Voorgaande jaren viel er rond deze tijd van het jaar altijd een krantje op de deurmat met projecten die je kon bekijken in het kader van ‘Europa om de hoek’. Projecten die worden uitgevoerd met Europese subsidies kon je dan als doorsnee burger bekijken. Dit jaar maar even op de website van Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN, http://www.snn.eu ) gekeken waar iets in Friesland te bekijken is. Teleurstellend weinig, drie projecten. Komend weekend kunnen we een kijkje nemen bij Hotel Hardegarijp, park Vijversburg in Tytsjerk en het Keramiekmuseum te Leeuwarden.
Geen idee wat er in dat hotel in Hardegarijp te beleven valt, op moederdag kun je na het kopen van een toegangsbewijs een rondleiding in het Keramiekmuseum krijgen. Nu maar hopen dat uw (schoon)moeder niet als een olifant door de porseleinkast walst. Park Vijversburg, tegenwoordig grenzend aan recreatiegebied de Groene Ster ten oosten van Leeuwarden, wordt op dit moment uitgebreid. Na de uitbreiding alleen betaald toegankelijk. Ik heb er bij een eerdere kijkdag een bezoekje gebracht, een prachtig initiatief en de subsidiecenten zeker waard. Dat kan ik niet van alle afgelopen jaren bezochte projecten zeggen.
Kenniscentrum sociale innovatie heeft niks opgeleverd. Gameship (studio voor serious gaming) ging onderuit, mogelijkerwijs gaat een doorstart nog iets opleveren. Limis (knoopgatchirurgie) is nuttig en leverde bij een Leeuwarder gamebedrijf arbeidsplaatsen op. Demonstratieruimte voor watertechnologie bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie ook zeer zinvol ook al laat de economische opbrengst zich lastig vaststellen. Bedrijven kunnen daar tegen betaling hun technologie testen op een grotere schaal dan in het laboratorium. Als de site zich nu zelf kan bedruipen dan is dat een heel mooi resultaat.
Een project waar nog geen finaal oordeel over te vellen valt is grasraffinage in Oenkerk, een dorp vlakbij Leeuwarden. Jaren geleden op een koude zaterdagmiddag bekeken. In een vervallen schuur een roestig apparaat met een hoop gras als invoer en een donkere vloeistof als uitvoer. Op mechanische wijze wordt de cellulose van het gras gescheiden van de vloeistof met voor mensen, kippen en varkens nuttige stoffen als eiwitten.
Recentelijk in het tijdschrift de Ingenieur gelezen dat Grassa in Friesland een van de twee grasraffinageprojecten in Nederland is. Dat andere project is in Brabant en werkt met tanks met micro-organismen. In Brabant moet het gras naar de installatie, in Friesland gaat de installatie naar het gras.
Het goede nieuws is dat je de nuttige stoffen in grassap inderdaad voor humane voeding kunt aanwenden. Nu nog een werkend verdienmodel. Grassa zoekt investeerders voor de volgende fase alsmede boeren die gras willen leveren. Is er een verdienmodel te vinden dan wordt het project vanuit de optiek van een biobased economy een succes ook al levert het weinig (nieuwe) arbeidsplaatsen op. Wie alle subsidiebedragen bij elkaar optelt en de som afzet tegen de resultaten kan niet anders dan enigszins teleurgesteld zijn. Vooralsnog zijn er maar een paar projecten uitgevoerd waar we blijvend iets aan hebben.
Gelet op het feit dat er dit jaar in Friesland weinig projecten te bekijken zijn die met Europees subsidiegeld tot stand zijn gekomen, zijn er de afgelopen jaren nauwelijks of geen nieuwe initiatieven ontplooid. Het ambitieniveau ligt niet hoog, waarbij opgemerkt mag worden dat we projecten met een laag rendement niet zullen missen.
De kwartiermakers van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018, belast met het op poten zetten van een organisatie om het bidbook uit te voeren, hebben bedacht dat later dit jaar nog wel een agenda met vijf E-punten opgesteld kan worden zodat de stad en de provincie structureel profijt hebben van het evenement. Ecology, Experience, Entrepreneurship en nog twee E’s die ik kwijt ben, het klinkt allemaal prachtig. Wie een rondje langs tal van projecten in de provincie heeft gemaakt kan het weten: Leeuwarden gaat niet structureel profijt hebben van CH 2018. De kwartiermakers komen niet uit Europa om de hoek maar van een andere planeet.
Ik heb er om eerlijk te wezen een zwaar hoofd in. Ergens jaren 70 of zo was er een alternatief energie project bij Deersum in de buurt. Gelukt? Nee, helaas niet zo erg eigenlijk. Jammer hoor!
En gras? Moet je gewoon aan koeien voeren. DAT is heel goed. Niet via ingewikkelde processen aan mensen. Vast weer van die linkse hobby’s om voor semi-god te gaan spelen. Kappen met die onzin. Biogas is best een goed idee maar zie het als ‘erbij’.
Er is namelijk ‘al lang’ een stof/methode die alles veel beter kan.
Energie leveren, waterstof genereren,en nog achterlijk véééél meer.
Die 21ste eeuw IS er wel, alleen wordt ie ons onthouden.
En trouwens: de chinezen weten ervan. Houdt je hart maar vast, want voor je het weet maken ze al ‘ onze’ goedbedoelde projecten volkomen obsolete. Zo iets als dat de motor het paard heeft vervangen. Wij zitten nog in het stadium: paard verbeteren.
Ofwel: grote windmolenparken en biogas etc terwijl Deersum 44 jaar al heeft bewezen: lukt niet.
Ik loop nu even op de toekomst vooruit, maar hou er rekening mee dat in de al niet nabije toekomst het volgende kan:
Wegen worden gigantische zonnecellen,
Ramen worden energie leveranciers,
Verf wordt met component X wordt energie leverancier.
Uit (zon)licht wordt waterstof gegenereerd.
Water en luchtzuivering worden peanuts.
Maar nogmaals, er is achterlijk veel meer. Dingen waar je nog nooit van gehoord hebt,
waarvan je niet eens wist dat het kon, dat het bestond.
De grondstoffen zijn goedkooop.
Chinezen zitten niet onder het juk van de valse chemische industrie en valse (Orwelliaanse) handelsovereenkomsten, dus het kan daar ineens rap gaan. Dat chinezen het westen niet alleen qua productie, maar ook qua kennis dus ineens keihard hebben ingehaald.
Het westen heeft decennia lang heel veel kennis jarenlang achtergehouden. In het belang van oligarchen, multinationals. De chinezen LIEPEN weliswaar achter, maar die hebben veel minder last van die multinationals en hun wrakke patenten dan het westen.
Dus onze – zogenaamde – voorsprong wordt NU een immense belemmering.
Wij komen tot stilstand, prutsen wat om met met linkse hooby’s als windmolentjes en natte koeiescheten, en die chinezen duiken lekker onder de radar door, niet gehinderd door niks.
En banken? Banken hebben belang bij verandering. Dus: armoede hier, welvaart daar. Aan beide situaties ‘verdienen’ ze namelijk achterlijk veel geld. Geld overhevelen levert geld op.
‘ Ergens’ staan we aan het begin van een nieuwe revolutie. Amerika weet ervan, china weet ervan. Europa nog niet krijg ik het idee. Punt alleen is: in hoeverre weten multinationals, politici media en energie/pharma/chemische industrie deze nieuwe ontwikkelingen te blokkeren?
Ik kan dat nu nog niet goed inschatten.
Als je een paardenfokkerij hebt, heb je namelijk geen belang bij auto’s.
Maar stel je het volgende eens voor. Even heel simple voorgesteld. Je schildert je schutting met bepaalde verf, en ineens is dat een enorme zonnecel geworden. Je neemt ander glas, en ook dit zijn ineens zonnecellen geworden. Asfalt wegen worden eveneens zonnecellen.
Maar wat ik nu noem is maar het topje van de ijsberg.
Waar het op neerkomt is: bepaalde stoffen hebben bijzondere eigenschappen. Zo roest goud bijvoorbeeld niet en het glimt mooi. Dus duur. L water bijvoorbeeld heeft genenenze krachten.
Koolstof heeft bepaalde kristalstructuren, waarbij de ene niks waard is (verbrande tak) en de ander peperduur is want diamant.
Hoewel: verbrande tak kan je wel van een voedselvergiftiging afhelpen en dan noemen we dat Norit.
Maar er zijn nog MEER eigenschappen die stoffen kunnen hebben… waarbij die stoffen zelf niet zo bijzonder zijn… maar dat wat ze doen WEL.
En daar komen we zo langzamerhand wat achter.
Nouja, wij nog niet zo, maar chinezen wel!