij hulpverlening en politie en ontvangen daardoor niet de juiste hulp. Om jongensslachtoffers van seksueel geweld in het vizier te krijgen, is het daarom belangrijk dat er specifieke aandacht is voor deze doelgroep binnen de aanpak van seksueel geweld. In januari 2023 is het meerjarige actieprogramma grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld gestart met het doel seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld tegen te gaan. Binnen de maatregelen die vanuit het actieprogramma worden uitgevoerd is het noodzakelijk dat jongensslachtoffers van seksueel geweld niet worden vergeten.

Dit onderzoek is tot stand gekomen vanuit het Consortiumproject ‘Seksuele uitbuiting onder jongens en jonge mannen’: een samenwerking tussen zorg- en expertiseorganisaties Koraal, Lumens, Fier, Pretty Woman en Sterk Huis in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Zie hieronder voor het onderzoeksrapport van het Consortiumproject en de bijbehorende factsheets.

Onderzoek en factsheets: (potentiële) jongensslachtoffers van seksuele uitbuiting – Fier
—————————————————————————————————————-

FIER | Bescherming, Behandeling, Toekomst

Fier is dé landelijk expert op het gebied van (seksueel) geweld, uitbuiting en eerkwesties. We zijn een ggz- en jeugdhulpinstelling. We bieden bescherming en behandeling aan volwassenen, jongeren, kinderen en gezinnen. Zo kunnen jongens en mannen dus ook bij ons terecht voor behandeling van traumaklachten of een veilige plek. De focus ligt bij Fier op veerkracht en toekomst en daarom zetten we in op onderwijs en participatie. We doen onderzoek naar het maatschappelijke vraagstuk van geweld, dragen onze kennis uit en verbeteren continu onze hulpverlening. Fier heeft daarvoor alle expertise onder één dak.