‘Wetgever moet boetestelsel herzien voordat rechtspraak overbelast raakt’

(tekst: DAS)

‘Wetgever moet boetestelsel herzien voordat rechtspraak overbelast raakt’

Dit is een expertquote via ANP Expert Support Rembrandt Groenewegen
Aanleiding: Spectaculair: rechters vinden verkeersboetes te hoog, mogelijk gevolgen voor kabinetsbeleid | Nieuws | AD.nl

De discussie over verkeersboetes laait opnieuw op omdat rechters vraagtekens zetten bij de voortdurende stijging van boetebedragen. Sommige verkeersboetes zijn zo hoog geworden dat zij niet meer in verhouding staan tot de ernst van de gedraging. Het sanctiestelsel verdient een kritische herziening voordat de rechtspraak verder overbelast raakt.

In de praktijk erkennen veel bestuurders dat zij een verkeersovertreding hebben begaan. De discussie gaat tegenwoordig niet meer alleen over de vraag of de overtreding heeft plaatsgevonden, maar steeds vaker of het boetebedrag in verhouding staat tot de ernst van de gedraging. Dit leidt ertoe dat steeds meer mensen beroep of verzet instellen tegen de hoogte van de boete. Niet omdat zij hun verantwoordelijkheid ontlopen, maar omdat zij de hoogte van de sanctie als onredelijk ervaren. De vraag is niet langer alleen óf een boete terecht is opgelegd, maar ook of de manier waarop boetes zijn verhoogd juridisch standhoudt.

Dreiging golf aan beroep- en verzetprocedures

Veel burgers die nu een verkeersboete ontvangen, zullen zich afvragen waarom zij direct zouden betalen als rechters juist twijfelen aan de rechtmatigheid van eerdere verhogingen. Het ligt daarom voor de hand dat nog meer mensen beroep instellen of verzet aantekenen in de hoop op een boeteverlaging. Dat kan de druk op de rechtspraak verder vergroten. Officieren van justitie en rechters kampen al langer met volle agenda’s en oplopende doorlooptijden.

Opvallend effect

Een opvallend effect is dat rechters verkeersboetes nu al regelmatig matigen wanneer de behandeling van een zaak erg lang heeft geduurd. De overtreding staat vast, maar de lange doorlooptijd vormt aanleiding om het boetebedrag te verlagen.

Korting bij direct betalen

Het wordt tijd voor andere oplossingen. In sommige landen krijgen overtreders korting bij directe betaling van een verkeersboete. Dit stimuleert snelle afhandeling en vermindert administratieve lasten. Het systeem beperkt het aantal procedures en verlaagt daardoor de druk op de rechtspraak. Tegelijkertijd blijft de mogelijkheid bestaan om zaken waarin discussie bestaat over het strafbare feit volledig juridisch te laten toetsen. Een vergelijkbaar systeem zou ook in Nederland onderzocht kunnen worden.