Friesland: arm maar gelukkig
(tekst: CBS)
Groot-Rijnmond relatief rijk, Fryslân hogere brede welvaart
Het inkomensniveau in een regio zegt lang niet alles over de brede welvaart van die regio. Brede welvaart gaat over de kwaliteit van veel meer aspecten van het leven van mensen dan alleen het inkomen. Dit wordt duidelijk wanneer bijvoorbeeld de brede welvaart in Fryslân wordt vergeleken met die van Groot-Rijnmond. In Fryslân wordt de relatief lage economische positie gecompenseerd door een hoge score op andere aspecten van het leven. De regio Groot-Rijnmond laat juist een omgekeerd beeld zien: dit gebied is relatief rijk, maar scoort bij veel thema’s van brede welvaart relatief laag ten opzichte van andere regio’s. Dit blijkt uit de CBS-publicatie Regionale brede welvaart 2022.
Doorgaans wordt het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking gebruikt als een maatstaf hoe ‘welvarend’ een regio is. Deze is relatief hoog in de grootstedelijke regio’s: Groot-Amsterdam, Delft en Westland, Groot-Rijnmond, Utrecht en Zuidoost-Noord-Brabant. Het bbp per hoofd van de bevolking is relatief laag in grote delen van het noorden van Nederland, zoals in Fryslân, en ook in de Achterhoek, Zuidwest-Overijssel, en Overig Zeeland.
Brede welvaart is de kwaliteit van leven hier en nu, en de mate waarin deze ten koste gaat van de brede welvaart van latere generaties, of van die van mensen elders in de wereld. Brede welvaart bestaat uit veel meer indicatoren dan het bbp per hoofd van de bevolking of andere economische variabelen. Het CBS heeft de brede welvaart onderzocht voor de veertig zogeheten COROP-gebieden. Voor elke indicator is bepaald waar een COROP-gebied staat op de ranglijst ten opzichte van andere gebieden. De indicatoren zijn verdeeld over meerdere thema’s (zoals welzijn, milieu en materiële welvaart).
Groot-Rijnmond relatief hoog bbp, maar laag vermogen en arbeidsparticipatie
Groot-Rijnmond heeft een bbp van ruim 53 duizend euro per hoofd van de bevolking, en staat daarmee op de vijfde plaats van alle COROP-gebieden. De Friese regio’s hebben een beduidend lager bbp, en staan relatief laag ten opzichte van andere gebieden. Maar op andere indicatoren van brede welvaart op het gebied van materiële welvaart en arbeid scoren de Friese regio’s juist beter. Zo is de netto-arbeidsparticipatie in de Friese regio’s hoger, en de werkloosheid lager dan in Groot-Rijnmond. Ook is de tevredenheid met de reistijd van en naar werk groter.
Op het gebied van besteedbaar inkomen per huishouden zit Rijnmond, samen met de Friese regio’s, aan de onderkant van de ranglijst. Ook het vermogen van huishoudens is in Rijnmond relatief laag, vergeleken met andere gebieden. Wel is de gemiddelde schuld per huishouden relatief laag, net als in Fryslân.
Op welzijnsaspecten relatief hoge welvaart in Fryslân
Op het gebied van welzijn, gezondheid en wonen scoren de Friese regio’s relatief goed. De tevredenheid met het leven en de vrije tijd is relatief hoog in Fryslân, en laag in Groot-Rijnmond. Op het gebied van ervaren gezondheid en levensverwachting zit Groot-Rijnmond bij de onderste 10 COROP-gebieden, de Friese gebieden staan hoger op de relatieve ranglijst. Ook op een aantal aspecten rond wonen is het contrast tussen Rijnmond en de Friese gebieden groot: Fryslân staat hier relatief hoog, terwijl de inwoners van Groot-Rijnmond met hun woongenot onderaan de lijst bungelen.
Rijnmond scoort ook relatief slecht op natuur en milieu
Ook op het gebied van milieu en natuurlijk kapitaal komt Groot-Rijnmond er relatief slecht vanaf. Dit gebied kent een relatief hoge uitstoot van fijnstof en broeikasgassen, zeker vergeleken met de Friese gebieden. Ook qua bebouwing en groen-blauwe ruimte (bossen en parken, en open water) scoort Rijnmond relatief slecht, en Fryslân naar verhouding goed.
Meer berichten
- Met het uitgekauwde begrip mienskip kun je vele kanten op (onderzoek)
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
