Advies commissie aan CdK: bezwaar Liwwadders gegrond verklaren (verslagen regietafel migratie)

Foto: Simon van der Woude

WOO-verzoek Liwwadders: huiswerk voor Commissaris Brok

De Commissaris van de Koning (CdK) is voorzitter van de provinciale Regietafel Migratiebeleid. De provinciale regietafels migratiebeleid zijn indertijd van rijkswege ingesteld om te voorzien in afstemming en coördinatie van het asielbeleid tussen burgemeesters en met name het COA. De CdK treedt op als voorzitter van de tafel op basis van een ambtsinstructie van de minister. Hij functioneert als zogenaamd ‘rijksorgaan’ en hoeft daarom geen verantwoording over deze taken af te leggen aan provinciale staten. Volgens berichten van het IPO (Interprovinciaal Overleg) zullen de provinciale regietafels een versterkte functie krijgen. In het tijdschrift Binnenlands Bestuur verscheen een artikel van hoogleraar Geerten Boogaard die vraagtekens plaatste bij de positie van de CdK als rijksorgaan op dit beleidssterrein, ook vanwege het ontbreken van een wettelijke basis.

Stadsblad ‘Liwwadders’ diende een verzoek in op basis van de Wet Open Overheid (WOO) bij de Commissaris. Liwwadders verzocht om de verslagen van de Friese Regietafel Migratie over de afgelopen drie jaar. De CdK weigerde deze verslagen te verstrekken met een enigszins gecompliceerde argumentatie. Hij bracht met name zijn positie als ‘rijksorgaan’ in het geding. Deze bijzondere positie zou meebrengen dat hij de via de WOO gevraagde verslagen niet kon verstrekken.

Liwwadders diende vervolgens een bezwaarschrift in tegen de weigering. Dit op basis van bijvoorbeeld het signaal van hoogleraar Boogaard. En ook omdat in andere provincies wel vergelijkbare stukken waren vrijgegeven.

De provinciale commissie voor bezwaar deed een week geleden uitspraak na een hoorzitting over de kwestie op dinsdag 18 juli j.l. Tijdens de zitting kwamen enkele opmerkelijke gegevens aan de orde.

Ministerie van Justitie heeft geen bezwaar tegen openbaarmaking

Bij de zitting bleek dat de CdK aan het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft gevraagd of de door Liwwadders gevraagde verslagen openbaar gemaakt zouden kunnen worden. Het ministerie liet in een ‘zienswijze’ weten tegen gedeeltelijke openbaarmaking (namen zouden onleesbaar gemaakt moeten worden) geen bewaar te hebben. Desondanks besloot de CdK de documenten niet vrij te geven.

De commissie van bezwaar schrijft in dit verband: ‘Daarmee lijkt het ministerie deze documenten niet als vertrouwelijk te zien’. De commissie voegt er aan toe: ‘Bovendien zou het vertrouwelijk zijn van de informatie niet an sich een uitzonderingsgrond uit de WOO opleveren. Ook bij vertrouwelijke informatie waarvoor geen wettelijke geheimhouding geldt moet een afweging worden gemaakt of er op grond van de WOO reden is tot (gedeeltelijke) openbaarmaking van de informatie over te gaan’.

CdK weigert commissie bij herhaling inzage in gevraagde documenten

Kritisch gestemde opmerkingen maakt de commissie ook over de weigering van de CdK om de verslagen van de regietafel aan de commissie zelf te verstrekken. De commissie wilde de documenten graag inzien om tot een goede beoordeling te kunnen komen. De CdK wees verzoeken van de commissie enkele malen af. Zelfs na de hoorzitting heeft de commissie telefonisch nog een poging gedaan. Er kwam na een week bericht namens de CdK dat niet aan dit verzoek zou worden tegemoet gekomen.

In de uitspraak van de commissie speelt een rol dat in andere provincies ruimhartiger met informatie in en uit de Regietafels Migratie is omgegaan. Bijvoorbeeld in de provincie Groningen is bij een WOO-verzoek een verslag van de Regietafel openbaar gemaakt.

De commissie noemt de werkwijze in de provincies Utrecht en Gelderland waar bijvoorbeeld ‘position-papers’ van de Regietafel aan provinciale staten zijn bekend gemaakt.

De commissie trekt de conclusie dat – al is er ‘geen rechtsplicht’ om provinciale staten te informeren over de uitvoering van de ‘rijkstaken’ van de CdK – ‘dit niet automatisch tot gevolg heeft dat toewijzing van een WOO-verzoek niet mogelijk is’.

Daarmee zakt de belangrijkste verdedigingslinie van de CdK in deze zaak in elkaar. De commissie zegt: ‘Het feit dat u als commissaris geen inlichtingenplicht hebt richting provinciale staten houdt niet tevens in dat u geen inlichtingen zou mogen verstrekken aan de provinciale staten. Er is naar het oordeel van de commissie geen wettelijk verbod om over bijvoorbeeld de PRT (= Provinciale Regie Tafel, red.) informatie aan de provinciale staten te verstrekken als zij daarom zouden vragen’.

Het uitgebreide advies van de commissie van bezwaar toont aan dat de argumentatie van de CdK op een wankele basis rust.

Advies commissie aan CdK: bezwaar Liwwadders gegrond verklaren

Het uiteindelijke oordeel van de commissie van bezwaar is helder. Zij adviseert de CdK het bezwaar van Liwwadders gegrond te verklaren. De CdK zou zijn primaire besluit moeten herroepen en in de beslissing op bezwaar alsnog overgaan tot een inhoudelijke beoordeling van het WOO-verzoek.