Explosieve groei datacenters in Nederland zet stroom, CO₂ en water onder druk

(tekst: Allianz Trade)

Explosieve groei datacenters in Nederland zet stroom, CO₂ en water onder druk

De wereldwijde CO₂‑uitstoot van datacenters bedroeg in 2025 naar schatting 286 megaton, 57% hoger dan eerdere schattingen van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Dit blijkt uit een recent rapport van Allianz Trade. Volgens de kredietverzekeraar zal zonder verdere verduurzaming de wereldwijde CO₂‑uitstoot van datacenters tegen 2030 meer dan verdubbelen tot 643 megaton. De datacenter-dichtheid in Nederland (gemeten naar oppervlak en inwonertal) hoort tot de hoogste ter wereld. Nu al nemen datacenters in ons land circa 7% van het totale elektriciteitsverbruik voor hun rekening. Ook hier loopt de druk op CO₂‑ruimte en watergebruik sterk op.

Uit het rapport van Allianz Trade blijkt dat de totale elektriciteitsvraag van datacenters wereldwijd in 2025 is gestegen tot ongeveer 515 TWh (terawattuur). Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade: “De toename komt vooral door de opkomst van AI. Datacenters zijn niet langer te zien als niche-speler op de energie-markt. In sneltreinvaart zijn ze uitgegroeid tot een cruciale speler in de mondiale stroomvraag. Als die groei niet wordt gekoppeld aan snelle verduurzaming van de elektriciteitssector, schieten de CO₂‑ en watervoetafdruk van AI en datacenters gigantisch omhoog. AI‑groei is alleen houdbaar als overheden en bedrijven tegelijk fors investeren in groene stroom, extra netcapaciteit én veel efficiëntere digitale infrastructuur.”

Top van Europa

Nederland hoort al jaren tot de digitale koplopers van Europa, met sterke internetknooppunten, geavanceerde connectiviteit en een grote concentratie datacenters. “Nederland is digitaal een van de best verbonden landen van Europa. Dat is een belangrijke economische kracht. Maar die voorsprong heeft een prijs: datacenters gebruiken inmiddels een fors deel van onze stroom. Dat vertaalt zich ook in CO₂‑uitstoot en druk op ruimte en voorzieningen.” Als er geen verdere verbetering en verduurzaming van het elektriciteitsnet plaatsvindt komt volgens Allianz Trade de uitstoot van datacenters in Nederland uit op 4,73 megaton CO₂ in 2030.

Ook waterverbruik problematisch

Naast elektriciteit en CO₂ wijst het rapport op waterverbruik als onderbelichte factor. Wereldwijd verbruikten datacenters in 2025 naar schatting 814 miljard liter water. Hiervan hing ongeveer driekwart indirect samen met elektriciteitsopwekking en de rest met koeling op locatie en chipproductie. Voor Nederland schat het rapport de huidige waterconsumptie van datacenters op 10,8 miljard liter per jaar.

“Water wordt in de discussie over AI en datacenters nog te vaak vergeten,” aldus Geeroms. “Ook in Nederland moeten we breder kijken dan alleen stroomverbruik. De echte opgave is: hoe bouwen we een digitale economie die niet alleen snel en slim is, maar ook zuinig omgaat met energie, CO₂‑ruimte en water.”

Rol van AI

Geeroms benadrukt dat AI niet alleen het probleem aanjaagt, maar juist ook een deel van de oplossing is. “Uit ons rapport blijkt dat met slimme toepassing van AI CO₂‑uitstoot en waterverbruik zijn terug te dringen. Denk aan betere sturing van elektriciteitsnetten, efficiënter energiegebruik in gebouwen, slimmere logistiek en minder verspilling in industriële processen. De sleutel is dus niet om AI af te remmen, maar om AI én de onderliggende datacenter-infrastructuur duurzamer te organiseren.” Volgens Geeroms valt met AI per saldo meer uitstoot te besparen dan de eigen infrastructuur veroorzaakt.