Wietse Elzinga: Opleving zuivel beperkt houdbaar

Zuivelindustrie in Noord-Nederland is booming business. Koppen van die strekking zijn op meerdere plekken te lezen. Recentelijk ging de eerste paal de grond in van een tweetal zuivelverwerkende fabrieken in Heerenveen, beide projecten staan onder leiding van twee sûvels, afgestudeerden van de (toenmalige) zuivelschool in Bolsward. Voormalige medewerkers van die opleiding moeten het zonder geuzennaam doen en gaan niet zelden anoniem door het leven. Tenzij je Wiebe Wieling heet en bekend bent als voorzitter van. Hij trad destijds na mij in dienst.

Uiteraard wordt op een zuivelschool zuiveltechnologie onderwezen, watertechnologie was ook een niet onbelangrijk vak. Bedrijven worden door het waterschap afgerekend op de kwaliteit van hun afvalwater en in de voedingsindustrie begin je zonder water niet veel zodat het zuiveren van proceswater altijd een integraal onderdeel van het studieprogramma is geweest.

Op dit moment wordt gesproken over een revival van de zuivelschool onder de modieuze titel Zuivelschool 2.0 en dat zou dé oplossing zijn voor ondermeer de uitstroom van ouder personeel in de zuivelverwerkende industrie. Melk, de witte motor van de regionale economie. Je zou willen dat het waar is of wordt. De zuivelindustrie kent van oudsher het Nederlands Instituut voor Zuivel Onderzoek (NIZO), tegenwoordig een commercieel bedrijf gevestigd in de Food Valley. Echte kennis van zuivel bevindt zich niet hier, maar elders en voor een tweede gelijkwaardige organisatie is geen ruimte in Nederland. Het gaat in de regio om vervanging van bestaand personeel en een verwachte uitbreiding in verband met het komen te vervallen van quota en de superheffing in 2015. Of melkveehouders daadwerkelijk (veel) meer melk gaan produceren is afwachten, ik heb mij laten vertellen dat een en ander sterk afhankelijk is van de prijs van krachtvoer, de melkprijs en het feit of de mest op het eigen erf kan blijven.

Watertechnologie, het gaat om technologieën rond water, is economisch perspectiefrijker dan zuiveltechnologie. Zo kenden we in Leeuwarden het bedrijf Dutch Rainmaker (met onbekende status vertrokken) dat water uit lucht maalde met een molen. De wieken drijven een compressor aan van een warmtepomp zoals in een koelkast, de lucht wordt aldus gekoeld en het water condenseert. Zo haal je water uit lucht. Overigens werkt een promovendus van Wetsus aan een verbeterde versie, wellicht krijgt dit project een tweede kans. Eerder dit jaar tijdens de openbare verdediging van het proefschrift “Nutriënten uit urine” kwam ik de wetenschappelijke directeur van het startende bedrijfje Tailtec tegen, een gepromoveerde Wageningse ingenieur. Tailtec gaat met behulp van aqautische wormen proceswater uit de voedingsindustrie zuiveren, iets dat compleet andere kennis en vaardigheden vereist dan fosfaten uit urine verwijderen.

Als alles goed is gegaan heeft het Dutch Drying Institute (DDI, kenniscentrum gevanceerde droogtechnieken en sinds begin dit jaar in Leeuwarden gevestigd) een programmamanager zodat onderzoek gedaan kan worden naar technieken om energiezuiniger water aan grondstoffen en producten te onttrekken. DDI is een initiatief door en voor bedrijven die ten koste van veel energie moeten drogen en ontwateren. En dat ontwateren is iets anders dan bij “Nutriënten uit urine”.

Zomaar wat voorbeelden om te illustreren dat watertechnologie veel kansrijker is dan zuiveltechnologie. Het is natuurlijk prachtig dat uitgerekend in deze economisch magere tijden de zuivelindustrie een groeispurt kent. Verwacht er niet heel veel meer van, deze opleving is net als de melk zelf beperkt houdbaar.

Reactie staat op

http://wietseelzinga.wordpress.com/

cultuur middenstanders zakelijk