Een warmere Waddenzee: lastige keuzes voor vissen
(tekst: Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ)
Voor koudbloedige soorten bepaalt temperatuur hun activiteit en stofwisseling: als het warm genoeg is, worden ze actief en als het te koud wordt, houden ze zich gedeisd. Maar behalve op temperatuur reageren vissen op meer omgevingsfactoren: bijvoorbeeld de aanwezigheid van beschutting om te schuilen voor predatoren. Om erachter te komen wat voor de vijfdradige meun het belangrijkst is voerde promovendus Bass Dye een bijzonder experiment uit.
Vissoorten hebben vaak een bepaalde temperatuur waarbij ze het beste gedijen. Klimaatverandering en warmer zeewater hebben daarom direct effect op vissen. Onderzoeker Dye onderzocht nu exact wanneer de vijfdradige meun, een algemene vissoort in de Waddenzee, leefgebieden met schuilplaatsen verlaat als de temperatuur van het zeewater verandert.
Cirkelvormig experiment
Dye liet vissen los in een cirkelvormige waterbak waarbij ze konden kiezen tussen verschillende temperaturen variërend tussen 10 en 22 graden. Bij elke temperatuur konden ze zich ook verschuilen in een pvc-buis. Zonder interventies kozen de vissen het deel waar het 13 graden was. Nadat de pvc-buis uit dit deel weggehaald werd, schoven de vissen op naar een naburig deel met een andere temperatuur waar ze zich wel in een buis konden verschuilen. Ook daar werd vervolgens de buis verwijderd. De meunen schoven weer een stukje op naar nog warmer water, en verscholen zich in de pvc-buis van het volgende vak.
Keuzes met consequenties
De vissen namen genoegen met temperaturen ver buiten hun voorkeur van 13 graden als ze maar een schuilplek hadden. Maar daar zat wel een grens aan: bij temperaturen van 19 graden en hoger kozen ze uiteindelijk niet meer voor de beschutting van een pvc-buis, maar zochten ze koeler water op.
Dit experiment laat zien dat de vijfdradige meun bij enkele graden opwarming in de Waddenzee graag zal migreren naar koelere wateren, behalve als de verspreiding van schuilplaatsen ze dwingt in de Waddenzee te blijven. Maar daarin schuilt echter ook een gevaar: het is te verwachten dat ze bij hogere watertemperaturen veel minder goed kunnen groeien, voortplanten en overleven. Vissen die het warmere water voor lief nemen en niet vertrekken uit de Waddenzee groeien minder goed, zijn dan wellicht minder gezond of ze krijgen minder nakomelingen.
Eerste stap in groter gedragsonderzoek
Onderzoeker Dye laat in deze studie nu zien wat vissen doen als de Waddenzee warmer wordt. Maar om goed te begrijpen hoe klimaatverandering doorwerkt op het functioneren van vissen, moet deze studie gecombineerd worden met andere studies naar de levensloop, de gezondheid en de voortplanting van Waddenzeevissen.
Over NIOZ Zeeonderzoek
Het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (kortweg NIOZ Zeeonderzoek), is het nationale oceanografische instituut en het expertisecentrum van Nederland voor oceaan, zee en kust. We bevorderen fundamenteel begrip van mariene systemen, de manier waarop ze veranderen, de rol die ze spelen in klimaat en biodiversiteit én hoe ze duurzame oplossingen kunnen bieden aan de maatschappij van de toekomst.
Meer berichten
- Met het uitgekauwde begrip mienskip kun je vele kanten op (onderzoek)
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
