304.412 opnamen uit de Nedergerechten
Stadhuis Leeuwarden op een prent van Abraham Jacobsz. Hulk (1785)
(tekst: Tresoar)
Meer dan 300.000 opnamen uit de Nedergerechten online
[Fryske tekst hjirûnder] Op de website van Tresoar zijn vandaag 304.412 opnamen uit de Nedergerechten van Friese gemeenten geplaatst. De Nedergerechten waren lokale rechtbanken in de grietenijen (gemeenten) en steden van Friesland in de periode van de late Middeleeuwen tot 1811. Zij hielden zich bezig met criminele, civiele en vrijwillige rechtspraak.
In 2009 is de stichting Vrienden van de Archieven in Friesland (FAF) begonnen met het digitaliseren van de bij Tresoar aanwezige archieven van de Nedergerechten. Alle archiefstukken zijn weliswaar op microfiche op de studiezaal Tresoar te raadplegen maar een aantal van deze fiches is van slechte kwaliteit. In eerste instantie was de inspanning er op gericht om alleen te digitaliseren ter vervanging van deze fiches. In de loop der tijd is dit project echter in de breedte gegroeid waardoor het nu de ambitie is om het complete Nedergerechtsarchief te digitaliseren. Vandaag is het eerste deel daarvan online beschikbaar gesteld.
Zowel voor algemeen historisch als voor genealogisch onderzoek zijn de Nedergerechten van groot belang. Naast informatie over (kleine) rechtzaken bevinden zich ook weesrekeningboeken, aanstellingen van voogden, boedelbeschrijvingen, verkopingen en hypotheken in de Nedergerechten. Voor wat betreft criminele zaken mocht het nedergerecht alleen lichte overtredingen behandelen, maar in de zogenaamde Informatieboeken wordt verslag gedaan van vooronderzoek van criminele zaken die werden opgestuurd naar het Hof van Friesland.
Het deel van de Nedergerechten wat nu op internet beschikbaar is gesteld, omvat nog maar zo’n 10% van de honderden meters Nedergerechtsarchief in de depots van Tresoar. Van sommige gemeenten zijn nog maar een beperkt aantal stukken gefotografeerd, terwijl van een kleine gemeente als Schiermonnikoog het gehele Nedergerecht nu digitaal beschikbaar is.
========================
Fryske tekst
Mear dan 300.000 opnamen út de Nedergerjochten online
Op de webside fan Tresoar binne hjoed 304.412 opnamen út de Nedergerjochten fan Fryske gemeenten pleatst. De Nedergerjochten wiene lokale rjochtbanken yn de gritenijen (gemeenten) en stêden fan Fryslân yn de perioade fan de lette Midsiuwen oant 1811. Sy holden har dwaande mei kriminele, sivile en frijwillige rjochtspraak.
Yn 2009 is de stifting Freonen fan de Argiven yn Fryslân (FAF) begûn mei it digitalisearjen fan de by Tresoar oanwêzige argiven fan de Nedergerjochten. Alle argyfstikken binne wol op mikrofysje op de stúdzjeseal fan Tresoar te rieplachtsjen mar in oantal fan dizze fysjes binne fan minne kwaliteit. Yn earste ynstânsje wie de ynspanning der op rjochte om allinne te digitalisearjen as ferfanging fan dizze fysjes. Yn de rin fan de tiid is dit projekt lykwols yn de breedte groeid wêrtroch it no de ambitie is om it folsleine Nedergerjochtsargyf te digitalisearjen. Hjoed is it earste diel dêrfan online beskikber steld.
Sawol foar algemien histoarysk as foar genealogysk ûndersyk binne de Nedergerjochten fan grut belang. Njonken ynformaasje oer (lytse) rjochtsaken sitte der ek weesrekkenboeken, oanstellingen fan fâlden, boedelbeskriuwingen, ferkeapingen en hypoteken yn de Nedergerjochten. Foar wat kriminele saken oanbelanget mocht it nedergerjocht allinne lichte saken behannelje, mar yn de saneamde ‘ynformaasjeboeken’ wurdt ferslach dien fan foarûndersyk fan kriminele saken dy’t opstjoerd waarden nei it Hôf fan Fryslân.
It stik fan de Nedergerjochten wat no op ynternet beskikber steld is, omfettet noch mar sa’n 10% fan de hûnderten meters Nedergerjochtsargyf yn de depots fan Tresoar. Fan guon gemeenten binne noch mar in beheind oantal stikken op ‘e foto set, wylst fan in lytse gemeente as Skiermuontseach it hiele Nedergerjocht no digitaal beskikber is.
Meer berichten
- Is elke journalist een activist? Met Giselle van Cann, Eric Smit, Natasja Gibbs, Fréderike Geerdink
- Fietsveiligheid in de stad: wat leren we van een jaar onderzoek?
- Nieuw jongerenkanaal DRUK brengt betrouwbaar nieuws naar tijdlijn van jongeren
- 13 procent minder asielaanvragen in derde kwartaal dan een jaar eerder
- Er zijn een paar dingen waar ik depressief van word, denk ik als ik de winkeldeur op slot draai; buitensporig jong geluk en dit kloterige herfstweer
- UPDATE De zeehonden kunnen zwemmen. De bestuurders verzuipen
- Kim van Keken: ‘Het zijn dit soort moedige pioniers die de journalistiek bruisend houden’
- ‘Wie polarisatie wil begrijpen, moet voorbij de standpunten kijken’
- Moeten universiteiten zich uitspreken over het klimaat? En over Gaza?
- Meest kritieke materialen komen vooral uit China
- Friese en Groninger media geven en ontvangen, is dat niet mooi?
- Veel bezorgproblemen pakketten – bewoners zoeken oplossingen voor feestmaanden
- Inventaris van Royal De Vries uit Sneek onder de hamer
- Starters in corporatiewoningen zijn steeds vaker statushouders
- Klein coronanieuws en andere zaken – NOK Clinics vult na 15 jaar winkelwand Ruiterskwartier – Geen Maison de Bonneterie – Architect Sijtsma schrikt van vernieuwde Harmonie – In Londen leest men Klaas Kasma – Fietsburgemeester kan meteen aan de slag – Willem Beintema daagt LC voor de rechter – Olievrouw gemeente Martine Wierdsma met pensioen
- Francesco Veenstra: Het interview met Eric van der Burg (in NRC) getuigt van wensdenken, loze beloftes, gebrek aan politieke zelfreflectie
- Appen op de fiets kost straks 180 euro
- Aantal miljonairs stijgt opnieuw, 81 duizend meer dan in 2024
- Nederland ontsnapt voorlopig aan Europese faillissementsgolf
- Mensen met lager inkomen doen minder vaak aan een sport, verschil met hogere inkomens groeit
- Politiek café: kunnen raadsleden en gewone Leeuwarders zaken wezenlijk beïnvloeden?
- Sander Schimmelpenninck: Jort Kelder zou eens los moeten komen van het pluimstrijken en hermelijnvlooien
- ‘Leegstand in verpleeghuizen vraagt om een andere kijk op zorgvastgoed’
- ‘Vrouwen en meiden zijn onveiliger achter hun eigen voordeur dan op straat’
- Theoloog Janneke Stegeman in TOON – Stadsschouwburg
- Nederland voert defensie-uitgaven veel minder snel op dan Europese koplopers
- Flitsboetes in Leeuwarden: 33.892 overtredingen in 8 maanden (toegenomen met 29.525)
- Anna Olteanu zoekt een stageplek – Interieurstudio, stoffering en restauratie
- Blijft gemeente pappen en nathouden rond vliegbasis Leeuwarden? Geert Verf in de aanval over beteugeling rechten burger
- Monnikenwerk. Monnik voor een avond in de Grote Kerk
- Anouk Nammensma: hoe doe je meer ervaring op als je niet de kans krijgt om die ervaring verder uit te breiden?
- Pas als ik ze achterna roep: bedankt voor jullie bezoek, reageren ze.
- Nieuw vast energiecontract 43% duurder; gezin met zonnepanelen betaalt 90 euro per maand extra
- Ruim 2 miljoen flitsboetes in 8 maanden – 39 procent meer boetes voor door rood rijden
- Werkzaamheden Nieuwestad en Ruiterskwartier van start
- Onderzoek hogescholen over politie: Online aanpakken of doormodderen – Politieagent wacht op leiderschap
- Prijsstijging bestaande koopwoningen in Friesland het grootst
- Prijsstijging koopwoningen vlakt in september verder af
- Bijna kwart meer gebruik Wmo dan in 2017, vooral door 75- tot 85-jarigen
- Buster Keaton in boekenpassage De Rode Loper
